hereti. ſi ꝗs. tūc enim iuramentum non obligat de iureiur.quanto eo. ti. non eſt obligatorium cum ſuis concor.¶ Secundo video ꝙ verba derogatoria primi teſtamenti faciunt ſcd̓m non valere niſi de illis teſtator in ſecūdo fecerit mentioneꝫ. ff. de le. i. ſi mihi ⁊ tibi.§. interduꝫ ⁊ de leg.iij. ſi quis in princ. teſtamēti. ⁊ de hoc. sͣ. dixi poſt Dy. idemde teſtamento inter liberos facto. C. de teſta. aūt. hoc īter liberos ⁊ not. sͣ. eo. li. d̓ cōſti. c. i. ſi hoc pͥmū teſtam̄tū fortificauit ml̓to fortius iuramentū. xxij. q. i. oē qd̓ maxīe cū per idobligatur deo facit quod dixi de ſpon. l. ij. ſed interdum papa vitiat teſtamentū de vſur. quāqͣꝫ in fi. de pen. felicis li. eo.fortius ergo hoc faciat interdictuꝫ dei. ¶ Tertio ſic ꝓboſicut licet teſtamētum ſuū cuiqꝫ rumper̄ qꝛ ambulatoria eſtvoluntas defuncti ⁊c̄. xiij. q. ij. vltima volūtas de cele. miſ. cūmarthe. ff. de adi. le. l. iiij. ſic licet mīorē venire cōtra alienationē rei ſue vxoris cōtra alienationem fundi dotalis filie contra pactū quo reunciauit ſucceſſioni paterne primū pꝫ. ff. derebus eorum. l. i. ẜm eſt. ff. de fundo do. l. lex iul̓. C. d̓ rei vxo.actio. l. vnica ⁊.§. cū lex. tertiuꝫ. C. de pac. pactū dotale ⁊. C.de coll̓. pactum. ſed per iuramentū predicta omnia cōfirmātur ita ꝙ non licet poſtea cōtrauenire. C. ſi aduer. vendi. l. i.⁊ autē. ſacramēta de iureiur. cum cōtigat ⁊. c. ij. eo. li. de pactis qͣꝫuis. ergo idem ī teſtamento vt iuramento firmetur ⁊tollatur per id contraueniendi ptās lꝫ.n. arguere de contractibus ad teſtamēta. ff. de le. iij. ꝗ cirographum. ¶ Quartomultū videt̉ facere pro hac parte de ſepul. c. i. eo. li. vbi quiſepulturam elegit ⁊ iurauit non cōtrauenire vlterius aliameligere non pōt dicit ibi Archi. per id hāc queſtionē decidi.Itē ꝑ iuramētū impeditur futura accuſatō. ſic ⁊ futura teſtamenti factio primū probat̉ de accu. veniens de iureiur. quēadmodū. ¶ Quinto video qd̓ ſi poſt primū teſtamentumquis profitet̉ primū teſtamentū tollere nō pōt nec plus teſtari. xix. q. iij. nūc āt de teſta. qꝛ īgrediētibus. C. d̓ ſacroſan.ec. autē. ingreſſi. qd̓ ergo facit profeſſio hoc facere potuit iuramentū que ſunt vīculi eiuſdē de voto. magne ⁊ in pre. c. i.de ſepul. ¶ Sexto patet quod faciendo ſecundū teſtamētuꝫ deierat ꝑiuri autē ſunt īfames. vj. q. j. infames ⁊. c. ſe. vbide hͦ. ⁊. ij. q. v. cōſtituimus ad hoc de iureiur. querelā. C. oetranſac. ſi quis maior. ⁊ actus legitimi ſunt infamibus interdicti de teſti. licet. ij. teſtari vero ē actus legitimus. facit qd̓no. ff. eo. ti. actus in prin. ergo teſtamētum ſcd̓m non valeat.In contrarium videt̉.ſ. qd̓ valeat ſecundum teſtamentumambulatoria enim eſt volūtas defuncti ⁊c̄. vt ſupra in ſecundo articulo. ⁊ ſola mors eſt confirmatio teſtamenti vt ibi ⁊nil eſt quod tantū debeat hominibus ſicut quod vltime voluntatis ⁊c̄. C. de ſacro. ec. l. i. C. de teſta. quoniam indignuꝫ⁊ libertatem ſupremi iudicij quis ſibi auferre non poteſt. ff.pro ſocio cum duobus.§. idem papa. al̓s.§. ſe. in fi. nec ſibi legem imponere a qua non liceat recedere vt in pre. l. ſi quisin prin. maxime qꝛ factio teſtamenti eſt iuris publici. ff. de teſta. l. iij. qd̓ ꝑ priuatorū pactū nō tollitur. ff. de reg. iur. neqꝫpignus.§. priuatorū d̓ fo. cōpe. ſi diligenti. Probat̉ ſecūdo⁊ ſic equiparamus hec duo iuramentū ⁊ confirmationē pͥncipis vt patet de preben. dilecto de reſcript. cum aliquibuseo. li. de elec. qꝛ ſepe cū ſimilibus. ſed teſtamētū per principē ꝯfirmatuꝫ ſꝫ īmutar̄ teſtāti. C. de teſta. l. omniū ergo ⁊ teſtamentū per ſe iuratū. ad quod facit qꝛ ſiue numerus canonicorū ſit iuratus ſiue ꝑ principē confirmatus licet ab illo recedere eo caſu quo ius permittit.ſ. propter excreſcentiam facultatum de conſti. cū. M. ⁊ facit qd̓ no. in dec. pre. dilectoin glo. immo. Item in his equiparamus iuramēta ⁊ penarūobligationes de elec. vbi periculum ad fi. eo. li. de offi. or. qꝛpleriqꝫ. ſed pactum future ſucceſſionis etiā cum pene obligatione non valet. non enim licet teſtamentū inducere in cōtractum. probentur hec. ff. de verbo. obliga. ſtipulatio hoc modo cōcepta. ff. de don. quidā.§. i. de acqui. heredi. qui hereditatē. C. de pac. l. fi. C. de inuti. ſti. l. ex eo. ſicut ergo ex hisnon obligaret pena ſic nec iuramētū. ⁊ facit ad predicta decōceſ. preben. c. ij. eo. li. eſt.n. regula qd̓ ſi principale nō tenꝫ⁊c̄. hoc eo. ti. acceſſoriū cum cōcor. cum ergo teſtamentuꝫ lꝫiuratum non poſſit me alteri obligare vt eſt probatum. Itēnec mihi ipſi vt patet. ff. d̓ le. i. cuꝫ filio ⁊. l. ſi mihi ⁊ tibi. ⁊ fac̄ff. d̓ arbi. l. pl̓t. reſtat per locum a diuiſione ꝙ iuramentū illud nō poteſt impedire ſecundam teſtamenti factionem.¶ Probatur tertio ſic teſtari ⁊ cōtrahere matrimonium licet cuiqꝫ nō prohibito. ⁊ ꝓhibiti non teſtari habentur inſti.quiqus nō eſt per. fa. te. per. totum. ff. ⁊. C. qui teſta. fa. po. ⁊in ſpe. de inſtru. edi.§. compendioſe ī princ. prohibitos contrahere vide ī ſūmula. iiij. l. i. ſed ſi iuro nō ꝯͣhere vl̓ ꝯͣher̄ cūticia vel non contrahere cum ſeia omni caſu. ſi cum ſeia contraho valet matrimonium. probatur primuꝫ de voto. c. vnoeo. li. ſecundum ⁊ tertium de ſpon. ſicut ⁊. c. ſi inter de ſpon.duoruꝫ. c. i. periurus tamē ſum ⁊ d̓ eo penitentia imponit̉ vtibi ſic in teſtatore dicamus valere ſecundum teſtamētum lꝫperiurius ſit ⁊ propterea puniēdus vt ibi. ¶ Quarto patetidem ī alijs iuramentis vt in eo qui iurauit certam religionēingredi ſi ingredit̉ aliā tenet īgreſſus de regula. qui poſt votum eo. li. Item iuraui librum non vendere vel non vendereticio vel vēdere tibi ſi vēdo ticio ⁊ trado trāſfert̉ in eum dominium. C. de rei vendi. quotiens. ⁊ facit qd̓ dixi poſt Inn.de preben. dilecto. ſuꝑ ver. iuramentum. ſi hoc in contractibus fortius in vltima voluntate que fauorabilior eſt. d̓ don.cum dilecti. ad hoc de conceſ. preben. c. i.§. econtra. sͣ. eo. li.¶ Solutio hec queſtio no. xiij. q. ij. vltīa volūtas. tamē ꝗdſentiat in ea Ioā. per glo. illam non apparet. ⁊ Bar. brix.dicit ſe plene notaſſe in queſtionibus quod ē falſum vt patꝫin dn̄ic. xiij. de qͣ loquitur q̄ de diuerſa ē ab iſta ⁊ ēt ꝗd in illaſentiat non apparet no. etiam per cōmentum in viſibus feudorū in cōſti. fre. hac edictali.§. Item ſacramenta in glo. hicquero vltra medium. ⁊ per Rofre. in lib. de ſe. con. clementiano. vbi gloſat autē. ſacramēta in glo. primo queritur in vl.q. ⁊ per Alb. gall̓i. in materia de teſta. ver. pone ꝙ quidamper Odofre. Ia. de ra. Pet. de bel. ⁊. d. Cy. C. d̓ ſacro. ec. l.j. ⁊ hi tenent ſecundum teſtamentum valere. Guil. cōtra inſpe. de inſtru. editione.§. compendioſe. ver quid ſi quis iurauerit. facit ad queſtionē quod no. Ray. in ſumma de ſepul.⁊ plenius Hoſti. eodem titu.§. ad licitum ver. quidam ſi ꝗseligat. ego credo per prima iura ꝙ is de quo queritur ſcd̓mteſtamentum facere non debeat ⁊ ꝙ illud faciendo vel prīoimmutādo ſine cauſa ſit periurus dico tamē per iura ſecunda. ⁊ maxime vltimo allegata ꝙ ſi hoc fecerit valet ſecūduꝫ.Sciēdum ꝙ Boatinus in ſcd̓o dicto concordat. ſed non īprimo quia dicit illum non periurum hac ratione quia iuramentum fuit temerarium quia iurauit melius non facere. necenim ſecūdum eum datum eſt homini tam bene facere quinpoſſit etiam facere melius hoc autem dicit in prin. dec. cummarthe. procederet hoc dictum reſtrictum ad infra dicenda patet āt ex ſolutione quā predixi fore reſponſum ad quedam argumenta prime partis ſcilicet primum ⁊ ſecundum.¶ Ad ſolutionem multum facit quia ex cōtrario apperiet̉via iniquitati inducende.ſ. patreſfamilias ad teſtandum ⁊iurandum vt ſic auferatur eis bonorum ſuorū diſpoſitio qd̓faciendum non eſt ad hoc de diuor. quanto ad fin. Item cadit ī inuitū prohibere alium teſtari C. ſi quis ali. te. prohi. l.j. ⁊. ij. ⁊. ff. eodē. l. i. ergo multo fortius ſeipſum cuꝫ ordinatacaritas cuiuſqꝫ a ſeipſo incipiat. xxiij. q. v. non licet. ideo ātdixi. sͣ. ſine cauſa qꝛ ſi ex iuſta cauſa immutaret primū teſtamentum puta teſtatus fuerat inter liberos vel extraneos.mortui ſunt vel in hereſim lapſi vel inſtituerat ordinem templariorum qui nuper damnatus eſt vel his ſimilibus tūc dico eum etiā a periurio excuſari. ad hoc de iureiur. quēadmodum ⁊ pre. dec. ſicut de ſpon. ⁊ qd̓ no. Hoſti. in pre. ver. ꝗd ſiꝗs. facit etiā ad ſolutionē quod no. de procur. c. fin. li. eo. adallegata tertio pro prima parte reſpondetur ꝙ ſunt q̄damque ꝑ ſe ſortiunt̉ effectū ſine iudicis miniſterio vt baptimusmr̄imoniū ꝓfeſſio teſtamentum morte cōfirmatū ⁊ his ſimilia: ⁊ in his valent q̄ fiūt cōtra iuramentuꝫ vt eſt ꝓbatū. ſūtalia qͥ reꝗrunt miniſteriū hominis vt reuocatio alienate reiminoris