De arboribus et plātis et tale vinū ceteris eſt temꝑatius ad nutriendū facilius mutatur in ſanguinē ꝓpter ſimilitu dinem quā hꝫ eo in liquore ſapore colo re. Uinū dulce multū ſubeum iuuat ad mun dificandū vitia pectoris pulmōis. valde.n. eſt ſalutiferū viſcoſi humoris lenitiuū/ im­mūdicie abſterſiuū. Uini aūt cōſideratur odor nam vinū aromaticum ſignat ſuuꝫ liquorem ſubtilē eſſe temꝑant omīqꝫ ſordicie emunda tum optime digeſtiuuꝫ. ideo clarum gene rat ſanguinē atqꝫ mundū. et eſt cordis conforta tiuū/ letificatiuū/ ſumi groſſi obſcun tur­bidi expulſiuū. vn̄ hypocras. Uinū inquit odo riferum ſubtiliꝰ ceteris eſt leuiꝰ digeſtibiliꝰ ac nubiliꝰ. qꝛ natura in eo ſuā ꝯpleuiſſe ſigͣt actiōeꝫ. vinū ꝟo qd̓ nulliꝰ eſt odoris ſue vento ſitatis groſſitiem inſinuat. illaudabilis eſt nutrimēti. nec darificat ſanguinē nec etiam fortat generat humores groſſos. fumū tur­bidū et obſcurū. vn̄ horibiliſſimū habens odo rem ſaporē pōticū peſſimū eſt. qꝛ infert corꝑi maximū nocumentū/ peſſimū generat ſāguinē et noxiuꝫ. confert corpori nutrimentū maxime ſi vinū fuerit valde nigrū. ad quod ꝑtinet groſ ſities liquoris et grauitus odoris et ponticitaſ ſaporis. vinū itaqꝫ predictis qualitatibꝰ tēꝑa ſi temperate et modo debito bibat̉ naturam adiuuat laudabilem ſanguinem generat/ ſapo rem cibis et potibus adminiſtrat/ deſideriū et appetitū excitat vitalē virtutē naturalē ꝯfor­tat/ ſtomachū ad cibū appetendū recipiendū ac digerendū iuuat. virtutē expulſiuā ad expel lendū feces excitat. ſium ſedat paſſiones aīe malo in bonū alterat et immutat. Naꝫ animaꝫ vertit ab impietate ad pietatē/ ab auaricia in largitatem/ a ſuꝑbia in humilitatē de timore ī animoſitatem. vt breuiter dicam vinū mode rate potatū corꝑis aīe ſanitas ē(hucuſqꝫ Iſa. in die. pli. li. xiiij. c. ix.) vbi dr̄. vini natura eſt ipſo hauſto accendere viſcera intus. foris ꝟo ipſo fuſo infrigidare membra que ab ip̄o ꝑfun dunt̉. viribus aūt corꝑis nihil vino vtiliꝰ ſi ad ſit modꝰ. nihilqꝫ ꝑnicioſus ſi modus in ſumen do non teneat̉. vn̄ andronides ſapientia clarꝰ ſcripſit ad alexandrum magnū cohibens intē perantiā vini in bibendo. Rex inquit memēto te bibere ſanguinē terre. bibere intēperate vi cicuta eſt homini ſeu venenū. quibꝰ ꝑceptiſ ſi ille temperaſſet ꝑfecto amicos in temulentia non interimiſſet vt. d. pli. Idem mala aūt que facit vinū intemperate immoderate ſumptuꝫ tangit ibidem in eodē li. c. vl. Hentem inquit mutat in furorem. in mali impetū et obliuionē boni. ebrioſo ſi quidem ineſt pallor in facie et gene. pendule oculoꝝ aſſunt vicera et lipitudo manus tremula lingua qͣꝫ ligata. poſtera die eructuationes alicuius fedi velud de ſepulchro et grauiſſime ſentiuntur in capite punctiones. amaricat fumen.ſ. palati ſummitatem. amica­bilis id eſt colera que intenditur a calido fumo vini et eſtualis ſitis torquet guttur. nam hec ne ceſſitas vinū ſequitur vt bibendi ꝯſuetudo aui ditatem pariat rebibendi. vn̄ more ſanguiſſu­ge vinolenti quanto plus bibunt tanto plus ſi tiunt. Ad hec verba pli. addit Iſa. dicens ſic. Si vinū vſqꝫ ad ebrietatem ſepe aſſumptū fue rit rōnis lumen extinguit et vim brutalem con fortat. vnde ꝑmanet corpus velut nauis in ma ri non habens gubernaculū aut rectorē. et ſicut militia non habēs principē neqꝫ ducē ꝓpter qd̓ fauet ebrius rei annuande et laudat qd̓ in ſe eſt illaudabile de ſapientibus facit ſtulto de beniuolis peruerſos efficit malignos. ebrietas eſt oīm viciorū fomēs atqꝫ. incidūt .n. ebrioſi in homicidio adulteria furta. volētes cuſtodire familiā oportet eoſ abino cu ſtodire ne vinū plꝰ bibant quā eoꝝ virtuti expe dit et nature. De vino nouo. Inū nouū qd̓ de lacu ideſt de cup pa nouiter eſt ſublatum vocat̉ mu­ſtum qn̄.ſ. de torculari primo eſt ex p̄ſſum. eſt ſic dictū quaſi tenēs mus.i. terram ſiue lutū. mus.n. grece terra dr̄ latine. vnde et humꝰ terra dr̄ humefacta. In muſto autē ꝑtes terre feculente que ꝑtibus aqueis aeris ſūt admixte in aquas agēs virtus ignea fortiſſimā faciūt ebullitionē. naꝫ ꝑtes ignee aeree mouē tur ſurſum ꝑtes vero terree deorſum. ex tali turbatione repugnantia fortis ſit ebullitidonec vincente calore puri ab impuro ſit ſepa­ratio/ cōpleta digeſtio. Ineſt aūt muſto tāta vis feruoris/ vt vaſa fortia ex eo plēa abſqꝫ ſpi ramine mox dirūpat. vt dicit ꝯſtan. grego. ſu per iob. vnde ſpiraculi aperturā ſpūmoſi vi­ni immundicia ad vaſis ſuꝑficiē vi caloris eru cta cōtinue euaporat donec puriſſimū vinuꝫ fi at. In principio aūt quādo muſtuꝫ eliquatur valde eſt turbiduꝫ atqꝫ ſpiſſum. ideo vt dicit Iſa. bibitū groſſum generat fumū terribilium ſomnioꝝ inductiuum. malos generat humo­res. rugitum facit inflationē. in inteſtinis mu ſtum nouum valde ventoſum eſt ſpumoſum propter reſolutionem partium vi caloris. vn­de galie. Uinum quodcumqꝫ eſt recens non habet vim ducendi cibum per corpus vnd̓ toſitatem inflationem ac faſtidium generat