![]()
Di XXXIX videt̉ ẜm magiſtrū ꝙ periuriū ſit quod dam mendaciū: ⁊ ita cōtra illud preceptum ſecūde tabule: Nō dices cōtra ꝓ ximum tuū falſum teſtimoniū. Pōt di ci ꝙ in ꝑiurio eſt qn̄qꝫ duplex peccatuꝫ .ſ. mendacium tanꝙͣ male ⁊ aſſumptio nominis dei in vanū: hoc eſt nō ſolū in cludit mentiri ſed etiam irreuerentiaꝫ. ⁊ pͥmū ꝑtinet ad ſecūdaꝫ tabulā: ſed 2ᵐ formalit̓ ad primā: qꝛ irreuerentia ꝓhi betur ibi. ¶ Pōt etiaꝫ eſſe ꝑiuriū abſqꝫ mentiri: puta ſi ſimpliciter dubitans iu rat ꝑtem de qua dubitat: quaꝫ forte di cendo nō mentiret̉: quia nō habꝫ oppo ſitum in mente aūt ſaltē in aliquo caſu vbi iurās tenet̉ eſſe certus: ꝑiurat ſi nō eſt ita certꝰ. ⁊ tn̄ ſi illud aſſereret ſine iu ramento credens illud plus ꝙͣ oppoᵐ nō mentiret̉. Periculū igit̉ eſt hr̄e freq̄n ter iuramentū in ore: qꝛ in multis ẜmo nibus ſine iuram̄to nō peccaret: vbi ad dito iuramēto peccat: ⁊ grauiter ſi fiat ex deliberatiōe. propt̓ quod vtile eſt do cumentuꝫ illud Mat. v. Sit ſermo ve ſter: eſt eſt: nō non. De tertio articulo dico ꝙ dictum humanū vl̓ eſt de p̄teri tis ⁊ pn̄tibus quoꝝ eſt determinata ve ritas. vel de futuris quoꝝ veritas eſt in certa. De pͥmis quidem dr̄ dictum aſſer tiuum: ⁊ hoc extendendo aſſertionē ad affirmatōem ⁊ negationem. In futuris aūt cuꝫ ſit in ptāte iurantis dicit̉ eſſe ꝓmiſſorium: ⁊ ẜm hoc cum iuramentuꝫ ſit vtriuſqꝫ dicti aſſertio: duplex ē iura mentū.ſ. aſſertoriū ⁊ ꝓmiſſoriū. vtrun qꝫ tn̄ eſt obligatoriū. Aſſertoriū quidē quia obligat̉ iurans ad dicendū verū: exquo talem teſtē inducit ad aſſertionē dicti ſui. Promiſſoriū: qꝛ obligatur vt illud verū eſſe faciat: ⁊ qꝛ aſſertoriū nō obligat niſi ꝓ tꝑe ꝓ quo iuratur. iō ap propriate iuratoriū dr̄. obligatio v̓o qꝛ reſpicit futuruꝫ: iō appropriate iuramē tum ꝓmiſſoriū dr̄ obligatoriuꝫ: qꝛ obligat ad factū iuratum implendū. Et aſſi mulant̉ ille due ſpecies iuramēti duabꝰ ſpeciebꝰ obligatiōis in ſophiſmatibꝰ.ſ. poſitiōi ⁊ petitioni. Poſitio obligat ad ſuſtinendū poſitū tanꝙͣ verū. Petitio: ad exequendū petitū in facto. ¶ Hic tn̄ eſt vnū dubiū: vtrū in iuramento promiſſorio p̄ſupponat̉ qualitas iurati: et illa p̄ſuppoſita adducat̉ teſtis idoneꝰ ad dictū illud cōfirmandū: an p̄ſupponat̉ qualitas teſtis: ⁊ ſecūdario cōſideretur qualitas dicēdi ſub teſtimonio illiꝰ: qͥa ſi pͥmū eſſet verū: videret̉ ſufficere ꝙ iu rans de futuro haberet intentōem faci endi qn̄ iurat: lꝫ mutaret eā poſt. 2ᵐ vr̄ magis conſonū cōi ſentētie: qꝛ in illo iu ramento dr̄ quis ſemꝑ manere obligatus donec impleat illud. Quantuꝫ igit̉ ad ꝑiuriū aſſertoriū nō oportet in ſpea li plus tangere ꝙͣ tactū eſt in articulo d̓ ꝑiurio in cōi. Quantū ad ꝑiuriū pro miſſoriū vel obligatoriū dico ꝙ pōt eē quadruplex.ſ. doloſuꝫ: incautū: coactū ⁊ carens iſtis tribꝰ ꝯditōibus indebitis. Doloſum eſt: qn̄ iurans aliqͥd eſſe fa cturum in ip̄o actu iurādi intendit oppoſitū: ⁊ nō intēdit ſe obligare ad illud qd̓ iuratur. ⁊ talis in ipſo actu iurandi peccat mortalit̓: qꝛ adducit deum tanꝙͣ teſtē ſui ꝓpoſiti de aliquo implēdo: cuꝫ tn̄ intendat oppoſitū: tn̄ poſt illud iura mentum nō remanet obligatus: qꝛ ī ob ligationibus pͥuatis nullus obligat̉ nō intendens ſe obligare. nec ſequit̉ ꝙ talis expectatio reportet cōmodū: qꝛ ſi nō iu raſſet doloſe eſſet obligatꝰ: qꝛ nullū cō modum ē reportare pcc̄m mortale: qd̓ nō reportaret ſi nō iuraſſet doloſe: licet teneret̉ implere iuramentuꝫ: que tn̄ ten tio nō ē ita damnoſa ſicut peccatū mor tale quod incurrit̉ in iurando doloſe. Iuramentū incautum pōt eē duplex: vel qꝛ tranſit ſuꝑ materiā om̄ino illicitam: vt cū quis iurat occiſurū vel adulteraturuꝫ ⁊ tale iuramentū nō obligat ad impletionē ſui iuramenti: ita ꝙ poſt 