VII cauſam male volūtatis. Nō eī eſt effici­ens ſed deficiens. Et ita cauſas defectio­nū cū efficientes non ſint ſed deficientes velle inuenire tale eſt ac ſi quiſqͣꝫ vellet videre tenebras vl̓ audire ſilentiū. Se cundū dubiū fuit vtrū deus debuit homi ni dare voluntatē ad maluꝫ ſicut ad bo­num vertibileꝫ. Ad quod ita reſpondet Bonauentura diſtī. xxiij. ſcd̓i. Qd̓ licet diuina operatio non indigeat approba tione quia vt Hieronimꝰ ad Paulinuꝫ ait. Bonus eſt deus ⁊ om̄ia quecunqꝫ fa­cit bona ſint neceſſe eſt. Tamen ad exci­tandā deuotionē in mente fideliū ⁊ com­peſcendā rabiem iniquoꝝ ⁊ blaſſemanti um deū in operibus ſuis triplex conueni ens ratio poteſt aſſignari. Prima dr̄ diuine potentie. Scd̓a diuine ſapientie Tertia diuine clementie Prima ratio eſt diuine potentie ma­nifeſtande. Uoluit em̄ deus oſtendere ho­mini ꝙ ſicut ſine eo factꝰ non fuerat. ita nec ſine ipſo perſiſtere poterat. vt ergo cognoſceret ꝙ diuinū poſſe non ſolū eſt om̄is potentie cauſatiuū. ſed etiam om̄i­potentie conſeruatiuū. ⁊ ꝙ ille ſolus eſt indefectibilis ⁊ inuertibilis. Ideo volu­it ⁊ ſibi placuit creaturā rationabilem fa­cere vertibilem. nec ip̄am confirmare in bono quouſqꝫ illi conſtaret ꝙ ip̄e ſolꝰ de us eſt in quo non cadit non poſſe. Unde Auguſt. de pe. di. ij.§. vlt. ait. Solus il le omipotens vocat̉ qui hoc non poteſt ſcilicet peccare. quia om̄ia poteſt qͥ poſ­ſe eſt aliquid poſſe. vtrū autē deus poſſit facere voluntatē creatā impeccabilē per naturā diximus in tractatu de timore iu­dicioꝝ dei in ſermone de iudicio dei cōtra hominē lapſum. Secunda ratio quare deus dedit homini voluntatē vertibilem eſt diuine ſapientie. Scire em̄ bona cum malis ordinare ac ex eis malis bona eli­gere maioris eſt ſapientie qͣꝫ ordinare bo­na cū bonis. Et ideo cuꝫ non diceret nec poſſibile eſſet deū facere mala debuit talē facere creaturā que poſſet in operando deficere ⁊ malū comittere vt deus mala il la ordinando in bonū ſuā ſapientiam de claret. Manifeſtat̉ in hoc etiam ſapien tia ſummi dei. dum iuſte retribuit vnicui qꝫ ẜm opera ſua. Que retributio non fu­iſſet niſi deus hominem in ſtatu vertibi­litatis condidiſſet. Quia non meret̉ ali­quis nec demeretur. ⁊ per conſequēs nō premiatur nec punitur niſi per hoc ꝙ eſt dn̄s ſuoꝝ actuū per liberā voluntatem. Ideo Hiero. de pe. diſ. ij. c. Si enim ait. Ubi neceſſitas.ſ. benefaciendi ibi nec co rona.ſ. debetur. Accedit ⁊ hoc ad maio­rem homīs gloriam ⁊ laudem abſtinere a malo quod facere poſſet ⁊ ſic ex meritꝭ gloriā obtinere. quia vt Lactātius ait li­bro. vj. Nulla laus eſt non facere quod facere non poſſis. Et de hoc ē dictū Hie ronimi ad demetriadem virgineꝫ. Hinc vtiqꝫ iam prouidendū eſt ⁊c̄. vt in ſermo ne pͥmo in alio quadrageſimali. Ter­tia ratio quare deus conuenienter condi dit hominē cuꝫ voluntate vertibili dicit̉ diuine clementie. Hanc deus aꝑte mon­ſtrauit cū filium ſuuꝫ vnigenitum miſit vt homini lapſo ſuccurreret. Und̓ Gre­gorius. xij. q. ij. c. Cuꝫ redemptor ait. Re demptor noſter totius conditor creature ad hoc propiciatus humanā carnē volu it aſſumere vt diuinitatis ſue gratia quo tenebamur captiui vinculo ſeruitutis.i. peccati priſtine nos reſtitueret libertati. Quot idie adhuc diffundit̉ erga huma­num genus largitas bonitatis dei cū me rito vnigeniti filij ſui tot peccatoribus ve niam prebet. Tertiū dubiū fuit vtrum om̄e peccatū ſit voluntariū Et ad hoc re ſpondet Bonauentura di. xli. ſcd̓i libri. Ꝙ voluntariū pōt dici aliqͥd tripl̓r. Primo voluntate aliena Scd̓o ꝑtim volūtate ꝓpria ꝑtī aliena­