Seite
ex quo ille ignorabat eū inuſte bānitū vltra p̄al. d̓ ſen. excō. ſi vero ⁊ indubio preſumatur ignorans in facto alieno. ff. de proba. verius. Nicolaus diſtinguebat aut iſte ſciuit bā­nū de iure non tenere ⁊ tunc puniri debet quaſi dolo fecerit ff. de adul. l. pl̓r. in fi. aut ignorauit bānum non tenere ⁊ illū clericum eſſe ⁊ tunc abſoluetur cum iuſtam habeat ignoran tie cām. alle. pre. l. pl̓r. in prin. ⁊ leges alle. in fi. ſecunde par­tis. aut ſciuit illum clericum ſed ignorauit bamnū non tener̄ ⁊ tunc etiam abſoluetur ſi erat talis perſona in quā veriſimi liter cadat error ille de quibus. ff. de proba. cum de indebito .§. ſinaūt is qui alias dicit illuꝫ puniri quaſi doloſe cōmiſerit ar. ff. de falſis. l. diuus ⁊ de adul. ſi adulterium cum inceſtu.§. j. ⁊ ſequentibus ⁊. C. de inceſtu. nup. qui contra quod dixit e­lum certis caſibus excuſari maxime in eo procedat qꝛ cauſaꝫ erroris videtur dediſſe princeps ideſt res publica que iure principis cenſetur. vnde ipſius error qui ius facit ſubditorū errorē excuſat. ff. de ſuppell̓. le. l. iij.§. fi. Subdebat autē Ni­colaus hac de cauſa doctrinam ⁊ diſtinctionem talem cū ꝗs committit homicidium fine dolo. aut aggreditur factum do­loſum ex quo ſequit̉ illud delictuꝫ aut non doloſum. prīo ca­ſu de illo tenetur quaſi doloſe commiſſo qͣꝫuis in illo dolum non cōmiſerit. ff. de vt pu. vel priua. l. quoniaꝫ. ff. de iniu. t. eū .§. ſi iniuria. ff. de ſeruo cor. ſi quis ſeruum.§. fi. ⁊. l. ſe. ſecūdo caſu aūt ſequitur delictum in aliam perſonā qͣꝫ contra quaꝫ factum aggreſſus eſt aut in eadem. primo caſu tenetur d̓ cul pa. ff. ad. l. aquil ſcientiā.§. ſed ſi defendendi. minor tamē im pōitur pena qͣꝫ ſi dolo feciſſet. ff. de ſicca. l. i.§. ſed ſi claua. fal lit ſi aduerſarius ſua culpa dedit cauſam illi delicto. ff. ad. l. aquil. Item obſtetrix.§. pl̓r. ⁊. l. Item mela in prin. in ſecūdo caſu aut delictum habet rationabilem ⁊ probabilem excuſa tionem aut non. ſecundo caſu punitur minori tamē pena qͣꝫ ſi dolus īterueniſſet. ff. d̓ ſicca. l. iij.§. ex ſenatus ⁊. l. ī lege pͥn. in prīo caſu excuſat̉ in totum per. l. pl̓r. ff. de adul. ⁊ alias le­ges allegatas in fi. ſecunde partis. Uod ſemel xxj. Io. mo. dicit exem­pla ponenda per. c. d̓ il lis. i. ad fi. sͣ. de ſpon. impu. per. l. ff. de offi. teſta. l. fi. ff. de aqua plu. ar. in diem de vaca. mu. l. pre. tor. ff. ſi poſt ibi ſemel agnoſcendo iudicium excuſatiōi renū ciat. Dy. ponit exemplum in diffinitiua que ꝑ proferentem non reuocatur de hoc dicam ſuper glo. Item in cōfeſſione n̄ erronea ſui iudicio etiam ſine cauſa facta. ff. de inter. ac. l. i. vl̓ extra iuditium tn̄ cum legittima cauſa. C. de non nu. pe. l. ge­neraliter alias indiſcreta dr̄ ⁊ non obligatoria. ff. de proba. cū de indebito de doli excep. l. ij.§. circa. ad hoc oppōitur .l. tale pactum in princip. ff. de pactis. Solutio ibi fuit cōfeſſio ad liberandū. Item opponitur ſolutio ⁊ promiſſio ſunt paria. C. ad. l. fal. l. vl. ſed ſolutio in­debiti inducit preſumptionem donationis ſic ergo ⁊ promiſ­ſio primum patet. ff. eodē cuius per errorem. ſolutio ſi vter­qꝫ ſcit cauſam non ſubeſſe non inducitur. ⁊ regula in pa­ri ſoluit ob. qꝛ nec ibi agens auditur nec in debito ſoluto ēt vtroqꝫ ſciente auditur repetens qꝛ ſemper in pari cauſa me lior eſt conditio conuenti ⁊ deterior agentis. ſi autem credi tor ſcit cauſam ſubeſſe ⁊ reus ſciret nō ſubeſſe tūc procedit cōtrarium vt videat̉ ex donationis cauſa confiteri ⁊ efficaci­ter obliget̉. ff. de ope. liber. cāpanius ⁊ no. ī pre.§. circa. tertio ponit exemplum in cōtractu. C. de actio. ⁊ ob. ſicut. ad hoc fi gnat cōtrariū de. l. ſi pecunia. ff. de cōdi. cauſa da. remittit ad ibi no. vbi etiam remittit ⁊ hic glo. vltra medium. Quarto ponit exemplum in electione de hoc in prin. glo. ſignat con­trarium. ff. de. le. ij. vnuꝫ ex familia. ⁊. l. cū ipſe.§. a filia. foluit ꝙ in illis ius eligendi nō competebat de preſenti qꝛ totali­ter collatum erat in tempore mortis vnde per primā electio­nem non cōſumit̉. quinto permiſcet exēpla de aditione here ditatis. C. de repu. here. ſiquis maior de dilatione iuramenti C. de iureiur. ſi quis iuſiurādum de cōſenſu cōfirmāte factū alterius. ff. de aqua plu. ar. in diē de diuer. ⁊ tēp. pre. l. de ac­ceſſionibus in quibus non licet penitere vt ibi ſignat etiā cō trariū de mutatione teſtamenti quo ad inſtitutiones ⁊ lega­ta de quo dicā ſuper glo. non poteſt. Io. mo. ſignat contra­riū de. l. i.§. qd̓ ait pretor. ff. quorū legatorū. ſoluit qd̓ ibi he­redi ante aditam hereditatē non erat ius volendi ⁊ ē ſimi­le de iureiur. ſicut noſtris vbi de hoc in gl. vlt. Prīa gl. pōt exēpla ſecūda ponit. xxiij. caſus ⁊ plures includūt in quibꝰ fallit regula. tertio dicit aliud generale incidere in regulam de quo remittit. quarto ponit quattuor que requiruntur ad regulam ſcilicet quo placitum non ſit īprobatum quod ſciē ter placeat quod non ſola mente ⁊ qd̓ alterius interſit. In gl. i. ibi ſi vxor in fi. vxoris mores per cōtractū vel reconcili­ationē probatos reprobare non poſſum. ⁊ ibi. l. penul. ꝗ ſel̓ cōſenſit nō audit̉ dicens decurionem nō recte creatū. ⁊ ibi a ꝑtiſſimi. non recuſatur iudex poſt litē cōteſta. ⁊ ibi pōponi­ſi ꝓbaui negotiū a te geſtū licet minus bene vltra mihi non teneris. ⁊ ibi ex cauſa. ponit caſum de illo ꝗ rn̄dit ſe heredē­⁊ ꝓducto teſtamēto apparet exheredatus. vel apparet alid̓ teſtamentū. ⁊ ibi qd̓ iuſſit ⁊ vetuit ne pretor contrario īperio tollere ⁊ remittere lꝫ de ſen. conra. ⁊ ibi recte in mandato pe nite licet re integra. ⁊ ibi.§. vlt. ſocietatis intempeſtiua renū ciatio in extimationē venit. ⁊ ibi.§. pen. qui depoſuit vt red datur poſt mortē ſuaꝫ vel depoſitarij volūtatē mutat ⁊ pri us agit. ⁊ ibi ſi ꝑ erroreꝫ nil tā ꝯtrariū ꝯſenſui ſicut error. In gl. i. ibi ſanitatem dicit Io. mo. ne vniuerſi tatꝭ mēbra malo medico corrūpātur. ⁊ ibi variare p̄t accumulando. ⁊ ibi ⁊ ſi quis in prin. hͦ plene tractat Dy. an̄ faciens ſecūdū teſtamē tū habeat neceſſe ſpāliter reuocare primū in quo erāt verba derogatoria. ſcd̓o an ſufficiat ſolū gnaͣlis reuocatio. ⁊ dicit qd̓ forte nō erraret qui diceret ſcd̓ꝫ valere. per.§. ⁊ ſi quidē in autē. de teſta. in prin. vbi ſufficere videtur expreſſa reuo­catio nec requiritur ſpālis: tamē ipſe tenet cōtrariū.ſ. quod requiritur ſpālis per hāc. l. ibi niſi ſpāliter dixerit ⁊c̄. ſi vero ſpāliter reuocat. certū eſt valere ſcd̓ꝫ vt ibi niſi tranſiſſet ad naturā contractus excedens fines vltīe voluntatꝭ. ff. de don. cā mortis. l. vbi ita donatur. ⁊ qd̓ illud in teſtamēto fieri poſ ſit quod ī contractu patet. ff. de aſſi. liber. l. aſſignare ⁊ no. ff. de teſta. heredes palā.§. vlt. ſi igitur vendit vel donat hēdi preſenti vel alteri pro eo recipienti eo abſente ſub ea cōditio ne ſi teſtamentuꝫ reuocari contingat habebit venditio ⁊ do natio effectuꝫ irreuocabile in caſum reuocationis teſtamen ti. Ia. de bel. tꝫ valere teſtamentū ſcd̓ꝫ nō faciens mentionē de verbis derogatorijs primi. vt dixi. sͣ. e. li. de conſti. c. i. ſuꝑ vj. gl. an v̓o teſtamētū iuratū reuocari poſſꝫ ſtatiꝫ ſubdaꝫ. ⁊ ibi īterlocutoriū ⁊ diffinitiuam interduꝫ. quod dic vt dixi de accuſa. qualiter ſuper.i. gl. de quo hic Dy. cōcordans ei qd̓ ibi dixi poſt Hoſti. ⁊ ibi īprobant̉ a iure vnde dixit Io. mo. ꝙ maluꝫ culpe remitti ⁊ oridari pōt in bonū pene. vel vt di cit homo ruens in peccatū non reſurgit nec ex ſe nec a ſe. ſꝫ a gratia preueniēte. vnde dicit Auguſtinus ſuper illud pre. lxxvij. circa mediū caro eſt ſpiritus vadens.ſ. ex ſe ī peccatū ⁊ nō rediēs ex ſe: ſed ex gratia facit quod ſcripſi. sͣ. eo. pecca tū ⁊ ibi recedere poſſunt expone ⁊ remitte vt dixi de arbi. cū dilectus ſuper fi. vlt. glo. ⁊ ibi vel facto. sͣ. de ſpon. tue. Ec regula facit ad queſtionē quā di ſputaui d̓ teſtam̄to iurato quā ſic ꝓponebā. Marcus fecit teſtamētū ⁊ iu rauit non cōtrauenire vel illud nō mutare demū fecit ſecūdū teſtamentū ⁊ mortuus eſt queritur ꝙ teſtamē­tū valeat. Primo inducaꝫ. vj. rationes pro ſcd̓o. iiij. ter tio ponam duas opiniones contrarias primaꝫ tenens cum certa determinatione ⁊ contrarijs reſpondebo. Primo igit̉ ꝙ valeat primū ſeruādū eſt.n. iuramentum qͣꝫ diu ſerua ri pōt ſine ꝑiculo anime de iureiur. ſi vero qd̓ me ca. cum di lecti. Eſt eniꝫ iuramentū de iure naturali ⁊ obligat ex prece pto. xxij. q. i. ſi peccatuꝫ d̓ iureiur. ⁊ ſi xp̄s. de voto magne er­go penitus ſeruandum ex quo nihil in primo illicitum. quo caſu ſecus: vt ſi paganos vel hereticos inſtituiſſet in prīo de