Liber Si vero cauſa alicuius collegij ſeu cuiuſ­cunqꝫ corporis. vel etiam priuati data etiā ſatiſdatione de rato per alium moueatur. lite conteſtata vlterior non conceditur pro­ceſſus niſi vel priuatus vel maior pars vni­uerſitatis de calumnia iurauerit. hoc in ſe ptima. Et ſi actor iurare contradixerit ca­dit ab actione. reus vero pro confeſſo habe tur. non tamen ipſo iure. ſed demum lata ſententia. hoc in octaua. Hec vero que dicta ſunt de preſtatione ſacramenti locum habent non ſolum in cauſis futuris. ſed eti am iam ceptis. ſub tali tamen conditione. vt ſi vtraqꝫ pars preſens eſt vtrimqꝫ iure­tur. altera vero abſente iuramentū preſtet̉ Neutra vero preſente abſqꝫ calumnia huiꝰ ſacramenti. is liber dirimatur. Incipit libertercius De iudicijs. Udicio cepto. Mutuaui tibi decem. et ſtipu­latuſſum nomine vſurarum ſin gulis menſibus quatuor denarios. elapſis quinqꝫ menſibus petij iſta decem et vſu­ras. Litem ſum conteſtatus. poſtea dura­uit lis vſqꝫ ad ſex menſes. An iſtorum ſex menſium que ꝯcurrunt a tempore litis con teſtate poſſim petere vſuras queritur. Rn̄. ſic. cum primo in iudicio non fuerit indu cte cum nec poterant. quia nec commiſiſſe. ideo interpellatione alia opus eſt. ff. eo. poteſt videri. Uel ſic. mutuaui tibi de­cem. et ſtipulatuſſum nomine vſurarum ſingulis men. quatuor. vſuras duorum menſium tantū in iudicium et condemna­tules. in aliorum duorum. an vſuras poſ­ſim in iudicio deducere queritur.. ſic. Prima poſitio verior eſt. quia in ſecunda non eſſet dubitatio. Licet. Tutelam alicuius pupilli ad­miniſtraſti. finita tutela cōue­nit in iudicium te. propoſita actione tutele generaliter. ſed ſuper vna ſpecie tantū pro­ceſſum eſt. et abſolutus es ſcilicet genera­liter. an non obſtante re iudicata poſſit pe­tere vt ſibi reddas rationem amminiſtrati­onis in alijs ſpeciebus queritur.. ſic. Et ſi tu excipias de re iudicata. replicabit de dolo. Quotiens. Petebas a me he reditatem quan­dam coram delegato iudice. dicebam te eſ­ſeruum meuꝫ. an̄ iudex qui al̓s de cauſa ſta­tus cognoſcere non poteſt poſſit ſe intro­mittere queritur. Reſpondetur ſic. quia incidens eſt. de liberali enī cauſa preſes cō­gnoſcit etiam ſi non incidat. ſed principali ter. ſed ſi incidat delegatus Si tamen. Curator tuus pre diuꝫ tibi emit pro­quinquaginta. nec ſibi fecit caueri de euicti on. finita tutela vtili negociorum geſto­rum actione cōueniſti eum. ex centum que ſolui debuit ex mala adminiſtratione quin­quaginta tibi ſoluit. et recon. quinquagin­ta que in emptione predij impendit tecum compenſauit. et abſolutus eſt. poſtea eum vis conuenire. quia non fecit ſibi cauſam de euictione. vel quia predio euicto egit de euictione. an poſſit queritur. Reſponde tur non. A iudice. Iudex aliquis qui or dinariam habet iuriſ­dictōnem delegauit michi cauſam. an eam mihi delegare poſſit queritur. Reſpondet̉ non. quia ſolum poteſt delegatus a prin­cipe. Seruus. An ſeruus in iudicio vt actor vel reus con­ſiſtere poſſit queritur. Dicitur non. nec ſi condemnetur valet condemnatio Cum te ſeruum. Michi obliga­ſti. an bona tua tenentem conuenire poſſim Reſpondetur non. quia inter liberum et ſeruum. ⁊cͣ. ſed officio iudicis mittar in poſ ſeſſionem bonorum tuorum. ita ẜm. Placuit. Aliquid eſt ſta­tutum de iure ſtricto. aliquid de equitate