Liber. XVII quāto plꝰ aūt durat poſt expreſſionē a torcula ri tanto plꝰ clarificatur et depurat̉/ āpliꝰ intē ditur calor eiꝰ/ qn̄.n. adhuc ē muſtū ab ebulitō ne qͥeſcit. nec terreſtria ad ſuū locū deſcēdūt nec aerea ignea ſurſū locū ſuū petunt rema net adhuc indigeſtū. qn̄ vinū eſt bene de fe catū lucidū atqꝫ claruꝫ laudabile eſt et amicū nature. qꝛ tunc confortat̉ calor eius quottidie et in odore ſapore ꝙͣ in virtute meliorat̉ niſi forſitā ex corrupto aere vl̓ ab aliquo corrupto vaſe corrūpat̉. Nam ſi vas ipſum ꝯtinens cor ruptū fuerit ipſum vinū corruptū erit. Ex ac­re aūt corrupto calore vel humiditate nimis diſtēperato vinū ſepe corrūpit̉. nūc aceſcit. nunc pingueſcit vel totaliter ꝯputreſcit et tunc nature boīs eſt peſſimū maxime inimicū eſt fugiendū ſimpliciter vt venenū. Uinū etiā ve tuſtiſſimū in calore excedit tēperamentū. ſa porē mutat colorem. et tale vinū ſuo acumi­ne ledit cerebrū ꝑcutit mentē. ſua ſiccitate caliditate inflammat ſbālem humiditatē extin guit calorem naturalē. nec nimis recēs nec nimis antiquū eſt laudabile ſed potiꝰ inter duo extrema eſt mediocre. ẜm ab extremitate noui et veteris magis eſt remotū. qꝛ illud maxime eſt temperatum. hucuſqꝫ Iſa. in dietis. De vino condito. Inū cōditum fit artificialiter ex ad mixtione aromaticum tam ſpecieꝝ ꝙͣ berbaruꝫ. vt patet in vino ſaluia to/ in vino roſato gariophilato/ et eſt illud vi­num cōueniēs taꝫ in potu ꝙͣ in medicina. virtꝰ enī tam ſpecieꝝ ꝙͣ herbarum immutat vinum ſibi cōfert virtutem ſingularē. ideo talia vi­na ſunt ſalubriora delicatioria quādo eis ſa lubres ſpecies debito modo incorꝑantur. vir tus enim ſpecieꝝ cōſeruat vina ne de facili cor rum pant̉. vnde talia vina ſuo ſapore delectāt guſtum/ excitant appetituꝫ. ſua aromaticitate cōfortant tam cerebrum quā ſtomachū. mūdi ficant etiam ſanguinē penetrant ad interiora tam venaꝝ quā membroꝝ(vt di. Iſaac.) De vino primo dulce. Inum primo dulce temꝑatuꝫ in ſapore ſolis vel aeris decoctionē longam ebullitionē corrumpit̉/ in actoſitatem cōuertit̉/ qn̄ habet vim cuſtodiatur. vt di. Iſaac. in dietis. in. c. de ace­to. Nam accidentalem calorem virtutem ca loris naturalis excedentē vincentem ſubtilia tur ſubſtātia liquoris per caloris accidentalis ebullitionē extingit̉ calor naturalis. vnde vi qd̓ primo erat ſubſtantialiter vel naturalit̓ calidum/ corrūpentem calorē efficitur eſſentia liter frigidum ꝯuertitur in actū. magis auteꝫ ſiccū eſt quā ſit frigidū. moderate enī infrigidat ſcilicꝫ ī primo gradū/ ſed fortiter deſiccat. quia in tertio gradu. vt dicit ibidem. vnd̓ ꝓpter ſub tilitatem ſue ſubſtantie frigiditatis debilita tem ꝑforat de facili corpus penetrat ad loca que valde ſunt remota. vnde nullꝰ alius liquo­acetoſus vt maligranati ſimiliuꝫ habet vim penetrandi ad loca ꝓfunda. qꝛ talis liquor in locis vicinis oꝑatur efficacius quā in remo tis. vnde qui vult in frigidare calorē ſtomachi aut alia ſibi vicina mēbra vtilius vtitur grana torū ſucco quā acto. ſed ad loca remota infri­gidanda vtilius eſt actum quā ſuccꝰ granato rum vel agreſta. habet enim vim viuacem qua dirigitur ad longinqua. idcirco eſt diſſolutiuuꝫ extenuatiuū inciſimum. ideo ſanguinē et lac coagulatuꝫ calefactū in ſtomacho diſſoluit ſi bibatur. Eſt etiā actū(vt dicit ibidem) ſto­machi cōfortatiuū appetitus excitatiuum. augmētatiuū malorum oīum ad ſtomachum deſcendētium potenter repreſſiuū. Eſt etiā con tra venena venenoſa mortem inferentia. vt ē ipſum apium/ iuſquiamū et euforbium iuuati uum(hucuſqꝫ Iſaac.) Secūdum pliniū vero dia. actū forte poſitum ſuꝑ ferrū vel frigidū humū/ moxebullit. fluxum ventris ſanguis ſiſtit ſi inuenit ventrem plenū ſoluit ſi vacuum ipſum ſtringit. litargicis freneticis ſubuenit. vulnera recentia mudificat abluit/ ipſa in­tumeſcere ꝑmittit. fetorem oris gingiuaꝝ abluit abſtergit. neruos dentium ꝑcutit/ ip ſos hebetes ſtupidoſcito facit vomitū nau ſeam reprimit compeſcit. gargariſatū auribꝰ ſurdis ſubuenit vias auditus aperit. oculo tum adē exacuit/ corrodit metalla ex eis diuer ſi colores gignūtur. vt ceruſa ex plumbo. es vi ride ex cupro. laſurū ex argento. ouū in acto di menſum plures dies mollificat in teſta euꝫ ad modū pellicule molle facit. fex acti valꝫ co tra morſus ſerpētis cornuti/ qui dicit̉ ceraſtes. ſimiliter cōtra morſus rabidi canis cōcodrilli hucuſqꝫ plinius lib. xxiij. c. x. De vinacio. Inaciū vinaꝝ dicunt̉ poſterius vinū/ qd̓ cōpreſſis vlnis vltimo eli quat̉. et eſt qͣſi fex totius vini. Ui­nacia dicunt̉ pellicule acini que remanent ex preſſo vino. pꝰ collectionē vini extra ꝓijciun tur. vn̄ dr̄ in greciſmo. Pelles vuaꝝ vinacia dic fore tm̄. Et dicas acinum qd̓ in vua cernis acutū. Uinacia vero libēter comedūt ſues quā uis modicum aut nullum prebeāt eis nutrime tum. nam plus inflant quam nutriant. De vinaria.