Seite
De celo et mundo­diſſolutiua.(vt dicit Calcidius ſuꝑ thimeū. vite et permanentie cuiuſlibet rei regitiua eſt lux et directiua. ſuiip̄ius naturaliter multipli­catiua. Lux enim multiplicat ſe gignendo. gi gnit nāqꝫ lux lucē et lux genita ſimul gignit̉ ⁊ generat lucē ſibi ſuccedentē. et ſic in vno īſtan ti vnus punctꝰ replet lumine totū orbē. Iteꝫ lux eſt ſui ⁊ alioꝝ manifeſtatiua. coloꝝ per ſui incorporationē in ſuꝑficie humidi perſpicui effectiua(. ſicut d. Augu.) Lux tenebras expel lit/ meroreſqꝫ diſſoluit inſidias prodit/ ſecu­ritatē parat/ omnem ſpeciē letam iocundāqꝫ ī ducit. rebus omnibꝰ formā et decorē tribuit ⁊ inducit. qꝛ ſine luce oīa corpora occulta rema­nent et ignota. Aufer(inquit damaſ.) luceꝫ ⁊ omnia incognita in tenebris ꝑmanebūt Lux igit̉ ſecundū Ambro. et etiā ſcd̓m baſilium ē pulchritudo omnis viſibilis creature/ cuiꝰ gra­tia maxima ē in aſpectu que cetera mūdi mē­bra laudibus facit digna. Hec vt. d. baſilius eadem eſt angeloꝝ ⁊ ſanctoꝝ ſupra celum qui etiſſima habitatio. hec ſumme trinitatis ꝑ ex­emplum eſt demonſtratio manifeſta. hec lux ſine diminutione ſui eſt luminoſitatis multi­plicatiua et diffuſiua. que in ſuꝑficie vmbroſi corporis recepta nō ſe profundat quātuꝫ ad viſibilē ſpecie ſed quo ad virtutē.(vt d̓. Iſi. Multas alias ꝓprietates hꝫ lux laude dig­gnas quo ad ſuā ſubſtantiā/ virtutē ⁊ oꝑati­onē. cuius ſubſtantia nihil īuenit̉ purius. vn­de tranſiens ꝑ ſordes nō ſordeſcit/ cuius vir tute nihil eſt actualius. cuius oꝑatione nihil vtilius in corporibus experitur. Plendor eſt quidā defluxus exiens a ſubſtantia lucis que egredit̉ a luce ſine alterius nature cōmixtione. luci a quo exit/ ē coenus induratione. vt. d. Augu­ſti. qͣcito eſt ignis/ tā cito eſt ſplendor. vnde ſi ignis eſſet eternus ⁊ ſplendor eſſet eternꝰ. exit etiā ſplendor a luce ſine lucis diminutione­ſine puritatis lucis cōtamine ſiue diſcōtinua­tione. cum ſui et alioꝝ manifeſtatione. cuꝫ ſui multiplicatione. vt dicit Baſilius. Umen differta luce ſicut ſpēs a ge­nere. omnē enī lumē lux eſt ſed nō e­conuerſo nō omnis lux eſt lumē. Nā lumen eſt defluxus quidā a ſubſtantia lucis in aere ſiue in alio diaphono corpore receptꝰ ⁊ vndiqꝫ circūfuſus. Triplex aūt eſt lumē vt. d̓ auctor ꝑſpectiue. ſcꝫ reflexū/ fractū et directū Reflexum ſicut a ſpeculo et alijs politis cor­poribus/ que reijciunt lumē a ſe receptum. ali ud eſt lumen fractum/ ſicut quando lumen ve nit ad corpus denſum aliquantulum qd̓ non eſt omnino denſum vel durum. ſed recipit lu­men in ſe. ſed ꝓpter materiam non oīno obe­dientem lumen illud nō tenet rectum inceſſuꝫ ſed diſtat et diuertit̉ ab inceſſu recto. et vocat̉ fractio radij. Tertium lumen eſt directum qd̓ nō repellit̉ neqꝫ inuenit materiam aliquo mo do inobedientem et tranſit libere. et facit oꝑa tiones perfectas. Illud lumē eſt aeris et alio­rum corpoꝝ tranſparentium perfectiuum de coratiuum/ formaꝝ ⁊ figurarum declaratiuuꝫ ocoloꝝ letificatiuū/ oculis lippis et infirmis eſt lumen odioſum ⁊ moleſtie illatiuum. ho­minum a ſomno corpore et ocio excitatiuum formarum ⁊ ſpecieꝝ in ſuperficie ſpeculi vel politi corporis impreſſiuum. Nam lumen ad ſuperficiem polite materie pertingens angu­lis equalibus ſe reflectit ⁊ omnium obiectoꝝ formas ibi imprimit. vnde quod extra eſt per ſubſtantiam/ in ſuperficie ſpeculi collocat̉ per imaginē et figurā. Lumen eſt etiam ſcd̓m di­ſpoſitionem materie quā ſub intrat īmutatio nis ſuſceptiuum. Nam eius claritas intendit̉ in materia perſpicua/ atqꝫ pura ⁊ remittit̉ in feculenta materia ⁊ obſcura. In materia eniꝫ diaphana obſtaculum non inuenit. ideo per eam irradians/ proprios fulgores exprimit ⁊ oſtendit.(vt dicit Dionyſius.) ⁊ quanto per fectius illi perfunditur/ tanto latius ex ea re­fuſa ad alia deriuatur. accedens autē ad groſ ſiorem materiam illis obſcuriorem habet di­ſtributiuam apertionem. ſicut enim cum mate rie craſſe infunditur/ capitur imperfecte ⁊ to­tum ſe effundit extrinſecus apparetqꝫ obſcure vnde materie craſficies impedit ne illumina­tio recepta diſtribuatur. In purioribus igit̉ ſubſtantijs perfectius apparet et augmenta­tur. in groſſioribus minorat̉. Ex quo patet ꝙ a puriſſimis et ſubtiliſſimis materijs lumen perfecte comprehenditur. a compactis vero et obtuſis repulſam pati inuenitur. Adius eſt quidam luminoſus a corpore lucido defluxus/ quo me­diante lux vel lumen ſuam ꝑficit actionem.(vt dicit baſilius. Ra dius autem alius eſt perpendicularis ⁊ rectꝰ qui a corpore luminoſo emiſſus/ recto et line ari motu ſine diſgreſſione aliqua petit centrū Alius eſt collateralis et confractus/ qui a cor pore luminoſo exiens ⁊ aliquod diaphonuꝫ inueniens/ non recte ꝓcedit ſed obliquat mo tuꝫ ſuū. ⁊ obliquatio iſta vocat̉ radij ꝯfractio