Secundus dex. et hoc in ſecunda. Si autem petas vt ſatiſdet de defendendo. quia me vis recon­uenire. an ſis audiēdus. queritur.. ſic. Alioquin iudex procedet. Procurator autem tuus an ſatiſdare debeat de iudicato ſoluēdo queritur. dicitur ſic. obtinet in omnibus caſibꝰ. De formulis impetratione actionum ſublatis. Uris. Olim ſi quis vole bat intentare actio nem. impetrauit a iudice quandam formu­lam verborum quam debebat proponere. ſi caderet a ſillaba caderet a cauſa. quaꝫ for mulam tollit imperator in hac lege de me­dio. Nulli. Si aliquis actionem aliqͣꝫ intentare velit licet formu­lam verborum non impetrauerit. non eo p̄­textu ab agendo. ſiue coram iudice ordina­rio ſiue delegato repelletur. ſi ſue cauſe acti­onem aptam eſſe conſtiterit. De iureiurando propter calumniam dando. ſe omnibus. Pe­tebā a te decem. lite conteſtata vel poſt non curo pro tali inſtrumēto pu. quo conti nebatur me tibi numeraſſe predicta decem tu contra excipis de falſitate inſtrumenti. an intare debeas non animo calumniandi reprobationem exigere queritur. Reſpon­detur ſic. ſiue in medio cauſe. ſiue in prī cipio. ſiue in fine fuerint prolate littere pri uate ſiue iuſtrumenta publ̓. hoc in prima. In ſecunda dicit. Si pater familias me et ticium inſtituit heredes. et in diuiſione re­rum hereditariarū occurrat aliqua res quā ticius coheres dicit non eſſe hereditariam et petam ſeruos hereditarios torqueri. vt eruatur veritas. An ſim audiendus queri­tur. niſi prius iurauero animo calumnian­di hoc non petere ob non commodum ſer­uorum vel in coheredis offenſam. Reſpon detur non. et hoc in ſecunda. Sequitur autem hic ſacramentum olim iurabatur in ſingulis articulis. tam in principio. in me­dio qͣꝫ in fine. vt in hac lege. ſed hodie. ⁊cͣ. Cum et iudices In prin cipio di­cit fecit quandam conſtitutionem qua ca uetur iudices cuiuſcūqꝫ generis fuerint non aliter diximāt niſi prepoſitis coram eis ſacroſanctis euangelijs. Item aduocati iurent clientulis ſuis ſe fidele patrocinium preſtaturos cauſam deſerturos exquo no uerint iniuſtam vel deſperatam eſſe. Sed quia in illa conſtitutione nulla fiebat men­tio de principalibus perſonis. actore ſcili­cet et reo. Ideo ſtatuit hic nullo modo in allegationibus ſuis audiantur actor vel reus. niſi poſt litem conteſtatam ſacramen­tum calumnie preſtiterit. et hoc in prima parte. Iurabit autem actor ſe habere iu­ſtam cauſam. nec eam mouere animo ca­lumniandi. Reus quia credit ſe vti iuſta inſtantia. et ita ad reluctandum peruene­rit. Deinde iurent aduocati coram iudi­cibus. prepoſitis. ſacroſanctis euangelijs. Scd̓m in conſtitutione illa rem non no uam ſancitum eſt. hoc in ſecunda. Si au­tem aliquis eſt qui iurare debet. et tante fu erit dignitatis ad iudicem peruenire debeat. in domo ſua iurabit coram miſſo ab officiali preſente aduerſario vel eius procuratore. et hoc in tercia. An autem in cauſa pupilli vel adulti vel pater in cau ſa filij iurare debet pupillus. vel adultus. vel filius. vel tutor aūt curator queritur. Reſpondetur tutore ⁊cͣ. quia illi forte no uerint factum. nec iurabunt ſit iuſta. ſed credant eam eſſe iuſtam omnibus iuramentis. ⁊cͣ. et hoc in quarta. Item ſi lis per procuratorem inferatur ſiue defen datur. demum facta litis conteſtatione. ni ſi de calumnia iuretur vlterius non erit procedendum. in eo tamen differūt ac­tor coram iudice cauſe vel coram iudice loci in quo moratur. Reus vero tantum coram de cauſa cognoſcente iurat. et hoc in ſexta. Hec quidem ita vera ſunt hu­iuſmodi ſacramentum cum pro commu­ni vtilitate introductum ſit. de conſenſu partium remitti non poteſt. hoc in ſexta.