Quēad. teſta. ape. primum quero quo iure petatur teſtamentum aperiri ex hoc edicto. Reſpondeo officio iudi­cis: ut patet ex tex. dum dicit facturuꝫ ſe pretor pollicetur... e. l. cum ab initio. C. e. l. ij. no. ad circulum arboris actionū. Et Io. in arbore fecit circulum huic edicto oſtēdens ex eo oriebatur actō. Secundo quero quādo hoc edictum habeat locum. Breuiter quando quiſ confitetur ſe habere tabu. nec aſſignat cauſam quare non debeat exhibere. ſic non contēdit: vt.. e. l. ij.§. fi... de tabu. exhiben. l. i.§. i. Si enim negaret ſe habere uel diceret ſe non debe­re exhibere: haberet locum interdictuꝫ de tab. exhiben. ut in. d. ll. Tertio quero quo ordi­ne implorabitur hoc officium. Reſpondeo an­te omnia fient interrogationes: vtrum habeat tabu. uel non. ſi dixit ſe habere utrum conten dit ſe exhibere uel non. ar. l. vbicunqꝫ.. de in­terro. acti. Ita dicit Iac. de are. Item Ro. in li bello ſuper titulo de tabū. exhiben. Quarto quero ſi conſtat habeat tab. tunc non dicit nolle ſe exhiber̄ quo ordine procedetur. Dicit glo. certe: ut in bonorum poſ. Glo. que eſt hic: hoc dicit ſuper verbo alieno. ſcilicet non pro cedatur in forma iudicij. ſicut dicimus in bon. poſ. uide hanc glo. certe in bon. poſ. non eſt ne ceſſe citetur pars: ut. l. iij.§. acquirer̄. quod ibi no.. de bo. poſ. quo modo ergo hoc proce det. Preterea tex.. in. l. proxi.§. ſi dubitet̉. dicit debet fieri cognita cauſa. ergo parte ci­tata: ut. l. in cauſe.§. cauſa cognita.. de mino. Ad hoc: ut iſtud edictum habeat locum requi ritur quis non dicat ſe nolle exhibere. Ideo aduertendum quandoqꝫ ille a quo petitur ex­hiberi confitetur ſe debere exhibere: tunc ſit ſi­bi preceptum iuxta. l. ſi debitori.. de iud. ſit in forma iudicij: ut ibi patꝫ. hoc modo po­teſt intelligi illa glo. quandoqꝫ hoc modo non confitetur ſed dicit: domine iudex bene habeo teſtamentum ſed dubito vtrū teſtator uiuit uel ſit mortuus uel an iſtius interſit. illo caſu etiam habebit locum hoc edictum. non enim dicit ſe nolle exhibere uel non dēre. ſed an debeat dubi tat. ita loquitur.. l. proxi.§. ſi dubitetur: tūc ad hibetur ſūmaria cognitio: ut. d.§. ſi dubitetur. Et ſi peterentur tabu. aper. tunc eſſet neceſ ſe alia pars citaretur: ſed ſi peterentur tabu. publicari uel tradi parti: tunc deberꝫ pars que ledi poſſet citariᵇ: ut venientes ab inteſtato: ut .l. i.. de tabulis exhiben.. l. nam ita diuus. de adoptionibus. Quero que probatio requi­ratur in iſta ſummaria cognitione. Dicit glo. iuramentumᶜ partis: ut. l. theſauruſ. ad exhibē. . l. iij. C. e. illud eſt verum ſi queratur de ꝓban do an partis īterſitᵈ: ſed ſi debent alia probari vtputa mors teſtatoris de qua dubitatur: tunc requiritur alia probatio per famaꝫ uel per vnū teſtem: ut. l. ij.§. ſi dubitetur.. eo. fateor tamen iudex debet aperire tabu. primo ipſe uide­re: ſi reperit petentem eſſe in manifeſta calum nia quia eius nullo modo intereſt: non oſtēdet ſibi ſicut enim particulam ad eum non pertinē tem non iubet ſibi edi. ita ſi totum manifeſte ui det ad ſe non pertinere: ut. l. argentariꝰ.§. edi. . de edē. Quero an iſtud iuramentum calū nie poſſit preſtari per procuratorem. Glo. dicit Mnibus. vbicūqꝫ Adde no. bal. in. l. ij. C. de teſta. ī. ii.. iij. q. o Poſſet citari. In publicatione teſtamenti debent citari. ad de bar. poſt bal. in. l. ii. in. ii. q. C. de teſta. c Inramētū. Per iuramentum probatur intereſſe. ſed ang. in. l. ſi ꝗs ex argentariis.§. exigitur: vbi vide: dicit illud dictum eſt felio qꝛ. d. .l. ſi ꝗs.§. ex hoc..§. ꝑti nere.. l. pre tor.§. i. de e den. vbi ex­pedit ap­pareat vti litate peten tis. nec ob. l. theſaurꝰ. all. qꝛ ibi lo­ꝗt̉ alia ex­hibitōe qͣꝫ ī ſtrumētoꝝ. Itē ob. d.§. exigit̉. qꝛ ibi loꝗi qn̄ cōſtabat ad petēte ꝑtinere tn̄ anno tollit̉. Uide bart. ī .l. ſi iſ a quo vt. ī poſ. le. d Partis interſit. Et eſt alia gl. in .l. iij.§. ſciē . ad exhi­ben. in ver. ſummatim. e Ratō. vi bar. iſtis v̓bis. ī. l. de his.. trā­ſac. ſ Si ꝗs ne get. obſcure loꝗt̉. No. figillo. ad­de bar. ī. l. dotis. ī pͥn. ꝯcor. ī. figillo mu­niri.. ſolu. ma. ibi di­cit̉ ī lege ꝯdēda ē opus ſigillo pͥncipis ctus ꝓbat̉ figillu vbi d ficit tabellio vt not. in. c. .ii. de fo. cō­pe. in. vi. in nouella. fac̄ .l. hac cōſul tiſſima.§. fi. .C. teſtm̄. fa. poſ. in. l. ſi unus. C. teſta. ſigil­ hꝫ uiꝫ feſſiōis firmatōnis: ut not. in. l. .ii. C. de re. alie. alie. ſine litteris tn̄ mutū ī certū ē teſtī figilluꝫ. ſoliꝰ figilli ꝑmutationē ꝓbat̉ miſſio p̄ſer­tiꝫ ſpālis. ut no. in. c. qͣꝫ uis de pact. in. vi. in no­uella. ſꝫ alid̓ eſt figillū al terius fidei committere ſic. ut. l. qui bona.§. ſi aliena. de dam. infect. Quero pro quibus vltimis volūtatibus ha beat locum hoc edictum. Glo. dicit pro te­ſtamento in ſcriptis. Item pro teſtamento nū­cupatiuo per notarium in ſcriptis redacto be ne: tunc pro teſtamento perfecto imperfe­cto: ut. l. ꝓxi.§. i. quod dic ūt ibi ⁊cͣ. Ratio. Nota hanc regulam. In his que ex teſtamento dependent non poteſt tranſigi nec veritas diſquiri: niſi in­ſpectis cognitis uerbis teſtamenti. hoc enim examinat glo. ego examinaui in. l. de his.. tranſac Ex.§. ſequenti. Si teſtis neget ſuū ſigillū an dubitetur de vi ribꝰ teſtam̄ti: ibi. Reuoco. Et an regulariter ſit verū dictum vnius teſtis de aſcriptis ī inſtr̄o reddat inſtr̄m ſuſpectū: ibi. Quero. Et qual̓r fi et apertura teſtī cuꝫ certū dꝫ aꝑiri: ibi. Pro. Et quid fiendū quis petit aperiri inſinuari publicari: ibi. Quero quid. Et in dubium reuocatur viribus teſtī propter teſtes quid fi enduꝫ: ibi. Reſtat. Et quid ſi duo ex teſtibus ꝯͣ dicunt inſtr̄o: eo quia dicunt ſe īterfuiſſe uel non recordantur quid ſi dicant interfuiſſe ſed aliter ſcriptum ꝙͣ actum: ibi. Quero quid. Et an ſi teſtm̄ ſit ſubſcriptum manu eiuſ vult impugnare. Et quid ſi teſtes qui non ſunt ſcri­pti contradicunt inſtrumēto: ibi. Quero quid verſi. ſequenti. Si quis neget. Unus ex teſti­bus neceſſarijs aſcriptis in teſtamento contradicens fidem te­ſtamenti facit vacillare. h. d. Dicitur enim ſuuꝫ quod dicitur a ſe appoſitum. Iac. de are. dicit teſtem agnoſcere forma ſigilli non appareat in teſtamento. Dy Reuoco in dubiū ſi teſtis negat ſuū ſigillū vtrū dubitet̉ de viribus teſta menti. Glo. obſcure loquiturᶠ: tamen facit tres no. caſus quandoqꝫ quis aperte dicit hoc non eſſe meū ſigillū: nūqͣ appoſui illud ſigilluꝫ: tūc teſtamentum redditur ſuſpectum. quādoqꝫ di cit non recognoſco an ſit meū ſigillū: tūc ſi ſi gillū ſuū appareat: ibi quod pōt eſſe: uel ꝗ­alieno ſigillo ſignauit: ut. l. ad teſtiū.§. i.. te ſta. uel ſigillauit ſuo tn̄ non apparꝫ forma ita decernatur: tunc teſtamētū redditur ſuſpectū: vt hic ẜm gl. dy. ſꝫ ſi ſigillū appareat: uel quia ibi eſſent arma ſua uel littere dicerent: uel alias ē ſigillū notarij: tunc non obſtante dubitatione ſua teſtamentum ē validū non ſuſpectum. ar. .l. ne ſatiſdatio.. rem ra. ha. in corpo. de fide inſtru.§. ſi uero moriantur. Quidam reprehen dunt glo. dicentes. l. ne ſatiſdatio. loquit̉ qn̄ quis ſigillat ad ſe obligandum: quo cāu po teſt contrauenire. ſecuſ ſi ad teſtificandū. quod non placet. ar. l. tribunus.§. i.. de teſta. mil. ni ſi quis ſigillat ad non obligādū ſe ſtatur ſigil­lo. tene gl. de fide uero ſigilli dicut per doc̄. in .l. ſi qua per calūniā. de ep̄i. cle. Guil. in. l. ſi procurator.. de procura. per cano. extra de proba. c. poſt ceſſionē. tetigi in. l. ſi publicanꝰ. pub. vbi hēs glo. Quero vtrū ſit ueruꝫ regu lariter dictum unius teſtis de aſcriptis in in­ſtrumento reddat inſtrumentuꝫ ſuſpectūᵍ. Gl. notabiliter dicit aut preter illum remanent tot aliud caracterē īpōni. Inno. in. c. quoniā ꝯͣ. de ꝓba. dicit d̓legatio po teſt ꝓbari ſigillū delegātis. vide bal. in. l. ſi qui calūniam. C. de epi ſco. cle. in. l. pacta. nouiſſima. in ulti. col. de pac. C. uide bal. in. l. i. in ulti. col. C. de procurat. an ſufficiat ſolū ſigillū mittentis epiſtolā. ui de bar. in rub. ffoꝝ. iſtū tex. de materia uide cano. in. c. poſt ceſſionē. de proba. g Suſpe­ctum. Quot teſtes ꝓbāt cōtra inſtru mentū qn̄ eoruꝫ dicto ſtatur adde gl. ſuper uer bo uidiſſe. ī §. ſi uero ab ſunt. in aucͣ. here. fal. ſi quattu­or teſtes de ſcripti dicūt unū duo tradicūt. ſta tur illis quat tuor ẜm gl. in.§. itē uer borū. inſti. inuti. ſtipu. doc. in. c. ioānes. de fi de inſtru. ī .l. in exercē dis. C. e. tit. uide Ang. Imol. hic gl. ī dicto §. itē uerbo . de quo Innoc. Io. an. to. cal. in. d. c. io annes. ī. c. tertio loco­de ꝓba. uid̓ Ang. bal. in lec. anti­qua in. d.§. quod fere. Bal. ī. l. op timā. ꝯͣhē. ſtipu. in. l. nullꝰ. C. de teſti. dicit ꝑꝑ ardui tatē negociſ teſtes debēt examīari co honeſtis ꝑſonis. AO DE uidēda poſt hāc apo ſtilaꝫ que ſuluit bal. ſilio. lv. iii. uolū. hāc additioneꝫ. uide alex. conſi. xxvii. ii. lib. ſed la­tius uide panor. in. d. c. heredes.