Seite
quod tene menti. Sexto quero quando dicitur aliquid li quidum reſpondeo duplex eſt liquidum ſcilicꝫ liquidatum. ⁊ liquidandum. nam quod ſine moroſa difficultate probari poteſt id dicitur liquidum eſſe de inofficioſo teſtamento. l. qui de inofficioſo. vt in poſſeſſione lega. l. is a quo. C. de or di. cogni. l. fi. ⁊. C. d̓ fal. l. ſatis quod nota. Septimo que ro an propter hāc dubitationem ſcilicꝫ quia dubitatur an d̓ bitor ſit ſoluendo poſſit tranſigi. glo. hic tenet ꝙ non quam valde noͣ. contra fallitos. In contrarium facit quod notat̉ de regulis iuris. l. minus eſt in fine tituli. Octauo quero an poſt interlocutoriam non poſſit tranſigi ſicut nec poſt dif finitiuam. Et videtur idem ſi tranſiuit in rem iudicatam. In contrarium facit. quia de conſenſu partium poteſt in terlocutoria infringi. l. prima in fine de pretoria ſtippulatio ne. ⁊ ibi glo. ordinaria nota. Nono noͣ extra argumen. ꝙ generalia ſtatuta de compromiſſis neceſſariis non habent lo cum in debitis liquidis que non poſſunt exceptione vel ne gatione infringi. Decimo quero an. dicatur res iudicata ante decem dies ſolutio quo ad iudicem ſic. l. paulus. Item quo ad partes commutabiliter. ſed incommutabiliter non niſi quando plene tranſit in ſuum vigorem infra de pignori bus. l. ſi fundus.§. ſi pluris quod nota pro intellectu gl. Ondecimo quero an poſt concluſum in cauſa poſſit tran ſigi videtur ꝙ non de adulterijs. l. quuamuis argumentum ad hoc quia commode non ſperatur lis. Dc contra cum poſſit lata ſententia infra decennium appellari. ideo ⁊ com promitti poteſt de hoc quod nota. Amen Baldus. Iſtam legem ſic ordinauit dominus Baldus de peruſio cuidaꝫ ſco lari ſuo qui eam habuit in punctis in regio ſtudio padue in Vſccclxxviij. indictione prima. Amen. Tranſactio On eſt ferendus non deber refferri ad totam ſcripturam teſtamenti non ad particulam eius quando non eſt ad illam parti culam coartata. vel ſic preſumitur ſuper toto tranſactum de quo potuit veriſimiliter cogitari hoc dicit. Fota in hac lege ꝙ ille qui vidit teſtamentum preſumitur habere notici am totius teſtamenti. ſicut ille qui habuit acta penes ſe pre ſumitur omnia percunctaſſe. vt extra de teſtamentis. capitu lo conſtitutus. ⁊ adde quod notatur eodem titulo capitulo cum vltra tertiam per Innocentium. Secundo nota ꝙ il le qui tranſigit repellitur agendo ex eadem ſcriptura. ſecus ſi ex alia. Tertio nota ꝙ ex noticia teſtamēti non infertur noticia codicillorum. nec preſumitur ſcientia cum ignorantia allegatur. ⁊ adde quod notatur infra de liberis. lega. l. cum heres. Baldus. 5. Nota ꝙ collectores domini pape UIlt non poſſunt tranſigere. facit infra de verborum obligatiōe. l. qui rome.§. calimachus ⁊ quod notat Inno. extra de preſcriptione. c. cū ex officijs in prin. Baldus. . Idē dicas ī theſaurarijs ⁊ procura Ulli toribus eccleſie romane. quia non poſſunt componere romano pontifice inconſul to. ⁊ adde quod nota Innocentius in capitulo cum ex officij de preſcriptione extra niſi haberēt ſuper hoc mādatum ar. sͣ. ti. i. l. item magiſtri. .Diuiſio hereditat̉. fac Ontroueſtas per veiam tranſactio nis inter heredem inſtitutum ⁊ legiptimum dat moduꝫ agēdi ceteris creditoribus vt in agēdo cōueniant ſcriptum ⁊ legiptimum ꝙͣlibet pro rata portione quam ex tranſactioni meruerunt hoc dicit ⁊ pe. dicit quod in ſua materia non eſt lex melius gloſata quam iſta ⁊ diuidi tur i duas partes. Nam primo ponit thema ⁊ queſtioneꝫ reſultantem ex themate In ſecunda parte reſpondet diſtin guendo duo membra. ij. ibi reſpondi. In tex. ibi ea que ſcilicet controuerſia. In textu ibi certa. l. i. certo modo puta gratia exempli quod vnuſquiſqꝫ habeat dimidiam he reditatem quam diuiſionem ſepe faciūt ruſtici vt notatur in fra ſi pars hereditatis petatur. l. antiqui. In textu cre ali eno quod inter omnes verſatur. In textu ibi propter ſte ritum nota hanc rationem quod ratione incertitudinis fit ꝙ alias non fieret. In textu ibi ſucceſſionis quia neſcitur ꝗſ debuerit eſſe heres. Nam tranſactio non patitur vt hoc de claretur ſecunduꝫ franciſcum accurſij. In textu ibi here ditas ergo fuit diuiſio ſeu deciſio per quotas partes nomi ne nanque hereditatis non continctur niſi tota vel quota. C de heredibus inſti. l. quot̄. Nota primo quod diuiſa he reditate ⁊ onera diuiduntur ex diſpoſitōne legali. Nota ſecundo quod tranſactio inter ſcriptum ⁊ legiptimum porri git effectum ſuum ad creditores. Nota tertio quod ex poſt facio per tranſationeꝫ poteſt quis decedere pro parte teſtatus ⁊ pro parte inteſtatus. Quarto nota al quid pro mitti ymo precipi ratione incertitudinis quod alias non fie ret. contra iſtam legem oppo. l. cauetur quod tranſactio īter heredem ſcriptum ⁊ legiptimum non porrigitur ad legata rios vnde legatarij habent conuenire tantummodo heredeꝫ ſcriptum ſi ita eſt in legatarijs ergo multo magis vel fortiꝰ in creditoribus qui habent ius potentius quam legatarij ꝙ ergo legatarijs non preiudicat non debet ꝑteiudicare credi toribus vnde videtur obſtare ſupra eodem. l. iij. ī principio tam in dicto illius legis quam in ratione dicti. Sō. dicunt quidam ibi loquitur legatarijs qui habent fundare ſe ex te ſtamento hic loquitur in creditoribus qui habent fundare ſe ex contractu vnde quantum ad ius creditorum non ē viſ vtrum teſtamentum ſubſiſtat nec ne ſed quantum ad legata rios. ſecus eſt probatur iſta ſo. infra de pign. l. iij. in ratione illius. l. ſecunda ſo. eſt ꝙ debet diſtingui in quantitate data vel reienta ſi quidem eſt magna ratione emolumenti ſubicia tur oneri. ſecus in quantitate parua que ſolutio nulla eſt vt infra patebit. ⁊ ideo glo. aliter ſoluit. ⁊ quia eſt glo. ſatis cla ra audi in voce glo. notabiliter diſtinguit aut teſtamentum putabatur ānullari aut nullum declarari primo cāu quādo teſtamentum petitur reſcindi puta per querellam inofficio ſi non eſt differentia inter creditores a legatarios. quia am bo debent conuenire heredem ſcriptum vt in. l. iij. ſupra co dem ratio eſt quia conſtat ꝙ ip̄e eſt heres vniuerſalis. nam trāſactio hoc cau firmat non infirmat ſola enim ſententia ē illa que habet reſcindere teſtamentum vt infra de inofficio ſo teſtamento. l. poſthumus.§. ſi quis ex his. In hoc erge cāu trāſactio non operatur idem ꝙ ſnīa qꝛ trāſactio firmat ſnīa īfirmat ⁊ rūpit fac̄. jͣ. d̓ ſta. li. l. ſtatu. li. a ceteris.§. ꝗntꝰ Preterea ille qui agit querella non dicit ſe legiptimum here dem quia non poteſt adhuc eſſe heres pendente querella inofficioſi vt plene legitur ⁊ notatur. infra de inofficioſo. teſtamento. l. qui de inofficioſo appꝫ ergo quod ſolus heres ſcriptus eſt heres vniuerſalis ⁊ ideo ſolus conueniendus. ſe cundo caſu quando petitur declarari teſtamentum nullum vel falſum iuxta. l. ſuus. C. de repu. heredi. ⁊ de bo. poſ. l. cum quidam tunc reffert aut tranſactio eſt facta per nomīa quote aut eſt facta per res certas. ſolus heres vniuerſalis eſt conueniendus quia perſonalis actio non ſequitur fundū ſed heredem vniuerſalem committatur vt infra ad trebel. l. i.§. ſi heres ex hoc ſequitur ſi ſcriptus heres data re certa vel quantitate tranſigit cum legiptimo ipſe ſolus ſcriptus heres conuenietur a creditoribus ⁊ legatarijs quia conſtat quod vniuerſale nomen ⁊ ius heredis remanet ſibi vt inſti. de fideicom. here.§. ſi quis vna. ⁊. C. de heredi. inſti. l. quo tiens. Si vero tranſactio eſt facta per quotas ipſius vniuer ſitat̉. tunc aut loquimur de creditoribus ⁊ agent cōtra ſcrip