III nos ſuos. Quātis qͣꝫ multꝭ vtrinqꝫ vulneribꝰ ac funeri­bus. ꝓpinquoꝝ qͣꝫ ꝯfiniū iſte victorie ꝯſtiterūt? Pro­pter vnū ceſarē ſocerum: et vnū generū eiꝰ pompeiū: mortua ceſaris filia vxore pompeij: quanto qͣꝫ iuſto doloris inſtinctu lucanus ex g clamat. Bella per emathi­ os pluſqͣꝫ ciuilia cāposʰ Iuſ­ciuitatē capit. Eodē etiam tꝑe antemnantiū exercitꝰ fines romanoꝝ īuadit. qͦs palātes.i. palā ſparſim vagātes legio romanoꝝ opp̄ſſit oppidū eoꝝ cepit. Sed herſilia vxor romuli p̄cibꝰ raptaꝝ fagitata orat maritū. vt ꝑentibꝰ eaꝝ ignoſcat inciuitatē accipiat. id ē in ciuiū liber­tatē. Poſtea cru ſtumini bellū in­ferētes romanis victi ſūt. Nouiſ ſime āt a ſabinis bellū ceteris gra­uius romāis illa eſt. prius on̄derūt bellū ꝙͣ intulerūt. Et pri Lucanꝰ li. j. mo arcē capito­lij capiūt tali ar­te. arci p̄erat qͥdam noīe ſpuri us tarpeius. huiꝰ filia hauriēda aqua arceꝫ exierat cuititꝰ tatius pͥnceps ſabinoꝝ occurrēs ſuis. ꝓmit tit ſibi dona ſi ip̄os in arcē introducat. ea duce arceꝫ īgreſſi ip̄am mox īterficiūt. Occupata igit̉ arce poſte ra die romanis ꝯgrediunt̉. Oſtiū hoſtiliū ducē ex ercitꝰ romanoꝝ occidūt. exercitū vſqꝫ ad veterē por tam palatij fugāt. Romulus ꝟo alij romani fugien tes iouē orāt vt terrorē auferat fugā ſiſtat. tēplūqꝫ ioui romulus deuouit. quē poſtmodū iouē ſtatorē ap pellauit. qꝛ romāos ſtare fecit in pugna ꝯtra ſabīos reſiſtere em̄ mox romani ceperūt. rōmulus fero­ciſſimis ſuoꝝ. impetū in hoſtes faciens fugat ſabios Et ītegrato bello ex vtraqꝫ ꝑte cepit ꝑs romanoꝝ ſu­ꝑior eſſe. tūc ſabine mulieres rapte fuerāt crinibus ſparſis ſciſſa veſte inter acies ip̄as tela volantia medias ſe ponūt ex vna ꝑte rogando ꝑentes alia vi ros ne ſanguīe nefando ſoceri generi ſe reſꝑgerent. ſicqꝫ mouet aīos vtrorūqꝫ. facto ſilētio duces ad fe dus faciendū ꝓdeūt. nec ſolū pacē. ſꝫ etiā vnā ciuita ex duabꝰ faciūt. regimē ꝯſociant. imꝑiū romaꝫ ꝯferūt. romani vero ecōuerſo vt aliqͥd ſabinis darēt ſeip̄os quirites a curibꝰ appellant. Fuerāt aūt ſabini cures vocati. Hec ex tito liuio diffuſiꝰ poſui. qꝛ his factis. b. augꝰ. in hoc ca. in pluribus alijs locis ſe pe facit mentōꝫ. Iſtud etiā bellū pacē deſcribit hiſto rice ouidius libro. iij. de faſtis. f Propter vnum ceſarem ⁊cͣ. hic interponit bellū conſimile. vicꝫ inter iuliū ceſarē pompciū. quoꝝ ceſar fuit ſocer pom­peius gener. mortua filia ceſaris ſcꝫ iulia quā deſpō ſauerat pompeiꝰ habuerūt inter ſe bella fortiſſima vocatꝰ eſt aūt iſte pompeius. magnꝰ pompeiꝰ. ꝓpter magnitudinē ſui noīs. Egerat em̄ bellū in oriente cuꝫ xxij. regibꝰ quos oēs vicit romanis ſubiecit. de cuiꝰ ſtrēnuitate facit etiā augꝰ infra li. xviij. ca. xlv. menti onē. de malis etiā que fecit in irl̓m populo iudeo rum. Sed iulius ceſar ſtrēnuiſſimꝰ ſuꝑ oēs morta­les ſui tꝑis erat. Decretū aūt ſibi belluꝫ fuerat a ſena tu ꝯtra gallos. quo expleto cum oēs gallos ſubiugaſ ſet romā etiā victor reuerteret̉. anteqͣꝫ vrbi appropī quaret. petijt ſibi alterum conſulatū. fuerat em̄ ſemel conſul. ſꝫ petijt ſcd̓o conſul fieri. innuēs petēdo hꝰ oporteret omnino ſibi concedi. ſed contradictum eſt. qꝫ datuꝫ celeri canimusⁱ Ui i cerunt ergo romani vt ſtra­ge ſocerorum manibus cru entis ab eorum filiabus am­plexꝰ miſerabiles extorque rēt: nec ille auderet flere pa tres occiſos. ne offēderēt vi ctores maritos: adhuc ill pugnātibꝰ: qͥbus facerent vota neſciebāt. Talibꝰ nup tijs ppl̓m romanūᵏ venus k marcello tunc cōſule pompeio catone. p̄ceptūqꝫ ē ſibi vt dimiſſis exercitibꝰ quos habebat ad vrbē redi­ret. pompeio ex auctoritate cōſulis cōmiſſe ſunt le­giōes quedā. tanqͣꝫ futuro duci belli ꝯtra Iuliū ſi ar­ma mouere vellet. Iuliꝰ aūt diuerſa loca diſcurrēs etiā vſqꝫ ī hiſpa niā collegit exer­citū magnū val­de forte. ꝯſules aūt totꝰ ſenatꝰ ac vniuerſa nobi litas fugit in gre ciā. apud epirū ſe colligētes ſta­tuerūt ibi bellū ī­ferre iulio ſi ī gre ciā veniret. ve­niēs ceſar ꝯgre diēs victꝰ ē a peio fugatus. euaſit tn̄. qꝛ pompeius nocte interueniēte īſeqͥnoluit Tūc dixit ceſar nec pōpeiū ſcire vincere. illa die tm̄ ſe potuiſſe ſuperari. Poſtmodum in theſſalia dimi­cauerunt. nec vnqͣꝫ adhuc romane copie in vnum aut maiores aut melioribus ducibus ꝯuenerunt. totum orbem terrarum facile ſubijcere. Tandē poſt longaꝫ pugnā ſortis dubie fugit vniuerſus pompeij exerci­tus. ip̄e etiam fugatus alexandriā egypti petijt. ſpe rās aptolomeo rege egypti auxiliū habuiſſe. ſed ipſe caput pompeij abſciſum anulum eius ceſari miſit Poſtmodum interfecti ſunt filius filia nepotes pompeij. ſecuta ſunt multa bella in diuerſis parti bus. ſtrages hoīm multe. ceſare eos pompeio fa uerant ꝑſequēte. quattuorqꝫ annis hoc ciuile bellū in deſinenter totū mundū tenuit. Hec extracta ſunt ab oroſio li. vj. eutropio li. vj. Ideo lucanꝰ qui his bellis hiſtoriā verā metrice ſcripſit. ī principio ſui li bri ſic dicit. g Bella emathios ⁊cͣ. theſſalia vbi maiꝰ bellū fuerat ẜm papiā. quondā emathia vo cabat̉. ideo campi emathij vocant̉ a lucano campi theſſalis. vel qꝛ emathia interp̄tat̉ ſanguis in cāpis illis vbi pugnatū eſt effuſus eſt ſanguis multus. id̓o cāpos illos vocat emathios. Bella aūt illa dicit fuiſ ſe pluſqͣꝫ ciuilia. qꝛ iulius pompeius non ſolū fue runt ciues. ſed etiā affines. ideo plus qͣꝫ ciues. Flo rus vero in epitomate de bello hoc dicit recte ci uile d̓r. ac nec ſociale. ſed nec externū. ſed potiꝰ cōmu ne quoddā ex oībꝰ plus qͣꝫ bellū. Scd̓m hec bene dicunt̉ illa pluſqͣꝫ ciuilia. Dicit autem lucanus. h Iuſqꝫ datū ſceleri ⁊c. qꝛ ius ciuilitatis affinita tis. tūc verſum eſt in ſcelus. vel qꝛ tunc ſub colore iu­ris fiebāt ſcelera i Uicerūt ergo romani ⁊cͣ. hic re dit beatus augꝰ. ad hiſtoriā priꝰ tactā raptu ſabīaꝝ k venus ſed bellona. ⁊c̄. Uenerem hic excludit quod ſupra in hoc capitulo fuit tactū venus faue bat romanis ꝓcurans eis proſpera. Nuptie autē de quibus hic fit mentio non fuerūt ꝓſpere. qꝛ fuerunt occaſio multorū bellorū. Et ideo dicit bellona que dea eſt belloꝝ alio nomīe d̓r pallas ſeu minerua fec̄ has nuptias forſan dic. qꝛ alexāder paris iudiciū dedit contra palladem ſicut contra iunonem. vt di­ctū fuit ſupra libro primo capitulo tertio ꝓpter qd̓ et