Seite
T. lꝫ aliqn̄ poſſeſſio ſit tm̄ naͣlis nō ciuilis. vt illa quā hꝫ vaſallus. Terciſco.i. diuido. ⁊ inde iudiciuꝫ fami lic herciſcende.i. diuidende. Erotoniū ē locꝰ in qͥ pauꝑes ali tur ẜ accur. C. de ſacroſanctis ec­cleſiis. l. illud. I gnorantia lꝫ ſupra habitum ſit in mul­tis locis de multiplici ignorantia. tam̄ ad pleniorem euidentiam ponende ſunt hic plenius diuiſiōes ignorantie. ⁊ eſt hic di cendum que ignorantia excuſat ⁊ q̄ non ⁊ que magis excuſat ⁊ que minus. Sciendum igit̉ pͥmo ꝙ ignorantia ē tri­plex. Prima eſt ignorantia negatōnis. qͣ .ſ. ſcientia negat̉ nec debituꝫ ſciendi poni tur ⁊ hec ſimplicit̓ excuſat. 2ª eſt igno­rantia priuationis.ſ. qua ſcientia negat̉ aptitudo tamē ſiue debitum ſciendi poni tur. ⁊ hoc in eis que ꝑtinent ad ſalutem excuſat a tanto ſꝫ nō a toto. 2ª eſt igno rantia diſpoſitōis.ſ. que ponit errorem ſi ꝯceptionem cōtrariam ſcientie recte. ⁊ hͦ in his que pertinent ad ſalutem accuſat ⁊ non excuſat. Iteꝫ ignorantia diuidi tur ex parte materie circa quā ē. qꝛ alia eſt iuris. alia facti. ⁊ ignorātia iuris ſi ali quos excuſet. minus tamē excuſat qͣꝫ ig­rantia facti. Ignorantia v̓o iuris. alia eſt iuris naturalis. alia iuris diuini. alia iuris canonici. alia iuris ciuilis. Igno rantia iuris naturalis nullum habentem vſum ratōnis excuſat. quia hoc ius eſt ī corde hominis ſcriptum.i. q. 4. ī. c. turba tur notandum. Ignorantia vero iurꝭ diuini quantum ad aliqua ſimpl̓r excu­ſat laycos. quātum v̓o ad aliqua excuſat a tanto non a toto. Legem.n. ⁊ ꝓphetas ⁊ euangelium. ⁊ doctrinam apoſtolicam ſcire tenent̉ epiſcopi ⁊ prelati maiores ꝗ tenent̉ omni poſcenti redderere ratōneꝫ de ea que eſt in eis fide ⁊ ſpe. vnd̓ ab eis requirit̉ ſcīa noui ⁊ veteris teſtamenti. Layci v̓o tenent̉ ad noticiā decalogi ⁊ fi dei ꝓut in apoſtoloꝝ ſymbolo ꝯtinet̉. Ignorantia autē iuris canonici excuſat aliquos ⁊ aliquos non. ꝯtinet enim ius canonicum ꝯſtitutiones ꝑ quas diſcernū tur peccata ⁊ has tenent̉ ſcire p̄ſb̓ri curā aīarum habentes. ⁊ confeſſores. nō autē ita tenent̉ alij clerici ⁊ multominus layci Sꝫ ⁊ ipſi p̄ſb̓ri ⁊ alij clerici ẜm ꝙ ſunt in maiori gradu conſtituti ẜm hoc plura ſci re tenent̉. Ignorantia autem eoruꝫ q̄ publice ꝓmulgant̉ ad laycos ꝑtinentiuꝫ non excuſaret eoꝝ peccatum quod per ignorantiaꝫ perpetrarent. di. 16. ꝙ dicit Ignorantia v̓o iuris ciuilis aliquibuſ ꝓdeſt. vt militibus. ruſticis. mulieribus. ⁊ minoribꝰ. maxime in damno vitando. non ſic autem in maleficijs. Ignoran tia facti. alia eſt facti indifferentꝭ ad ſalu tem vel ad officium. ⁊ hec excuſat.i. cor. io. Omne quod in macello vendit̉ man ducate. nihil interrogantes ꝓpter ꝯſcien­tiam. Alia eſt facti neceſſarij ad officium vt in p̄ſb̓ro ꝙ ſit facta manuum īpoſitio ⁊ hec non excuſat. Alia eſt facti neceſſa­rij ad ſaluteꝫ vt ꝙ xp̄us eſt paſſus ⁊ hec non excuſat in habentibus vſum rōnis. Item ignorantia facti. alia eſt facti ꝓ­piij. Alia facti alieni. ſi proprij. aut ergo quis operam dedit rei illicite ⁊ tunc non excuſat. Aut rei licite ⁊ tunc aūt habuit diligentiam ⁊ ſic non excuſat a toto ſed a tanto. ſi auteꝫ ſit facti alieni. aut ē igno rantia ꝓbabilis.ſ. ad quam non requiri tur ꝙ ſit nimis diligens ⁊ curioſus in in quirendo. nec etiā ꝙ ſit nimis negligens ⁊ hec excuſat. aut ē craſſa ⁊ ſupina. vt ca quis dicit ſe ignorare ea que ſunt publi ce coram populo facta. hec non excuſat. Item ignorantia alia eſt ſimplex. vt cum quis tenet̉ ſcire quod neſcit ⁊ facit ad hoc ꝙ ſciat. ſed nō quicquid pōt. vel ẜm aliquos poteſt dici ignorantia ſimpl̓x illa que priuat ſcientiam nec ponit debitū ſciendi. ⁊ hec eſt in his qui non habent vſum rationis. Alia eſt craſſa. vt cum ne gligit ſcire illud quod tenetur ſcire. nec tamen vult ſe neſcire. Alia eſt affectata vt cum quis negligit ſcire quod tenetur ſcire ⁊ placet ei neſcire. prima excuſat a tanto ⁊ a toto. ſed ſecunda adhuc excu­ſat ſed minus qͣꝫ prima. tertia vero accu ſat ⁊ non excuſat. Item ignorātia alia vincibilis alia inuincibilis. Inuincibilis autem. aut eſt introducta preter omnem culpam. aut propter culpam preambu­laꝫ. Si primo modo. aut ſimpliciter co­gnitionem priuat. vt in his qui caret vſu ratōnis omnino ⁊ hec excuſat a toto. aut non tollit omnino vſum rationis. ſed ple num. ⁊ tunc non excuſat a toto vt in his qui non ſunt plene furioſi. ſꝫ hn̄t aliquo mō lucida interualla ⁊ in pueris qui ſūt capaces aliquo modo precepti lꝫ nō pl̓e