T..IIII. I. ¶ Tituli huius quarti libri in quo agit de ſacramētis in cōi. ⁊ de tribꝰ pͥmis ſacra mentis in ſpāli.ſ. de baptimo. de cōfirmatione. ⁊ de euchariſtia. ſunt iſti.ſ. De ſacramētis in cōi..i. De catheciſmo ⁊ exorciſmo. 2. De baptiſmo. 3. De effectu baptiſmi. 4. De baptizantibus. 5. De baptizandis. 6. De ſacramēto ꝯfirmatiōis. 7. De ſacramēto euchariſtie. 8. De maͣ euchariſtie. 9. De forma cōſecratiōis euchariſtie. 10. De cōuerſiōe que ſit ī euchariſtia: ⁊ quō corpꝰ xp̄i eſt ibi poſt cōuerſiōem. ii. De accn̄tibꝰ remanētibꝰ ī euchariſtia. 12 De miniſterio euchariſtie. 13. De celebratiōe miſſe. 14. De defectibus ꝯtingētibꝰ in miſſa. 15. De auditiōe miſſe. 16. De vſu euchariſtie. 17. De impedimētis vſus euchariſtie. 18. De efficacia euchariſtie. 19. ¶ Incipit liber quartus. De ſacramenus in ꝯmuni. xi. Xpeditis per dei gr̄am ꝓmodulo tenuitatis mee: tribus partibus huius ſūme.ſ. pͥma de. io. p̄ceptis . 2ª de v̓tutibus: ⁊ vitijs. ⁊ 3. de ꝯͣctibus. Reſtat vlterius ꝓſequi quartā ꝑtem eiuſdem: q̄ eſt de ſa cramētis. Et pͥmo dicendū eſt de ſacramē tis in cōi. 2º de tribus ſacramētis in ſpāli ſ. de baptiſmo. cōfirmatiōe. ⁊ euchariſtia. ¶ Circa pͥmū pͦ dicendū ꝗd ſit ſacramen tum: ⁊ in ꝗbus cōſiſtat. 2º dato ꝙ ſacra menta cōſiſtant: nō tm̄ in rebus: ſed etiaꝫ in verbis. de variatiōe verboꝝ ſacramen taliū. 3º de numero ⁊ ordine ſacramētorū noue legis. 4º de effectu ipſoꝝ. 5º de miniſtris. 6º de iteratiōe. ¶ Circa pͥmuꝫ ſciendū ꝙ de rōne ſacramēti noue legꝭ de quo hic eſt intentio: ſunt tria.ſ. naͣlis ſimi litudo: ex qua hꝫ aptitudinē rep̄ſentandi Actualis inſtitutio occulta vel exp̄ſſa: ex quā hꝫ ordinatiōem determīatā reſpectu huius ſignificati. Et ſpūalis ſanctificatio: ex qua hꝫ virtutem efficiēdi illud ſignatum. Hec autē tria cōplectit̉ exp̄ſſe diffinitio ſacramēti: quā ponit Hugꝭ. de ſancto Uictꝭ. lio. i. de ſacram̄. par. 9. caº. 2º. dicēs ꝙ ſacramētum eſt maͣle elemētum: extrinſe cus oculis ſuppoſitū. ex inſtitutiōe ſignifi cans. ex ſil̓itudine rep̄ſentans. ⁊ ex ſancti ficatiōe aliquā gr̄am inuiſibilē cōferens. Sumit̉ autē in p̄dicta diffinitiōe elemen tū ꝓ quacūqꝫ re ſenſibili. Oculus v̓o ſumit̉ ibi cōiter ꝓ quocūqꝫ ſenſu. ſil̓itudo aūt ſumit̉ ibi nō ꝓ ſil̓itudine ꝑticipationis.ſ. eiuſdē qualitatꝭ. qꝛ talis ſil̓itudo nō poſſet eſſe viſibiliū ad inuiſibilia. ſed ꝓ fi militudine rep̄ſentatiōis ẜm quādam ꝓportionabilitatē. vt ſicut ſe hꝫ aqua ad la uandū ſordes corꝑales: ſic gr̄a ad ſpiritu ales. Eſt autē cōe omībus ſacramētꝭ. tam legis nature: qͣꝫ legis ſcripte: qͣꝫ legis noue ꝙ cōſiſtāt in rebus viſibilibꝰ inuiſibilem gr̄am ſignificantibꝰ. ſpāle tn̄ eſt ſacramen tis noue legis: ꝙ cōſiſtant etiam ī verbis cum ſint ordinata pͥncipalit̓ ad ſanctificatiōem. ſanctificatio v̓o creature ſit per ver bum dei: ⁊ oratiōem. i. Thim̄. 4. vnde magiſter ſnīaꝝ liº. 4º di. i. dicit ꝙ ſacramēta ꝯſiſtunt in duobꝰ.ſ. in verbis ⁊ rebus: q̄ etiam duo tangunt̉ in p̄dicta diffinitiōe. Nam res tangūt̉ ibi ꝑ hoc qd̓ dicit̉ ma teriale elementū. Uerba v̓o intelligunt̉ per hoc qd̓ dicit̉ ex ſanctificatiōe. ꝗa hoc fit ꝑ verbum dei. vt dictū eſt. Requirūt̉ etiā in ſacramētis facta ẜm Hugꝭ. que ẜm ma giſtrū ꝯprehendi poſſūt ſub rebus. Inten tio etiā ꝓferentis requirit̉ que in verbis intelligit̉. Irca 2ᵐ.ſ. de variatiōibus verborū ſacramentaliū querūt̉ plura.ſ. vtrū liceat variare verba de termīata in alia verba ſignificātia idem. ℟ndeo ꝙ nō. vnde ẜm theologos ſb̓tilius cōſiderātes baptiſmꝰ nō eſſet: ſi ꝗs in nomīe genitoris ⁊ geniti baptizaret. qꝛ nō eſt data vis niſi nomībus ꝑſonas pͥn cipalit̓ ſignificātibus. dicta v̓o nomīa lꝫ ꝓ perſonis ſupponant: nō tn̄. ſignificant mō pͥncipali: ſed potiꝰ notiōes: ſiue actus ꝑſonales ẜm Pe. 4. di. 3. q. 2. arti. 2. q. i. c. iᵐ ad oppoᵐ. ⁊ Sco. 4. di. 3. q. 2. arti. 2. Quidā v̓o canoniſte vt Goſ. ⁊ Io. dixerūt ꝙ ſi ꝗs mō p̄dicto.ſ. in nomīe genitoris ⁊ geniti baptizaret̉: baptizatus eſſet tutius tn̄ eſſet ꝙ rebaptizaret̉ ſb̓ ꝯditiōe ¶ Utrū additio vel diminutio impediat a a