Prologus Geneſis. Incipit prologus in penthateucum moyſi Eſiderij mei deſideratas accepi litteras. qui quo daꝫ p̄ſagio futurorum. cum daniele ſortituſ eſt nomen: obſecrantis vt tranſlatuꝫ ī latinaꝫ ling uam de hebreo ſermo­ne penthateucum noſtrorum auribus traderē Periculoſum opus certe. et obtrectatoꝝ me orum latratibꝰ patens: me aſſer̄t in ſeptua ginta interpretū ſigillacōꝫ. noua veteribuſ rudere. ita ingenium qͣſi vinum ꝓbantes. ego ſepiſſime teſtatꝰ ſim me vili portione in tabernaculo d̓i offerre que poſſim. nec opeſ alteriꝰ alioꝝ paupertate fedari Quod vt au derem origenis me ſtudium ꝓuocauit: qui e ditioni antique tranſlationeꝫ theodotionis mi ſcuit. aſterico et obelo id eſt ſtella et veru om ne opꝰ diſtinguēs. dum aut illuceſcere facit minꝰ an̄ fuerāt: aut ſuꝑflua queqꝫ iugulat et ꝯfodit. et maxime euāgeliſtaꝝ et appl̓o rum auctoritas ꝓmulgauit. In qͥbꝰ ml̓ta de veteri teſtamēto legimꝰ in nr̄is cōdicibꝰ habent̉: vt eſt illud. ex egipto vocaui filium meū. et qm̄ nazarenꝰ vocabit̉ et videbūt in qͣꝫ cōpunxerunt. et flumina de ventre eiꝰ fluent aque viue: et que nec oculꝰ vidit nec aurꝭ au diuit nec in cor hominis aſcēdit p̄parauit di ligētibꝰ ſe: et ml̓ta alia ꝓprium ſintagma fiderāt. Interrogemꝰ eos vbi ſcripta ſūt et cum dicere non potuerint. de librꝭ hebraicis ꝓferamꝰ. pͥmuꝫ teſtimoniuꝫ eſt in oſee. ſcd̓m in yſaia. tercium in zacharia. qͣrtū in ꝓu̓bijs. qͥntum eque ī yſaiā: ml̓ti ignorātes apoc̓fo d̓liram̄ta ſectantur. et hiberas nenias libriſ autēticis p̄fer̄t. Cauſas errorꝭ ē meū expo nere. Iudei prudēti factū dicūt eſſe cōcilio: ne ptolomeꝰ vniꝰ dei cultor eciaꝫ apud hebreos duplicē diuinitatē ꝯp̄hēderet. qd̓ maxime id circo faciebāt qꝛ ī platonis dogma cadere vide bat̉. Deniqꝫ vbicūqꝫ ſacratū aliqͥd ſcriptura teſtat̉ de pr̄e et filio et ſpū ſancto aut alit̓ int̓ pretati ſūt aut omnino tacuer̄t: vt et regi ſa­tiſfacerēt. et archanū fidei non vulgarent. Et neſcio qͥs pͥmꝰ auctor ſeptuaginta cellulas alexādrie mēdacio ſuo extruxei̓t. qͥbꝰ diuiſi ea ſcripticarēt: ariſtenꝰ eiuſdē p̄tolomei ype raſpites. ml̓to pꝰ tꝑe ioſephus nichil ta le retulerint. ſꝫ in vna baſilica ꝯgregatos ꝯtu liſſe ſcribāt ꝓphetaſſe Aliud ē em̄ vatē: aliud ē eſſe īterpretē. Ibi ſpūs vētura p̄dicit: erudicō v̓boꝝ copia ea ītelligit trāſfert Niſi forte putanduſ ē tulliꝰ econonicuꝫ xeno fontꝭ et platōis pitagorā demoſtenis ꝓthe ſifontē afflatꝰ rethorico ſpū tranſtuliſſe. Aut alit̓ eiſdē librꝭ ſeptuaginta interp̄tes. alit̓ per appl̓os ſpūs ſanctꝰ teſtimōia texuit: vt illi tacuer̄t hij ſcriptū eſſe mētiti ſint. Quidgit̉? damnamꝰ veteres? Minime: ſꝫ pꝰ pͥorū ſtudia in domo dn̄i qd̓ poſſumꝰ laboramꝰ. Il li interp̄tati ſūt an̄ aduentū xp̄i qd̓ neſcier̄t dubijs ꝓtuler̄t ſentencijs: nos pꝰ paſſionem eiꝰ ꝓpheciā ꝙͣ hiſtoriā ſcribimꝰ. Aliter em̄ audita: alit̓ viſa narrant̉. Qd̓ meliꝰ intel ligimꝰ meliꝰ et ꝓferimꝰ. Audi igitur emule: obtrectator. auſculta. dāno reprehēdo ſeptuagīta: ſꝫ ꝯfident̓ cūctꝭ ill̓ appl̓os p̄fero. Per iſtoꝝ os xp̄s ſonat qͦs an̄ ꝓph̓as in ter ſpūalia cariſmata poſitos lego: in qͥbꝰ vlti pene gͣdū interp̄tes tenēt Quid liuore to̓ q̄rꝭ? qͥd imꝑitoꝝ animos ꝯtͣ me ꝯcitas. Sicu bi ī trāſlacōe tibi videor errare īterroga hebre­os: diu̓ſaꝝ vrbiū mgr̄os ꝯſule. Qd̓ illi hn̄t de xp̄o tui cōdices hn̄t. Aliud ē ſi ꝯtͣ ſe pꝰ ea ab appl̓is vſurpata teſtimōia ꝓbauerint. et. emēdatiora ſūt exēplaria latina. ꝙͣ greca: gre ca ꝙͣ hebrea Veꝝ ꝯtͣ īuidos Nūc te dep̄cor deſideri kariſſime: vt qꝛ me tm̄ opꝰ ſb̓ire feci­ſti a geneſi exordiuꝫ capere. oracōibꝰ iuueſ. poſſim eodē ſpū ſcripti ſūt libri in latinuꝫ eos tranſferre ſermonem. Incipit liber breſich q̄ꝫ nos geneſim dicimꝰ N principio crea uit deus celum et terrā Terra autē erat inanis va­cua: tenebrerāt ſuper faciē ab iſſi. ſpiritus do­mini ferebat̉ ſu per aquas. Dixit qꝫ deus. Fiat lux