Seite
De lapidibus et metallis eius ⁊ ductilem naturā in eis deſtruit. ſꝫ ſi mi ſcueris cum eo argentū viuū/ ſtridorem eius aufert ⁊ albeſcit. ſed poſtmodū denigrat ip̄m et ꝯdemnat. In eodem etiam dicit̉ ꝙ ſtannū aduſtum generat colorē mineū ſiue vermiliū ſicut plumbū/ ⁊ ſi ignis fuerit nimis fortis ſtā ni materia p̄ma redit. Item cū ſtannū ſit argē to mollius ⁊ plūbo durius nō pōt plumbum plumbo nec eri nec ferrode facili ꝯſolidari ſi­ne ſtāno nec etiā iſta pariter ꝯſolidant̉ ſine pi guedine aliqua ſiue ſepo. Ulphur eſt vena terre arcitatis ml̓ tum hn̄s in ſua cōpoſitione et ig nitatis. ⁊ iō vocatur ſulphur ẜm Iſido. ſolum vrens. vr̄ em̄ ignis dicit. nam eius virtus ignea ab aquis feruen tibus ſentitur. nam aquaꝝ curſus ꝑ venas ſu­phureas tranſitum faciens/ ex vi ignea ipſius ſulphris candorem vel calorem ꝯtrahit ſapo rem efficaciā ⁊ odorem. hinc fontes calidi de terre viſceribus ſepe ſcaturiūt ⁊ qualitates ve­ue ſulphuree ſecum ferunt. nulla em̄ res ita ci­to accendit̉ ſicut ſulphur. in inſulis naſcit̉ eole is inter ciciliam et italiam quas ardere dicūt. In alijs locis effoſſum inuenit̉. vt d. Iſi. Hu ius genera ſunt quatuor. vnū viuū qd̓ foditur tranſlucet atqꝫ viret. quo ſolo inter omnia ge nera medici vtunt̉. vt d. Iſi. alteꝝ qͣꝫ appellāt glebā qd̓ tantuꝫ familiare vſibus eſt fullonū. Tercium liquorē cuius vſus eſt ad lanas vti lis ſubfundendas. qm̄ p̄ſtat molliciem ⁊ ca­dorem. Quartū valet ad licinia lucernaꝝ cō ficienda. vt d. Iſi. et ſubdit ibidem) ſulphu­ris tanta eſt vis vt morbos comiciales cōpre­hendat nitore ſuo/ cuiꝰ flāma ſi directe ad vul tum hoīs ꝑcutiat diꝝ ⁊ horribilem pallorem in oculis aſpicientiū generat ad ſimilitudinē defunctoꝝ. vt d. Iſi. li. xvi. c. i. Scd̓m auicen. vero et pla. ſulphur eſt calidū et ſiccū in quar­to gradu. et eſt terra ꝑtibus aqueis et terreſtri bus in igneas tranſeuntibus in naturam ſul phuris trāſmutata. Et illud ſulphur aliqn̄ ē groſſum fetulentū ⁊ rude. aliqn̄ eſt purū albū clarū et ſubtile. aliqn̄ inter hec mediocre. ⁊ ẜm iſtam differentiā exſulphure et argento viuo diuerſa metalla generant̉. vt patꝫ in li. meth̓. iiij. vbi oſtendit̉ ꝙ ſulphuret argentū viuum ſunt materia metalloꝝ. Sulphur aūt aliud ē viuū.ſ. quale eſt qn̄ de terra eſt eductū. Aliud eſt mortuū vel extinctū.ſ. qd̓ ſolet fieri artificia liter.ſ. qd̓ in calamos fundit̉ vel in alia vaſa. Eligendū eſt aūt ꝓ medicina viuū calore ⁊ re ſplendens perlucidum ⁊ ſine lapide albū vel viride qd̓ miſſum in igne colorē facit viridem atqꝫ pinguem. virtuteꝫ habet diſſoluendi/ cō ſumendi/ attrahendi/ ſubtiliandi/ attenuandi et corrodendi/ ⁊ tuſſim ꝓhibet epilenticos iu­uat/ ſcabiem purgat/ venenis obuiat/ litargi­eos excitat/ artheticos podagricos paraliti­cos iuuat ſi modo debito ⁊ medicinaliter ipſi us remedio quis vtatur. vt dicit auicē. ⁊ dia. ⁊ pla. ⁊ alij auctores. Al a ſaliendo dicit̉ eo ꝙ de igne exiliat fugit em̄ igneꝫ. vt dicit Iſi do. Alij ſal a ſole. vel a ſalo voca­tum putant. nam ex aquis mari­nis ſponte gignit̉ ſpumā in extremis littoribꝰ derelicta ⁊ a ſole deſiccata. aliqn̄ exputeis ſal ſis hauntur et aqua decoquitur donec in ſal­ſis duritem aqua prius fluida ꝑ calorē ipſam inſpiſſantē ꝯuertat̉. Aliqn̄ de ꝯtractis harenis colligitur creſcente luna ꝑ noctem. nam in ci­rena ſal ſub harenis ſepius inuenit̉. Aliqn̄ eti am rupes ⁊ montes ſalis inueniunt̉/ ex quibꝰ ferro incidunt̉ lapides qui poſt in ſalis mate riam ꝯſtringunt̉ ⁊ cominuunt̉. ſicut eſt in ara­bia ⁊ panonia. Tante duriciei etiam ſunt illi lapides vt ex eis fiant domus. Cōe vero ſal in igne crepitat et de igne ſalit. ſed ſal agrigen tinū ficilie ignem patit̉ ⁊ ꝯtra naturā in igne fluit et in aqua exilit. Uariat̉ aūt ſal in colore. qꝛ ethnicū eſt ruſū in qͣdam ꝑte ſicilie vbi eſt mons ethne. Sal purpureū in eadē ſicilia in pathmo adeo eſt ſplendidū et lucidū vt ima­gines reddere videat̉. In capadocia ſal croce um effodit̉. vt d. Iſi. Itē variat̉ in ſapore. vt d. idem. qꝛ alicubi ſuaue alicui ſalſiſſimū eſt alicui amariſſimū. ⁊ quanto eſt amarius/ tan­to eſt calidius ſiue calidius iudicat̉(vt d. aui­cen. Sal aūt ſūme eſt neceſſariū qꝛ ſine ſale omnis fere cibus eſt inſipidus ⁊ inſalſus pul mentis em̄ ſaporem dat et excitat in oībus ci­barijs appetitū. ex eo oīs victus delectatio et ſūma hilaritas fit. hinc et ſolis nomē accepiſ­ſe creditur quia ſole nihil eſt vtilius atqꝫ ſale. vnde videmus pecudes et armenta ꝙ ſale ad paſtum maxime ꝓuocant̉ ⁊ ſalis beneficio in lacte et caſeo plus abundat. Sal etiam corꝑa ſtringit et deſiccat et etiā defuncta corꝑa a pu treſcendi labe religat et ꝯſeruat(hucuſqꝫ Iſi. li. xvi. c. ij.) Scd̓m auicen. et plate. ſal genera­liter habet virtutē diſſoluendi/ mundificandi et putridos hūores ꝯſumendi. Itē virtutē hꝫ ventoſitatē extenuādi et diuidendi maxmie ſi pulueriſatū ⁊ coctū calidū ſuꝑ ſtomachi orifi­ciū cācellet̉. Itē vim hꝫ hūiditatis naturalis in corpore coadunādi ⁊ ꝯſeruandi ⁊ innatura lis ruſoluēdi et abſtergendi. ⁊ iō aqͣ ſalinatia