Liber II XLVI pacta cōuenta queneqͣꝫ cōtra leges neqꝫ dolo malo inita ſunt. omnimo do obſeruanda ſunt. quare in hac cauſa pacta non valeantᵇ cum alia regula eſt iuris antiquiᶜ omnes li­centiam habere ijs que pro ſe intro­ducta ſunt renunciare. Omnes itaqꝫ iudicesᵈ hoc in litibus obſer­uentᵉ hmōi obſeruatio ad peda neos iudicesᶠ ad cōprehenſarios. arbitros electos ꝑueniat. ſcituros ſi neglexerint etiam litem ſuamᵍ facere intelliganturʰ Idem iohanni. pre. pre. E queſtione tali a ceſarienſi aduocationeⁱ interrogati ſu mus. ſi duabꝰ vl̓ pluribꝰ ꝑſo nis ſpes alieneᵏ hereditatis fuerat. ex cognatione forte ad eos deuoluē­de pactaqꝫ inter eos inita ſunt. pro aduentura hereditate. quibus ſpeci aliter declarabatur ſi ille fuerit mor tuus hereditas ad eos peruenerit certos modos in eadem hereditate obſeruari. vel ſi forte ad quoſdam ex is cōmodum hereditatis peruene­rit pactiones certas euenire dubi­tabatur ſi huiuſmodi pacta ſeruari ratio. Sextꝭ.. de li. ca. l. nec ſi volens. ſed ibi ſunt verba pacti. vt diximꝰ de iu. fac. igno. l. teſtm̄. Itē. ff. de vſuſ ſed ſi quid. in fi. expone vt ibi. itē alie. vt.. de pac. vig. l. fi. ſed ibi ſpāle ne credi tores nimiū extendant ſuā auariciā. Item. ff. ſi quis cau. l. ſed et fi.§. queſitū. ſed ibi tenet ſpāle pactū. ita eſt ꝯͣ. itē.. de queſtio. ſeruos. ibi fuit pa­ctū. Itē. ff. do pact. ſi vnuſ.§. pacta. ſed ibio ponit̉ ſolutōis Itē ꝯͣ.. inof. ie. l. ſi qn̄.§. illud. de colla. pactū. ſed illud ꝯͣ bo nos mores. itē. ff. eo. l. ius agnatōis. ſꝫ ib eſt naturale. itē ꝯͣ.. de patri. po. l. abdica­tio. ſed ibi fuit pa ctū. itē. ff. de tranſac. hi. in prī. ſo. ſpāle. Itē. ff. pig. ac. l. i ii. in fi. ſed ibi ſpāle. itē . de aduocatis diuer. iudi. l. ne quis ſol. vt ibi. Itē. ff. de lib. cau l. i. ij.. iij. ſꝫ ibi tm̄ renūciātis. ſꝫ ēt mer eſt. vt in. e. ti. l. qm̄ Itē. ff. de p̄ca. l. p̄­cario. ſed ibi fecit pactū de petendo tūc enī tenerꝫ. ſed ceſſit ad tꝑs. ēt int̓­rim īmutat volūta­. ideoqꝫ qꝛ vnuꝫ ſpāle eo cui conce­dit̉ inducat̉.ſ. ne te neat̉ niſi de dolo la ta culpa. hic ꝯͣ eum inducit̉. vt de iureiu­l. qui. quibus ex cauſis ma. l. i. de ꝑ­cario q̄ſitu.§. eum qͦꝫ ẜm io. itē. ff. co. di. in hoc iudicio.§. ſi cōue nerit. ſed ibi vt euit etur infinitas. Item alius. ff. de tranſac. l. de his. itē. ff. de of. pre. l. pe d Iudices. ordinarij e Obſeruent. ſi de hoc ip̄o aliqua coram eis cauſa eſt vt non audita allegatōe foriprocedant. f Pedaneos.i. delegatos. vt ponit̉ in autͣ. de iudi.§. vetꝰ col. vi. alias ēt odinario qui tm̄ minimis cognofeit. vt.. peda. iu. l. fi. qd̓ ſubijcit cōpromiſſarios.ſ. pena. arbitros electos. ſ. ſine pena. dic cōpromiſſarios.ſ. arbitros electos vt ponatur totū eo qui dat̉ in loci recuſati iudicis. vt.. de iudicijs apertiſ­ſimi. vel dic vt prius vel quod ſubijcit elecios.ſ. in locū recuſati. g Suā. ſed qualiter pōt habere locit in arbitrio. rn̄. vt qꝛ ꝓmi­ſimus de cauſa principali. ſic ſunt due ratōnes.ſ. qꝛ cōpromiſit quia renunciauit. vel dic qd̓ de hoc ip̄o fuit compromiſſum. an renunciatio valeat h Intelligant̉ ita ex quaſi maleficio tenentur actione in fa­ctu. vt inſti. de ob. ex quaſi ma. in prin. ſed vr̄ qd̓ arbiter. faciat litē ſuā. vt.. de arbi. autē. decernimus. eſt ꝯͣſol. ibi delinquerūt ꝑtes cōpromittendo ꝯͣ legem. ita arbiternō tenetur eis. Equeſtione aduocatōe.i. aduocatis ceſaris. l Aliene. hec lex loquit̉ de liberis duplici rōe. prima qꝛ ip̄i inſidiarent̉ vite parentū vt extranei. Itē qꝛ de aliena. ſed de ſua hereditate diceretur paciſci. vt. ff. de liberis. et poſ. l. in ſuis ẜm quoſdam tu dic idē in liberis. qꝛ ipſi inſidiant̉ vt inſti. qd̓ eo.§. pe. ſunt dn̄i. ſed ꝓpter ſpem dicunt̉ qͣſi dn̄i vt inſti. de heredū quali. differē.§. ſui. ergo eadē. ergo idem ius. vt. s. e. l. ꝓxi. de verbo. obli. a ticio l Declarabat̉. ſtipulatōꝫ. puta dabo tibi ꝑtē terciā heredita­tis ſi ad me ꝑuenerit. tu idē mihi facies. ſi mihi tibi obuene rit. ꝓmitto diuidā eqͣliter. ita demū eſt pactū ſi vni ab altero quid eſt dundū vel faciendū ab alio tertio alteri eoꝝ. vel ab a tero eoꝝ alteri tertio. ita placet poſitō quorūdā qui in miſ ſis caſibus admittur pactionē. hanc inteliigūt cōpromiſſi tu ſuccedas poſſis ſuccedere. ſed hoc certe eēt pactu. qꝛ ēt ex vo­oporteat. Faciebat autem eis que ſtionemᵐ quia adhucⁿ ſuperſtite eo de cuius hereditate ſperabatur. hu­iuſmodi pactū ꝓceſſit. quiaº non ſunt ita cōfecta quaſi omnimodo he reditate ad eos peruentura. ſed ſub duabus conditionibus compoſita ſunt. ſi ille mortuus fuerit. ſi ad he reditatem vocentur hi qui pactōeꝫ ſecerunt. Sed nobis oēs huiuſ­modi pactiones odioſe eſſe vident̉ plene triſtiſſimi periculoſi euen tusᵖ quare enī quodā viuēte igno rāte de rebꝰ eiꝰ quidā paciſcētes con ueniūtq. ſcd̓m itaqꝫ veteres regulaſ ſancimꝰ oīmō hmōi pacta que ꝯtra bonos mores inita ſunt repelli. ni hil ex his pactōibꝰ obẜuariʳ niſi ip̄e forte de cuius hereditate pactū ē vo luntatē ſuā eis accōmodaueritᵍ et in eaᵗ vſqꝫ ad extremū vite ſpacium ꝑſeuerauerit. tūc enī ſublata acerbi­ſima ſpe. licebit eis illo ſciēte iubē te hmōi pactōes ẜuare. qd̓ anterio ribꝰ legibꝰ ꝯſtitutōibꝰᵛ erat inco gnitū lꝫ a nobis clariꝰ ē ītroductūⁱ iubemꝰˣ enī neqꝫ donatōes taliūⁱ reruꝫ neqꝫ hypothecas penitus eſſe luntatate ꝑtiū nullus eoꝝ alteri eoꝝ de aliquo dando faciendo aſtringit̉. pactū ergo erat vt dixi de diſponendis rebus per ſucceſ ſionem deuoluendis. Accurſius. m Queſtionem.i. dubitationem n Quia adhuc. hec erat ratio quare valent. vt. ff. de vul. pupil. ſub. l. ij.§. priꝰ. o Et qꝛ. hecquare valeant p Euentus. ꝓpter inſidias pararent eius vite ſuꝑ cuiꝰ bo nis paciſcūt. s. ti. i. fideicō. q Cōueniūt. vt qͣſi futuri heredes Abſemari. ſed potius aufertur his hereditas. vt ab indi gnis ēt ſi eis deferat̉. vt. ff. de dona. quidam.§. vl.. l. ſe.. ff. de is. quibus vt indi. l. ij.§. fi. Item no. hic ar. ẜm quoſdam qd̓ non tenet conceſſio prebende vacantis vel feudi nondum aperti in domino. vt argu. ff. de iure codictl. l. littere. ſed falſum eſt. ff. pro ſoc. l. iiij.§. de itlo. infra. vt actiones ab heredi. contra hered. l. i.. ff. de do. cauſa mor. l. mor­tis cauſa capimus s Accommodauerit. ſed ip̄e non poteſt paciſci. vt.. ti. i. cum donationis de pac. conuen. l. hereditas. ſic no. qd̓ non poteſt quis facere. alteri tamen conſentit. ſic de man. vindic. l. ſi pater. in fi. item fructuarius manumittere non poteſt. vt.. de vſufruc­matri tn̄ conſentire poteſt manumittenti. vt.. e. de ma. l. i. ſic ecō tra quandoqꝫ poteſt per ſe quod non poteſt per alium. vt. ff. de ſo. fugitiuꝰ. de vi vi. ar. l. cum fundus... de theſauris. l. nemo per ſtipulationem tamen poteſt fieri. vt ſi ꝓmittā tibi bona mea poſt mortem meam. vt.. vt act. ab her. contra her. l. i. erit do­natio cauſa mortis vel inter viuos. t In ea.ſ. voluntate v Conſtitutionibus quas non habemus v Introductum. per hanc legem x Iubemus reuertimur ad primum caſum y Taliuꝫ rerum.ſ. ſic factas propter ſpem ſucceſſionis. vt fuit in primo caſu z Paciſci.ſ. ſicut dixi ne ſit ꝯͣ. ff. ꝯͣben. emp. l. alienā. ſed vr̄ ꝯͣ. ff. ꝓſo. l. iij.§. illo. ſo. ibi hereditate certe ꝑſone. itē ꝯtra. ff. de here. ven. l. ij.§. illud. ſol. ibi habundat maxime. itē ꝯtra. ff. act. emp. ſi quis ſeruum ſol. vt ibi. itē videtur pactū huius legꝰ noneſt de futura ſucteſſione. quia tūc eſt de futura ſucceſſione qn̄ id agit̉ vt pactū ſucceſſio ꝑueniat ad aliquē. hic vero tale pactū inuenit̉ nec enī de eo dubitabat̉ an̄ Iuſtinianū hocerat certū. vt.. de col. pactū.. e. l. pactū. de inuti. ſti. ex eo. et. ff. de verob. l. ſtipulatio hoc. ſed rn̄deo eſt future ſucceſſionis.ſ. diſponende que ad eos erat deuoluenda a Secta.i. nos ſequimur alios īꝑatores patim̄. fac̄ aqͣ plu. arcē. l. i. indiē.. ff. is ſunt ſui alie. iur̄. l. ij.§. dn̄oꝝ.