tis in. c. cum venerabilis. de excep. vbi enumerantur glo. que ſunt actōnes bonefidei et que ſunt ſtricti iuris In glo. in ver. ſacramentū ibi in arbitro ꝓhibetur. noͣ. glo. intellectu aucͣ. decernimus. hic allega. vult enim illa auctoritas. debeat intelligi etiā in iuramē to ꝑtium. ob hoc dixerūt ꝗdam iſtud ꝯpromiſſuꝫ hic non tenuit. qꝛ interuenit iuramentū cōtra legis ꝓ­hibitōnem. alij intelligunt illam aucͣ. de iuramento ar­bitroꝝ ꝑtium et hoc ſentit Inno.. ſꝫ cōiter glo. doc. iuris ciuilis intelligunt illam aucͣ. generaliter tam in iuramento arbitroꝝqꝫ ꝑtium. vt neqꝫ arbitri neqꝫ tes debeant iurare ſuꝑ cōpomiſſo. dicit tn̄ iſta glo. ſi fuerit iuratū nihilominus ſeruandū eſt iuramentum dūmodo arbitrium ſit licitū. noͣ bene dictū pro li mitatōne illius aucͣ. ſꝫ bar. ibi dicit etiam de iure ca nonico niſi aliud foret expreſſum tale iuramentū li­gat. qꝛ cum lex inhibeat iuramentū in cōpromiſſo iu­rans in ꝯtrarium peccat mortaliter. qꝛ venit ꝯtra p̄ce­ptum legis. vt ī. c. ij. de ma. obe. ergo iuramentū eſt obſeruandū. qꝛ non ligat ad peccatū. vt in. c. quāto de iurei. ſed ꝓfecto bar. dixit ꝯtra iſtum tex. et ꝯtra. c. cum tꝑe.. eo. vbi papa mandat ꝑtes ꝯpelli ad obſeruā tiam huiꝰ iuramenti. ſi arbitriū ſuū alias eſt licitū nec ar. ſuum militat pͥmo quia lex ciuilis non p̄t impedire obligatōem iuramenti iuramentū dirigatur in deuꝫ vt in. c. debitores. de iureiur. ſcd̓o et fortius firmo tibi iſtam regulam veriſſima quantumcunqꝫ iuramentū ꝓhibeat̉ a qͣcunqꝫ. l. etiam canonica vel diuina. tamen ſi illud qd̓ iurat̉ non ꝯtinet in ſe peccatū tenetur em̄ iu­rans obſeruare iuramentū lꝫ peccauerit in iurando. et ꝓbo tibi tex. aꝑtum in. c. ſi chriſtus. de iureiurā. et in. c. mouet. xxij. q. i. dixi plene in qͣda diſputatōe que incipit ſtante ſtatuto. vn̄ bal. recte fuit locutus ī. d. aucͣ. decernimus. dicens quo ad priuilegiū actōnis vt non naſcatur actio ſtandum eſt hodie iuri ciuili. ſed quo ad hoc vt iurans ꝯpellatur ad obſeruantiā cen ſuram eccleſiaſticam ſtandū eſt iuri cauonico. diuer­ſitatis ẜm eum eſt. qꝛ cenſura eccleſiaſtica eſt de iur̄ ca nonico. ſꝫ actio ꝓducitur a iure ciuili. quaſi velit dicere cum de iure ciuili pͥus daretur actio ex cōpromiſſo iurato. vt in. l. ne in arbitris. C. eo. potuit idem ius ci­uile impedire natiuitatē actōnis quam ꝓduxit qd̓ vid̓r feciſſe in auc̄. decernimus. petuit lex impedire cen ſuram eccleſiaſticam. nec validitatē iuramenti. mihi plꝫ habito reſpectu ad ius ciuile hodie non producatu­actio ex cōpromiſſo iuramento vallato vt voluit bal. habito reſpectu ad ius canonicū ad diuinum dicereꝫ ꝓducitur actio. qꝛ exquo ius canonicū diuinum mandat indifferēter iuramenta debere ſeruari competit actio. vt in. l. vnica. ff. de ꝯdi. ex le. de quo tn̄ vide qd̓ plene dixi in. c. cum veniſſent. de inſti. vbi plene tracta­ni an̄ ex iuramento oriatur actio. Cōclude ergo ſus ciuile ſeruandū eſt inquantū aliquid ꝓducit ſeu aufert ſine peccato. et ſic crederem ſi arbiter inique fuit ar­bitratus non facit litem ſuā exquo interuenerit iuramē tum. nam voluit iſte tex. ſing. in. d. auc̄. decernimus. et ſequunt̉ ꝯmuniter doc. lꝫ alias arbiter facit litē ſuā īiuſte iudi ādo. vt in. l. fi. ff. ſi menſ. fal. mo. dixe. bar­in. l. fi. ff. de va. extraor. cog. quatenus ex obſer­uantia iuramenti īminet peccatū ſuccedit ius canoni­cum debet ꝯpellere ad obſeruantiā iuramēti. vt ī c. cum tꝑe.. eo. Item dic etiā iure ciuili ꝯpromiſ­ſum iuratum tꝫ. qꝛ aucͣ. illa non infringit ꝯpromiſſum ſed diſponit vt non det̉ actio pͥus ſicut et arbiter ſubiaceat alicui pene vnde non poſſumꝰ dicere ex mul tiplici capite hic arbitrium infringat̉ ꝓpter iuramen tum immo cōualidat̉ ſi alias eſt equū vt hic in fi. In glo. in. fauentes in fi. noͣ. glo. cōtra ſnīam arbitri iudicantis grām ſeu ſordes competit exceptio doli. glo. non allegat tex. ſꝫ tu vide aptum in. l. arbitroruꝫ eſt. l. iij. C. e. Et occurrit notabilis q̄ſtio. nunꝗd ſuffici­at ſolus dolus arbitri an requiratur cōcurrat etiam dolus aduerſe ꝑtis. nam videtur ſolus dolus arbi­tri non ſufficit vt poſſit excipi de dolo cōtra parteꝫ pe tentem executōnem qꝛ dolus vnius non debet nocere alteri. facit regula nemo. de re. iu. li. vi. et hanc opi. te­nuerunt quidam vt refert glo. in. d. l. iij. Sed gloſator tenet in contrariū qꝛ pars petendo executōem arbitrij doloſi ſaltem tunc dolo fecit. ideo p̄t excipi cōtra eam. hec opi. mihi placet et adduco tex. iudicio meo aꝑtum in. l. non diſtinguemus. in.§. cum quidā. ff. eo. vbi ex ſolo facto arbitrorum qꝛ voluerunt iudicare licꝫ fuerint allegati ſuſpecti competit exceptio doli cōtra partē pe tentem exceptōnem talis arbitrij. et eſt ille tex. ſingula ris in alio ſnīa lata ab arbitro recuſato tꝫ licꝫ cōpe­tat exceptio doli cōtra illam. ex eo qꝛ agitur ex ſnīa ſed ex ſtipulatu. ſecus aūt eſt in ſnīa iudicis. qꝛ ex quo eſt ltīme recuſatus eſt ſuſpenſa ſua uriſdictio. ideo valet qd̓ poſtea facit. nam vbi agit̉ ex ſnīa et ex ꝓmiſſione. vltimo vide qd̓ dixi in. c. cum ſpāli. de app. et hec de qua in gl. potuit eſſe infringēdi ar­bitriū. de quo in tex. nam iſte tex. in.. qm̄. fundat ſe ſuꝑ neꝗcia arbitroꝝ expͥmens ſpēm neqͥcie. vn̄ per Inno. ſuꝑ ꝟbo neꝗter arbitratos. ponit iſtū intellectū puta dicit ip̄e grām volentes fauere alteri parti ar­bitrati ſunt. naꝫ et iſta cauſa fuit exp̄ſſa in narratōe fa cti. poteſt tex. et aliter intelligi vt dicet̉ cum glo. ſe. In glo. in. qͥnqꝫ marchas ibi ideo arbitriū valuit pondera gl. ex qua colligit̉ alius intellectus ad tex.ſ. ꝓpter viciū ſimonie iſtud arbitriū non valuit ex noͣ iuncta lr̄a arbitri pn̄t ꝓnūciare vt vna ꝑs renūciet qōi ſuꝑ ſpūalitate recipiat aliqͣꝫ tꝑalitate ab