Seite
Di. permiſſum ſit: vt extra de verb. ſigni. abbate. ⁊. x. q. iij. qꝛ cognouimus. vnde Tertio modo ius ciuile dicitur lex. xij. tab. ff. de orig. iur. l. ij.§. exactis. lꝫ aliquid ſepius factū ſit: niſi eo animo factuꝫ ſit vt in poſterum fieret etiam ſi Quarto modo dicit̉ ius ciuile ad dr̄iam iuris pretorij. Io. ſuo iure id faceret: talis vſus non dicitur vſus: vt. ff. de iti. actuqꝫ pri. l. j.§. iu­g Coniunctio. ſi intelligas de coniunctione corporū eſt hoc ius natu lianus recte ait. ⁊. l. vlt. Item alia ratione patet ꝙ ſole vices nō inducūt cōſue rale proueniēs ex ſenſualitate. ſi intelligas de ꝯiunctione animoruꝫ eſt tudinem: qꝛ licet pluribus vicibus aliquid iudicatū ſit: non ideo in poſterum ius naturale ex ratione proueniēs. extra de biga. debitū. .ita iudicādū eſt: qꝛ non exēplis h Succeſſio. non intel ſed legibus ē iudicādū: vt. C lige de ſucceſſiōe que fit de ſen. ⁊ inter. nemo. ſed ẜm cō per hereditateꝫ cum illa ſuſcipitur cuꝫª deficit lex: nec differ­vna libertas: acquiſitio eoruꝫ que ſuetudineꝫ bene iudicat̉: vt eī non ſit naturalis: ſed de an ſcriptura: an ratione conſiſtat: celo: terra: mariqꝫ capiunt̉ⁱ. Itē d̓ de eo ꝗ mit. in poſ. cum veniſ­ſucceſſiōe per carnis pro quoniam ⁊ legem ratio ꝯmendat. poſiteᵐ rei vel ꝯmendateⁿ pecunie ſent. xij. di. illa. ⁊. xxxij. di. pla­paginem. vel etiam in­Porro ſi rationeᵇ lex conſiſtat: lex reſtitutio: violētie ꝑ viꝫº repulſio­cuit. Itē multa alia requirunt telligi poteſt de illa qua erit omne iam qd̓ ⁊ ratiōe ꝯſtiterit ad hoc vt aliquid dicat̉ cōſue­Nam hoc aūt ſi quid huic ſimile ē liberi iure nature ſucce­tudo. vt dicemus. jͣ. diſtīctio. dūtaxat: quod religioniᶜ cōueniat nunqͣꝫ iniuſtū ſed naturale equūqꝫ dunt ꝑorētibus. ff. vn̄ li. viij. fruſtra. l. j. ⁊. l. ſcripto.§. nō ſic. quod diſciplineᵇ congruat: qd̓ ſalu habetur. Quid ſit ius ciuile. a Cuꝫ deficit. hic videtur ꝙ i Et educatio. patres tiᶜ proficiat. Uocatur autem conſu Us ciuile ē qd̓ ꝗſqꝫ populus tunc demum recurrendū ē ad enim theſaurizant filijs etudo qd̓ incōi ē vſu. Cum ita T vel ciuitasᵖ ſibi ꝓpriū diuina cōſuetudinē cuꝫ lex deficit. ⁊ ſic non filij parentibus: vt qꝫ dicitur nō ꝑiffert: vtrū conſue humanaqꝫq cauſa conſtituit. eſt ar. ꝙ nunꝙͣ ẜm conſuetudi xvi. q. j. predicator. ſimi­tudo ſcriptura: an ratione cōſiſtat Quid ſit ius gentium. nē eſt iudicādū ſi ius ꝯͣriū pre­liter filius patrē egenteꝫ cipiat. ⁊ ar. jͣ. xi. diſt. cōſuetudi apparet ꝙ conſuetudo eſt partim Us gētiū ē ſediuꝫʳ occupatio: cogit̉ alere. xxij. q. iiij. in nis. ⁊. c. conſequens. ⁊ jͣ. diſtī. redacta in ſcriptis: partim moribꝰ edificatio: munitio: bella: captiui ter. ⁊. C. de alen. li. l. j. ⁊ viij. ſi cōſuetudinē. ⁊. c. conſue ij. ⁊ in caſu maier filium tantū vtentium ē reſeruata: que in tates: ẜuitutesˢ: poſtliminiaᵗ: fede tudo. ⁊ exͣ de ſen. ⁊ re iudi. cuꝫ ⁊ libertus patronuꝫ: vt ſcriptis redacta eſt: conſtitutio ſiue ra pacis: īducie: legatoꝝᵛ nō violā cā. ⁊ exͣ de fo. cōpe. quod cleri­ff. de agno. libe. ſi quis. ius vocatur: que vero in ſcriptis doꝝ r̄ligio: ꝯnubia īter alienigēas cis. Rn̄. ꝙ nō ẜm conſuetudi­⁊.§. ſolent. redacta non ē: generali nomīe cō­ꝓhibita: hoc īde ius gentiū appel nem: ſed ẜm iura eſt iudican­k Cōis oīum.i. nihil dū: vt. ff. de ſepul. vio. l. iij.§. ſuetudo videlicet appellatur. Eſt ⁊ lat̉: qꝛ eo iure oēs fere gētes v̓tunỉ erat propriuꝫ alicui iure diuus. ẜm hoc multa occurrūt alia diuiſio iuris: vt in eodeꝫ libro Quid ſit ius militare. diuino. vel dic cōis.i. cō ꝯtraria: vt. jͣ. di. xxxij. placuit. municāda tēpore neceſ­teſtatur Iſidorus ita dicens. Us militare ē belli inferendi ⁊ exͣ de eo ꝗ mit. in poſ. cū ve ſitatis: vt. xl. diſtī. ſicut. Que ſint ſpecies iuris. ſolēnitas: federisʸ faciendiqꝫ niſſent. ⁊ exͣ de cog. ſpi. ſuꝑ eo. Adde tex. in actibꝰ apo­Us auteꝫ aut naturale ē: aut nexus: ſigno dato egreſſio in ho­⁊ exͣ de arbi. dilecti. ⁊ exͣ de cō­ſto. c. ij. ⁊. tiij. ⁊ in epiſto­ciuile: aut gentium. ſtem: vel pugne commiſſio. Item ſue. c. ij. ⁊ exͣ de teſti. c. ad hec. la ad corin. c. x. ⁊. xiij. nā Ex oībꝰ iſtis habetur ꝙ cōſue Quid ſit ius naturale. ſigno dato receptio. Item flagiti etiam ẜm legem roma­tudini ſtat̉ contra ius ſcriptuꝫ. Us naturaleᶠ ē cōe oīuꝫ natio militaris diſciplina: ſi locꝰ deſera nam tempore periculi ci Solutionē auteꝫ iſtius qn̄ con baria maxime erant cō­nū: eo ꝙ vbiqꝫ īſtinctu natu­turᶻ. Itē ſtipēdiorū modꝰᵉ dignita ſuetudo preiudicet iuri: dice munia: ut. ff. ad. l. rho. l. re non ꝯſtitutione hētur aliqua: vt tūᶻ gradꝰ: premioꝝ honor: veluti. mus. jͣ. viij. diſt. c. fruſtra. Io. ii.§. cū in eadē naue ī fi. viri ⁊ femine ꝯiūctioᵍ liberoꝝ ſuc­cū coronaʳ vel torquesª donat̉. Itē Hoc tene ꝙ cōſuetudo ratio­xij. q. j. dilectiſſimis. ceſſioᵇ: ⁊ pueroꝝ educatioˡ: cōmu p̄de deciſio: ⁊ ꝓ ꝑſonaꝝ qͣlitatibus nabilis ⁊ preſcripta iuri p̄ſcri­l Capiuntur. hec eniꝫ nisᵏ omnium poſſeſſio: ⁊ omnium pto preiudicat. ita mihi videt̉: ⁊ laboribꝰ iuſta diuiſio: ac pͥncipis ⁊ alia q̄ in nullius bonis vt exͣ de ꝯſue. c. vlti. etiā ſi alia ſūt cedūt occupāti: vt in non īterueniāt de quibus facit ſti. de re. diui.§. fere. mentionē. Io. in illo. c. fruſtra. B. Sed ad quā conſuetudinē dicis recurrēdū m Itē depoſite. fallit in duobus caſibus: vt. jͣ. xxij. q. ij. c. ne quis. ⁊ ſi an ad conſuetudinē terre: an ad romanā conſuetudinē: an ad conſuetudinem dominus ⁊ deponens ſimul petunt rem potius reſtituitur domino: vt loci vbi contractū fuit: an ad cōſuetudinē vicinaꝝ ꝓuinciarū; videt̉ ad cōſue ff. depo. bona fides. tudinē romanā: ut. jͣ. xj. di. c. vlti. inſti. de ſatiſ.§. vlti. econtra videt̉ ꝙ ad con­n Cōmēdate. cōmendare idē eſt qd̓ deponere: vt. ff. depo. luciꝰ ticius. ſuetudinē loci: vt. xij. di. illa. ⁊. C. de edi. priua: an in totū. ⁊ iura preal. ad hoc o Per vim. qd̓ cuilibet licet: vt. ff. de iuſti. ⁊ iu. vt viꝫ. ⁊ exͣ de ſen. ex. c. inducas. ad hoc dico ꝙ iudex maxime delegatꝰ primo ẜm canones iudicabit: iiij.§. ſi vero in fi. de illa materia habes no. xxiij. q. j. in ſūma. Io. deficiētibus canonibꝰ iudicet ẜm leges: vt extra de no. ope. nun. ītelleximus. Us ciuile. vel ciuitas. ſic aliqua eccleſia ius ſibi ſtatuit: vt. jͣ. diſt. ⁊ jͣ. di. x. ſi in adiutoriū. deficiēte omni iure procedat̉ ad generalē ꝯſuetudinē: L xj. catholica. ⁊ de con. di. iij. pronūciandū. vel etiā particularē cū defuerit generalis: lꝫ quidā tūc dicāt recurrēdū ad cō­q Humanaqꝫ. ideſt contēplatione dei. de conſe. diſtinc. iij. c. iij. ⁊ ho ſuetudinē romanā. deficiente iure ⁊ conſuetudine ꝓcedat de ſimilibꝰ ad ſimi minū. vt. ff. de ferijs. l. j. lia: vt. xx. di. de ꝗbꝰ. ff. de legi. l. nō poſſunt. oībus deficiētibꝰ ad romanā con Us gentiū. ſediū.i. hoſtiliū: vt. xxiij. q. vij. ſi de rebus. ⁊. q. v. di­ſuetudinē ꝓcedat̉: vt. ff. de legi. ⁊ con. de ꝗbus in prin. lꝫ ſit ar. ꝙ ad ꝯſuetudi L cat aliꝗs. īſti. de re. di.§. itēqꝫ ex hoſtibꝰ. ⁊. ff. de acꝗ. re. do. mate nē vicinaꝝ ꝓuinciaꝝ ſit recurrēdum: vt extra de cen. ſuꝑ eo. rialē.§. fi. vel dic ſediū vacantiū que occupāti concędūtur: vt inſti. de re. b Ratione. ar. ꝙ deficiēte lege vel canone poteſt allegari ratio: vt. xix. di. ſt di.§. fere. alioꝗn ſi ꝓpria auctoritate raperet etiā rem ſuā cadit a dn̄io. romanoꝝ. ⁊ diſtin. viij. fruſtra. vt. jͣ. xvi. q. vj: placuit. ff. qd̓ me. cā. extat. C. vnde vi. ſi quis in tantā. ni e Quod religioni. multa enim ſunt ꝯͣ rationeꝫ: tamē ꝯgruunt religioni: vt ſi forte alio modo nō poſſꝫ eā ꝯſequi per iudicē: vt. xxiij. q. j. c. j. ⁊. ij. ⁊. ff. virginem peperiſſe. que infrau. cre. ait pretor.§. ſi debitorē. Io. d Qd̓ diſcipline. qꝛ lꝫ p̄latus de ratiōe coercere poſſit ſubditū delinquētem: s Seruitutes. alibi dr̄ ꝙ ſeruitus ſit inducta ꝑebrietatē. xxxv. di. ſexto tn̄ diſciplinate tenet̉ ip̄m coercere vt ꝓficiat ei ad ſalutē: vt. xlv. di. cū beatus. die. Adde tex. hoc ꝓbātē geneſis. c. ix. ī fi. alibi vr̄ īducta ex p̄ſcriptione e Qd̓ ſaluti: lꝫ rō ſit ꝙ homo debeat ꝑſequi inimicū. tn̄ nō proficit hoc ad ſa ſeptēnij: vt dicā. jͣ. di. vij.§. ius aūt. ſed dicitur īducta de iure gentiū: qꝛ lutem. Adde ⁊ prouerbioꝝ. xxiiij. c. circa mediū. ius gētiū eā approbauit: nō ꝙ eā primo inuenerit. ſi ergo bellū iuſtū eſt Us naturale. Ad intelligentiā iſtoꝝ no. ꝙ natura multis modis dicit̉. qui capit̉ ſit ſeruus capientis: vt. xxiij. q. v. dicat. ⁊ ẜm hoc peccat tatiter qn̄qꝫ dicit̉ natura vis inſita rebꝰ ſimilia de ſimilibꝰ ꝓcreās. Scd̓o mō captus ſi recedat a dn̄o ſuo: vt. xvij. q. iiij. ſi quis ſeruū. ſed ſi bellū nō ē dr̄ natura ꝗdā ſtimulus ſeu īſtinctus nature ex ſenſualitate ꝓueniēs ad appe iuſtū: licitū ē ei fugere dū pōt: vt. ff. de cap: nihil intereſt. Io. tendum vel ad ꝓcreandū vel ad educanduꝫ. xxxij. q. ij. horrēdus. ff. de vē. īſpi. t Poſtliminia. poſtliminiū eſt ius quo reſtituit̉ alicuires qua per ca­l. j.§. ius naturale. inſti. de iu. na. gen. ⁊ ct. in princi. Tertio mō dicitur īſtin­ptiuitatē amiſerat: vt. xvi. q. iij. prima actione. niſi ſint arma que nō re ctus nature ex ratione proueniēs: ⁊ ius ex tali natura proueniens dicit̉ natura ſtituunt̉: qꝛ illa turpiter amiſit: vt. ff. eo. ti. l. ij. lis equitas. ⁊ ẜm hoc ius naturale dicunt̉ omnia cōia.i. ꝯmunicāda tēpore ne v Legatoꝝ. ſi quis legatuꝫ vel amicorū vel hoſtiū impedit ẜm cano ceſſitatis: vt. xlvij. di. ſicut. Quarto mō dr̄ ius naturale precepta naturalia. nes excōicat̉: vt. xciij. di. ſi ꝗs. ẜm leges tradit̉ hoſtibus: ut ſit ſeruꝰ illo hoc eſt. Nō furtū facias. Non mechaberis. xxxij. q. vij. ꝗd adulterio. Adde lo­rum. ff. de legatio. l. vlti. Io. cū ubi ſic habet̉ in exodo. xx. c. deute. c. v. ⁊ leui. xix. īſtitu. de ob. q̄ ex delic. na. Alienigenas. vt. xxviij. q. j. caue. ⁊. c. ſe. circa princi. ⁊ omne ius diuinū dicitur naturale ius. ⁊ ẜm iſtud ius ſimil̓r oīa Us militare. federis.i. pacis cōponende. dicunt̉ cōia.i. cōicanda. bene enim fuit aliquid propriū de iure diuino. nā ipſi z Deſerat̉. ẜm canones qui fugit ī bello publicꝰ īfamis eſt: vt. vj. q. j. ade fuit dictū. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo. Adde tex. orig. geneſis infames. ẜm leges capite punit̉: vt. ff. de re mi. oē.§. ꝗ in acie. Io. iij. c. ⁊ alibi exodi. xx. c. ⁊ deutero. c. v. Non cōcupiſces rem ꝓximi tui. Simili. ⁊ Modus. jͣ. xij. q. ij. vulterane. ⁊. jͣ. xvi. q. vlt. c. j. cōtra. ter ius ciuile dicit̉ varijs modis. quādoqꝫ dicitur ius ciuile illud ius qd̓ non Dignitatū. quis ſit dignior vel ſuperior alio. eſt naturale vel ius gentium. ẜm hoc ius canonicum dicitur ius ciuile ẜm ꝙ Cum corona.i. maius munus. hic ſumit̉. Secūdo modo dicit̉ ius ciuile omne illud qd̓ non eſt canonicū ius. Uel torques.i. minus munus. b Ac prīcipis. nō ergo