Libera ¶ Moderantes. Hoc verbum induxit dubitationem queſtionis. ex h̓ patetmo abbate: ⁊ ſupra de fide inſtrumen. inter dilectos. ⁊. ff. de re. du. quoꝙ vltra facultates inſtitui non debent. immo ſi inſtituti ſunt reducēdus ē nutiens. ij. ⁊ benigniorem interpretationem ſequi debemus ī ra dubia. gmerus ad debitum modum: in autentico: vt deter. ſit nume. clerico.§. ſancide his que in teſta. delen. proxime. vel expone in melior⁊m: ideſt in ſectmus collatione prima.riorem pro eo ꝙ in altero nullum: in altero magnum periculum timeab Excreuiſſe. hoc etiam inducit queſtionem: quia vbi excreuerint facultatestur. ſupra de homi. ad audientiaꝫ: ⁊ capitulo ſignificaſti. ij. ⁊. ſupra d̓ clenumerus augeri debet: vn̄ inri. excommuni. mini. ilquolibet priuilegio ponit̉ heclud. ⁊ ſupra de ſpon. iuueclauſula: vel ſubītelligitur nimoderantesª: ſtatuerecis eundē fitra Hoc locoᶠ nihil aliud nobisnis: ſic enim ī dubijs abſi in tantum excreuerint ecclemiter obſeruari: vos vero inueniſoluitur reus: quia illuꝗprecipi eſtimo: niſi vt ea facta queſie facultates ꝙ poſſint pluriſtis predictas facultates eccleſie a tēeſt benignius ſupra d̓ fi.dubium eſt quo animo fiant: in mebꝰ ſufficere cōpalenter. ſuprainſtru. inter dilectos ī fi.pore ſtatuti numeri adeo excreuiſd̓ cōſti. cū. m. ⁊ v̓bi meſſis mullioreꝫᵍ parteꝫ interpretemur. quod⁊ ſupra de proba. ex litteta eſt ⁊ operarij pauci alij mitſeº ꝙ abſqꝫ mutilatione prebendaenī ſcriptum eſt: ex fructibus eoruꝫris: niſi in caſibꝰ que ibitendi ſunt. xxj. diſtinctiōe ī norum maior haberi poſſet numeruscognoſcetis eos: d̓ māifeſtisᵇ dictūponuntur.uo. vnde dabitāt iſti moderain eadem: quare queſiſtis an ꝑ moeſt que non poſſunt bono annimo fih ¶ De manifeſtis. quiatores: vt ſicut poterāt dimīuederationisᵉ verbum litteris noſtriseri: vt ſtuprū blaſphemie furta ebri.ſec̄retorum deus iudex ēre numerum ſi facultates fuiſappoſituꝫ eundeꝫ numeruꝫ augmēetates ⁊ ſimilia: de quibus nobis ꝑ.⁊ cognitor. xxxiij. diſtinſent diminute: ita dubitabāttare vel minuer̄ deberetis. Quoctione: erubeſcant: ⁊. xxx.vtrum poſſent augere numemittitur iudicare.ij. queſtiōe. v. chriſtianarum cū facultates inueniſſentcirca mandamus quatenus ſi vete¶ Dem..iia queſtiōe. v. conſuluiaugmetatas a tempore numeres non ſunt minute prebende: cuꝫ¶ Propter ſcandalum euitandūri ſtatuti. Ex hac d̓creta. collimoderatio locum non habeat: ipſaveritas non eſt omittenda.i ¶ Ut ſtuprum. lxxxj. digitur ꝙ epiſcopus cum capiturum ⁊ canonicorum numerum diUi ſcādalizaueritⁿ ⁊c̄. F Utiſtinctione. apoſtolos. heclo ſtatutum numeruꝫ canonimittatis in eodem ſtatu in quo hacenim in ſui natura malius ſcandaluꝫ naſci permitticorum ⁊ prebendaruꝫ ⁊ dignitenus dignoſcitur extitiſſe: in uti.la ſunt ſupra de iureiurātatuꝫ non poſſunt diminueretur qͣꝫ veritasˡ relinquatur.do. ⁊ ſi chriſtus in fi. ver.litatem eiuſdem eccleſie conuertenſine auctoritate pape: etiaꝫ exT Dem.quedam: ⁊ ſupra de deli.iuſta cā quā iſti allegabant. lꝫtes augmentum ſuorum redditu¶ Propter neceſſitatem illicituꝫeſſet falſa prout poſtea eſt compue. c. i.um: donec duxerimus aliter diſpoefficitur licitum.pertum ad hoc facit ſupra deUi ſcandalizarnendum.Uod nō eſt licitū in lege neceſconſti. ex parte: ⁊ capitulo cuꝫLrit. Primo ponun℟ica De regulis iuris.ſitasᵐ facit licitū. Nam ⁊ ſabacceſſiſſent. vbi d̓ hoc notaturtur verba euangelij ſecūI Oannes chryſoſtonius.dic vt ibi.batumⁿ cuſtodiri preceptum ē: mado verba Bede etponesc ¶ Moderationis. verbum.tis illa ibi. vtilius. Ab¶ Non poteſt breuius ſummari.chabei tamē ſine culpa ſua in ſabbaEt hoc facit ad titulum modebas ſic.Mnis resᵗ per quaſtunroº pugnāt: ſic ⁊ hodie ſi ꝗs ieiuniūrari enim eſt diminuere id qd̓li ¶ Qui ſcandalizauerit.qꝫ cauſas naſcitur: ꝑ eaſfregerit egrotusᵖ: reus voti nō hainducit grauamen: ⁊ reducerecollige caſum. xj. queſtiodem diſſoluitur.betur.☞ Rego. ſeptimus.ad equitatem: ſic iudex ex caune. iij. inter verba. ⁊. xxij.B Eda in omelijs.ſa etiam moderari pōt tempꝰ¶ Illicite factū obligationem nonqueſtione. ij. primum. in¶ Dubia in meliorem partem inappellationis ideſt abbreuia.inducit.principio. ⁊ xxxij. queſtiore ſupra de apppella. cum ſitterpretari debent.ne. v. ita ne. ⁊ ſupra deUod latenterq aūt per vimꝰromana: ⁊ capitulo oblate. ſichis que vi metuſue cau¶ Stote miſericordes: et cetevel alias illicite introductuꝫ ē⁊ iniquū mandatum moderāfi. ſacris.duꝫ eſt: ſupra de iureiurandol ¶ Ueritas. que triplex ēquintauallis: ſic in ſocietate. ff. pro ſocio: ſi ſocietatē. ff. de ope. libe. ſi libertas.ſcilicet bone vite. hec nūquam omittenda eſt propter ſcandaluꝫ ⁊ ad quenlibet pertinet: alia iuſtiItem patet hic ꝙ forma mandati diligenter eſt ſeruanda. ſupra de reſcrip. cūcie hec ad iudicem pertinet: alia diſcipline: hec pertinet ad prelatum: indilecta: cum ſuis concordantijs. Item eſt argumen. quod non eſt recedenduꝫhis duabus quandoqꝫ aliqua omittitur propter ſcandalum. l. diſtinctōea ſignificaeione vocabuli: niſi conſtet ſcribentem aliud ſenſiſſe. ff. de leg. iij.vt conſtitueretur. Et intellige quod hic dicitur de his que indiſpenſabinō aliter ⁊ ſupra de decimis. ad audientiam. ⁊ ſupra de trāſlatio. inter. argulia ſunt: ⁊ tale ius commune quod indiſpenſabile eſt veritas appellatur:mentū ſupra de ſpōſa. ex litteris. argu. contra ſupra eodem intelligētia. ⁊ cade hoc dictum fuit ſupra de tempo. ordi. ſane. ⁊ quod dicitur ibi: veritaspitulo preterea. vbi de hoc.iuſticie. intellige ẜm quod hic dicitur: ius commune indiſpenſabile ē.i.d ¶ In vtilitatem. nota argumētum conuertendum in vtilitatem eccleſie: hͨqueſtione vltima. ⁊ ſi illa: ⁊ de tali hic loquitur tale ius pro nullo ſcandapoſſet intelligi quando preter diligentiam canonicorum hoc contingit: ſecuslo relaxandum eſt: ſed quando ius commune diſpenſabile eſt propter ſcāvidētur ſi diligentia ipſorum hoc ſit procuratum: alias diligentia ipſorꝝ eētlum receditur a iure communi. l. diſtinctione: vt cōſtitueretur. ⁊.i. q. vl.iſtis dānoſa quod eſſe non debet. argu. C. de allu. l. iij. ſic enim ſubtraherent̉diſpenſationes. ⁊ capitulo erigunt.a procuranda eccleſie vtilitate: de hoc notatur ſupra de conſti. cum. m. ⁊ ad hͦlod non. Primo ponit dictum. Secundo exempla ibi. nam. abquod dicit. donec aliter ⁊c̄. videtur ꝙ non diſtinguatur vndecūqꝫ argumen.Qbas ſiculus.contingat. ber.m ¶ Neceſſitas. hoc ideo dicit quia neceſſitas legi non ſubiacet. ſupra deRica de regulis iuris. Supra vidimus multa iura ſpecialia: verum qꝛ ex iuobſer. ieiu. ca. ij. in fine: ⁊ ſupra de conſuetu. quanto. ⁊ de conſe. diſtinctiribus ſpecialibus omnes caſus occurrentes decidi non poſſunt congruuꝫ fuiton.i. ſicut ⁊ diſtinctione. iij. peruenit. vnde tempore neceſſitatis omniain fine operis ſubijcere aliquas regulas generales ideo ſequitur iſta Rubricaſunt communia. xij. q. ij. dilectiſſimis. ⁊. ff. ad. l. ro. de iac. l. ij.§. cum inUel dic vt in glo. Rubrice eodem ti. li. vj. ab. ſi.eadem naui. in fine quod intelligitur in hoc caſu: ⁊ ſic eſt argumen. neM nio. Pone caſum in. c. ij. ſupra de ſponſalibus. Ab. ſi.ceſſitatē excuſare de conſe. diſtinctione. v. diſcipulos. argu. xlj. diſtinctio¶ Omnis res. pōt exponi: ideſt omnis obligatio ſiue contractus ꝙne quiſquis. ⁊. capitulo delitie. ⁊. lxxxj. diſtinctiōe cum omnibus: ⁊ ſupraenim conſenſu contrahitur contraria volūtate diſſoluitur. C. quādode fur. ſiquis per neceſſitatem: ⁊ propter neceſſitatem famis dauid comelicet ab emp. di. l. i. ⁊. ff. de regulis iuris: nihil tā naturale: ⁊. C. d̓ acdit panes propoſitionis. xxv. queſtiōe. i.§. is ita. ⁊ propter hoc pater pōttio. ⁊ obligatio. ſicut initio: fallit hec regula ſupra de bap. maiones. itē ī mavendere filium. C. de pa. qui fi. diſ. l. ij.trimonio quod ſolo conſenſu contrahitur. xvij. queſtiōe. ij. ſufficit: ſed ſolo diſn ¶ Sabbatum. preceptum fuit veteris legis ſabbatum cuſtodiri. vndeſenſu nō diſſoluitur. xxxij. queſtione. vij. licite. item idem in ordine ⁊ baptiſmoſi qui colunt ſabbatum exertiorem: ritum legis reuocant. de conſecra. diqꝛ ſacramenta ſemel habita nunquā amittuntur.i. queſtione.i. ꝙ quidam. ⁊ſtinctione. ij. peruenit.argu. xv. queſtione. vij. epiſcopus. item fallit quia alio modo tollitur obligao ¶ In ſabbato. hoc propter neceſſitatem. xxxiij. queſtione vltima. ſi nultio que conſenſu nata eſt. ſcilicet per appellationē. ſed nō natura ſui: ſed potela Ber.ſtate conuētionis. ff. de reſcin. vendi. cū emptor. itē tollitur ſolutione eius qd̓p ¶ Egrotus. etiam ſi in quadrageſima carnes comedat nō dicitur frādebetur inſti. qui. mo. tol. obli. in pͥncipio. itē ſicut acquiritur poſſeſſio corpogere votum. ſupra de obſer. ieiu. ca. ij. in fi.re ⁊ animo. ff. de acqui. poſſeſ. poſſideri: ⁊ eodem modo amittitur. ff. eodē quēUod latenter. poteſt poni caſus per. l. quod vi aut clam. l. prima ciradmodū. Sed contra. ff. eo. poſſideri.§. in amittenda. Solutio. amittit̉ ciuica principium: ⁊ in ſeruitio preſtito prelato per vim a ſubdito. hoclis poſſeſſio. corporalis nō vt illa. l. quēadmodū.enim in futurū nō parit preiudiciū. xj. q. iij. qꝛ cognouimus.Etore. Primo ponuntur verba euangelij. Secūdo verba Bede exponentis. ſecūda ibi. hoc loco. Ab. ſi.r. ¶ Per vim. que per vim ſiue per metū fiūt qui cadere poſſet in cōſtontem virū cū de hoc conſtiterit reuocantur. ſupra de his que vi metuſuef ¶ Hoc loco.ſ. ꝗ ſequit̉ ī ipſa auctoritate.ſ. nolite iudicare ⁊ n̄ iudicabimini.ca. fiūt ad audientiā. de hoc plene dicitur ī capitulo abbas. e. ti. ⁊. ff. qd̓g ¶ In melioreꝫ partem. vt res potius valeat quā pereat: ſupra titulo proximetus cā. l. j. ⁊. l. metū.§. ſed qd̓ p̄tor.