De conſolatione theologie ſemetip̄m. Hanc ph̓oꝝ ſchola non vidit­neqꝫ ſtōicoꝝ neqꝫ ꝑipateticoꝝ neqꝫ acha­demicoꝝ Hec certitudo tertio ſue diſtin ctionis mēbro fidelibꝰ oībꝰ ꝑegrinant̉ in via ꝯuenit/ qͦs tāta certitudine nedum duodecim articulis fidei ſed toti ſacra ſcri pture credere neceſſe ē/ actu vel habitu/ im plicite vel explicite/ qͣliter credēdo certi ſūt neqꝫ falli pn̄t. Alioqͥn iuxta qd̓ p̄tactū exti tit dubiꝰ in fide infidelis ē. Certitudinem hāc in martyribꝰ talē vidimꝰ vt abſqꝫ vlla dubitatōe mallēt relinquere vitā qͣꝫ fidem Ceterū paulꝰ hac ſubnixus exp̄ſſurus ve­hemētiā certitudinis/ aſſeruit ꝯditionalē cuiꝰ antecedēs ſciebat impoſſibile. Etiam inqͥt ſi angelꝰ de celo vobis euāgeli ſauerit p̄ter id qd̓ euāgeliſatū ē/ anathema ſit. Ne­qꝫ tn̄ negandū eſt/ quin paulꝰ vltra certitu dinē adherētie fidē certiudinē habuerit euidētie reuelatōis illuſtratōeꝫ/ quodā modo in trāſitu ſeu raptu gloriā. Por ro certitudinē alterā naturalis dicit̉ inue nimus/ talis eſt ſtat naturā ali quis talit̓ aſſentiat fallat̉. Hanc Areſto. peripatetici. hāc ſtoici ph̓i poſuerūt bis poſſibilē in primis principijs ſe no­tis/ cognitis videlicet ex ſola terminoꝝ ap­prehēſione vt qd̓libet eſt vel eſt. Po ſuerūt in ꝯcluſionibꝰ demonſtratis/ in euidenti ꝯſequētia deductis talia princi­pia/ quēadmodū dixerūt mathematicā ſci entiā eſſe certiſſimā. Achademici ꝟo in qͥ­bus ſocrates/ carneades/ cicero. dehīc po ſteriores aliqͥ nouā viſi ſunt induxiſſe ſciē tiā/ nihil ſcire. īmo nec hoc ſcire nil ſci­mus. ita tollere voluerūt ē medio certitudi oēm: dicētes de om̄i re ad vtrāqꝫ parteꝫ ex equo diſputari poſſe. Et ita neqꝫ primā de qua locuti ſumꝰ certitudinē ſuꝑnatura­lem/ neqꝫ naturalē putabāt vllā eſſe. Deni qꝫ certitudo moralis dici pōt vel ciuilis tangit̉ ab Areſto. vna pn̄ti certitudine in ethicoꝝ ſuorū principio. Cuiꝰ ſnīa eſt. diſciplinati eſſe in vnaquaqꝫ re certitudi­nem q̄rere iuxta exigentiā materie. Eque enī vicioſum eſt inqͥt ꝑſuadentē q̄rere ma­thematicuꝫ/ moralē demōſtrantē/ enī cōſurgit certitudo moralis ex euidētia de­mōſtrationis ſed ex ꝓbabilibꝰ cōiecturis/ groſſis/ figuralibꝰ magis ad vnā ꝑteꝫ qͣꝫ ad alterā. Talē certitudinē ſi penitꝰ nega­uerint achademici. ſi p̄terea ſufficiē­tem dixerint ad aliqͥd moralit̓ oꝑari/ vide­rint qͣrōne p̄ſūpſerint aliqͥd vel agere bo­/ vel omittere malū. ꝯformiter ad iudici um rōnis/ qͣle debet certū ſicut certa ē in ſe virtus. alioqͥn virtꝰ eſt. Monicus Aīaduerto volucer/ qm̄ ex prima certi­tudine multa poſſumꝰ debemꝰ nos fide­les ſine ſcrupulo corde credere ad iuſticiā. ore ꝯfiteri ad ſalutē. ꝓſequi/ defendere/ et tueri/ priusqͣꝫ vacillet vel auferat̉ a nobis hmōi certitudo. Intelligo p̄terea in agibilibꝰ hūanis tantā habēt varietatē­dicēte Areſto. exꝑientia teſte/ vt caſu ma gis qͣꝫ arte ꝯſtare videant̉. ſufficit tertia cer titudo qͣlis ſꝑ ſcrupulos oēs abijcit ſuf ficit vt contēnat vel ſuperet ſic oꝑando q̄i ſūt. Sed rōne poſſit hoc fieri/ ſcire cupio qͥd aduena nr̄ in his agat? Uolu cer De ſcrupulis ſicut p̄diximꝰ iudicat alit̓ agendū eſſe oriunt̉ ex p̄teritis. alit̓ in eis agēda ſunt occurrerint. De p̄te ritis qͥdē oꝑbꝰ amplectit̉ Gregorij ſen­tentiā. Bonarū mētiū ē ibi culpa agnoſce re vbi culpa eſt. Cōformiter ad illud. Iuſtꝰ in prīcipio accuſator ē ſui. Cōſti tuēs itaqꝫ ſe corā tremēdo tribuuali diſtri­cti iudicij dei/ ꝯſcīam ꝓpriā audit ſuſtinet accuſantē. quāto maiori ſeueritate ſcit pōt. qͣtinꝰ fiat ei ſpūs cōtribulatꝰ ingens cōfuſio/ ꝯtritio/ humiliatio cordis. ita vt cadat a ſe omimodā ꝓprie defenſiōis de­ſperationē. neqꝫ enī vult diuina iuſticia ꝯtēdere/ neqꝫ ꝯſcīe iuſticia teſtimonium ferēti ꝯͣ ſe reū/ ſilentiū imponere/ ſuadet po tius vt clamet vocibꝰ magnis. Iſte ē eqͥſſi me iudex deꝰ. iſte iuſto iudicio tuo dā­nandꝰ eſt. peccauit enī in talibꝰ talibꝰ ſuꝑ numerū arene maris ita vt pctā ſua vix to tus caꝑe poſſit mūdꝰ. Sūt ei abyſſus mul ta/ tenebroſa nimis/ altā ſibi dānatōis abyſſum meruerūt inuocāt. Et hoc dn̄e deꝰ/ in voce cataractaꝝ tuarū. hoc ē viatū tuarū inferūtabiliū iudicioꝝ occultoꝝ/ in quibꝰ ꝯſtitutꝰ videre pōt an amo re vel odio dignꝰ ſit. neqꝫ cogͦſcere de ſuis oꝑbꝰ quātūcūqꝫ iuſta videant̉; quo termi nent̉ fine/ aut qua diſtrictōe iudicent̉. Ac­caſatꝰ inter talia reus defenſoris ſed ac­cuſatoris. teſtis iudicis in ſe ꝑtes agit ex aggerās quātū pōt. Qui etiā ſi totiꝰ popu­li xp̄iani fudiſſet ſanguinē/ ſꝑat ī illo apl̓i verbo/ ſi nos iudicaremꝰ vtiqꝫ iudicare mur. Quo ꝯͣ fit in hūanis iudicijs qm̄ ꝯfi tēti crimē mors infert̉. apud deū ꝟo apud