non poteſt. ff. de arbi. quia arbiter. ff. de re iud. iudex. ⁊ sͣ. d̓ of. del. in litterisSecus in caſu iſto. qꝛ iſti erant generales legati ad inquirendū. vn̄ poterantmutare ſi erraſſent. ⁊ nondū tulerant etiā ſententiā. ſꝫ errauerūt in ꝓceſſuo ¶ Naſcant̉ īiurie. C. vn̄ ui meminerit ex. xi. q. i. ꝑuenit. ⁊ sͣ. d̓ reſcri. nōnullip ¶ Corrigere. Nota ꝙ iudex pōt corrigere errore ſuū ſi male interlocutꝰ ſitut hic pꝫ. ⁊ sͣ. de ap. cū ceſſante. ⁊. jͣ. de ſen. exco. ſacro. ff. d̓re iud. quod iuſſit. ⁊ eccleſiacū errat mutat ſententiā. sͣ. d̓frigi. ⁊ malefi. fraternitatis.⁊.xxxv. q. ix.§. is ita. ⁊. c. ſententiā. ⁊. c. graue. ⁊ xxij. q. iiijmagne. ⁊ teſtis poteſt corrigere ſuū errorē. sͣ. de teſt. cog. jterea. ſi. sͣ. de vſupal. niſi. Etdicit imperator. non.n. erubeſcimꝰ ſi quid meliꝰ horū queprius ipſi diximꝰ adinueniamus. cōpetentem prioribꝰ imponere correctiōꝫ ne ab alijscorrigi expectemus. in aut̓. d̓nup. circa prin. ꝑ vnam colūnam. col. iiij.q ¶ Ordinabiliter. xiiij. q. v.neqꝫ. ſi agris. ⁊. c. forte. ⁊.i. q.i. non eſt putanda.r ¶ Uia regia. hoc eſt a iuſticia non declinantes.ſ ¶ Perſonarum acceptione.ſic. sͣ. de iud. nouit. ⁊ sͣ. d̓ ſta.regu. ea que.t ¶ In ſimilibus. ut. sͣ. d̓ tranſlat. inter corporalia. ⁊ sͣ. de regu. iu. in cauſis. ⁊. ff. de legi.l. non poſſunt.u ¶ Exceptis occultis. qꝛ ſuꝑhis inquiſitio fieri non dꝫ. ſꝫſuper illis tantū d̓ quibus infamia preceſſit. jͣ. e. inquiſitionis.§. i. ⁊. c. qualiter ⁊ ſi teſteſde occultis dicant. non puniuntur. ut. c. inquiſitionis. ꝙſuꝑ his non iurauerunt.x ¶ Plenā. cuꝫ iurant ẜm hācformā. ſecus ſi iurant reſpondere ad interrogata tantum.jͣ. c. prox.Um dilecti. Caſus. ab¶Ibas ciſterien̄. ⁊. p. ⁊. r. legati erant ap. ſedis. cum audiuiſſēt ꝑ frequenteꝫ clamorem multa ſiniſtra de epiſcopo agathen̄ volentes inquirere veritatē. acceſſerunt adeccleſiā agathen̄. receperuntiuramenta epiſcopi. ⁊ canonicoruꝫ ⁊ in illa inquiſitioneconfeſſus fuit ep̄us. ꝙ cōmiſerat ſymoniam dilapidationem. ⁊ ꝙ habuerat res naufragij. epiſcopus timēs illas confeſſiones. voluit ſe excuſare poſtea contra illas. dicens ꝙ iurauerat reſpondere tantū ad interrogata. legati dicebant ꝙ ſub alia forma iurauit.ſ. ꝙ plenam ⁊ meram diceret veritatem. ⁊ quia tunc ſe non excuſauit. poſtea non debebat audiri. vnde negocium illud delatum eſt ad papā. ⁊ ꝙ iurauit reſpondere tantum ad interrogata apud ſe. apo. quoſdaꝫ teſtes produxitpape. Sꝫ quia non conſtitit pape. ſub qua forma iurauit. cum depoſitiones ille non fuerint publicate. nec ipſe renunciauerat teſtibus producendis. mandat papa ſuper hoc inquiri ab illis inquiſitoribus ſub qua forma iurauit ⁊ ſiẜm illorum inquiſitorum reſponſionem cōſtiterit ꝙ iurauit ſub ſecunda forma. aūt ſi epiſcopus ille hoc probauit per depoſitiones teſtium quos produxit. aut etiam aliorum. quia ẜm illam formā non tenebatur reſpōdere. niſi adinterrogata admittant excuſationes epiſcopi ſuper cōfeſſionibus ſuis. quiaexcuſationes ille exponent illas confeſſiones quas ſi probauerit. abſoluantillū. Si vero excuſationes non probauerit. uel ſi iurauerit plenā ⁊ merā veritatē dicere remoueāt illū ab eccleſia agathen̄. n̄ obſtātibꝰ illis excuſationibꝰ.b ¶ Clamorē. ij. q. i. deus omnipotens. ⁊. jͣ. e. qualiter ⁊ qn̄. ⁊. lxxxvi. di. ſi ꝗd.c ¶ Plenā.ſ. ꝙ nullum verum tacere debet. iij. q. ix. hortamur.d ¶ Meram.ſ. a falſitate. ij. q. iiij. nullum. ⁊. iij. q. ix. pura. ⁊ hoc idem debentfacere. teſtes ut no. sͣ. de teſti. fraternitatis. ⁊. c. licet. ⁊ sͣ. c. ꝓx. in fi.e ¶ Reſponſionem eorum. ſi. sͣ. de elec. cum dilectus. creditur ergo iſtis ſi cōfiteantur ꝙ iurauit. ut ad inquiſita reſponderet. ſed ſi contrariū dixerint. poterit probare contra dictum illorum. ut hic patet. et. sͣ. de teſti. cum a nobis.quia nō creditur iudici in preiudicium alterius niſi quatenus conſtat per legitima documenta. sͣ. de proba. quoniam. Sed cōtra. sͣ. de elec. cū dilecti. ſedne inde naſcant̉ iniurie unde iuranaſcunt̉. Ideoqꝫ mādamus: quatenus ad ꝯſcīe ur̄e iudiciū recurrētes: ſi ꝯtra preſcriptū ordinē tāquāhoīes exceſſiſtis: nō pudeat uoſ errorem ueſtꝝ corrigereᵖ: qui poſitieſtis: ut aliorū corrigatis erroresquoniā apud iudicē diſtrictū ī quamēſura menſi fueritis remetiet̉ uobis. Ita uidelicet ut inueniatis occaſionē aliquā ꝯgruētē ꝑ quā ne ueſtra uileſcat auctoritas: quāto cautius ⁊ prudētiꝰ poteritis ſuperſedeatis ad pn̄s: quoniā ex his que inordinate ſūt acta nō pn̄t ordinabiliterq agi. Si uero preſcriptū ordinēcuſtodiſtis: omni gratia ⁊ timorepoſtpoſitis deū ſolū habētes preoculiſ uiaʳ regia incedentes ſine perſonaꝝˢ acceptiōe in negocio ꝓcedatis. Formā uero iuramēti: quam aclericis nouarien̄. ſuꝑ inquiſitiōefacienda in hoc negocio recepiſtisin ſimilibusᵗ uolumꝰ obſeruari: utuidelicet iurent clerici: ꝙ ſuꝑ hisque ſciūt uel credunt eſſe in ſua eccleſia reformāda tam in capite quāin mēbris exceptisᵘ occultis criminibus merā ⁊ plenāˣ dicāt īquiſitoribus ueritatem.IDem archiepiſcopo arelatenſi⁊ uallis magne abbati.UUꝫ dilectiª filij ciſterci. abbaſ⁊. p. ⁊ r. monachi fōtiſfrigidiap. ſeⁱ le. ad eccleſiā agathen̄. acceſſiſſent: ut in ea legationis officiumexercerēt: qꝛ de agathen̄. epō ꝑ frequētē clamore multa ſibi fuerāt īſinuata ſiniſtra: uoluerūt deſcender̄ac uidere: ſi clamorē oꝑe ꝯpleuiſſꝫ⁊ infra. Quia uero nobis non ꝯſtiſtit ſub qua forma epūs cum canonicis agathen. coraꝫ dictis legatisibi de neceſſitate ſtatur dicto illorum. quia illa inquiſitio per aliocprobari non poterat. quia ſoli interrogati fuerūt. ꝓut hic inferiꝰ dicętur.f ¶ Ualeant retorqueri. vn̄ in humaniorem partem ſunt intelligende ſiue interpretande. jͣ. de reg. iu. eſtotē ⁊ sͣ. de tranſac. c. vlt. ff. dereg. iur. ſemꝑ in dubijs. ⁊. ff. de re. du.quotiens. ij. t.g ¶ Ex cauſa. cauſaenim ſemper conſideranda eſt ex quacauſa aliquid ſit factum. ⁊ etiam tempus. sͣ. de tranſac.c. ulti. ⁊. v. q. v. nonomnēs. ⁊. jͣ. de ver.ſig. intelligentia. etxxiij. q. viij. occidit⁊. ff. de fur. verū. bh ¶ Dilapidationeepiſcopus iſte ꝓpt̓formam iuramentitria cōfeſſus eſt cōtra ſe. ſymoniaꝫ. dilapidationem. ⁊ ꝙhabuerat res naufragij. ⁊ contra iſtaadmittuntur eiꝰ excuſationes. potuitſe excuſare de dilapidatione interrogatus. vtrum alienaſſet bona eccleſie. uel vtrum obligaſſet eccleſiam. reſpondit ꝙ ſic propter formam. iuramenti. contra iſtaꝫconfeſſionem benepoterat ſe excuſareſ. ꝙ debitum imminebat. nec aliundeſoluere poterat. x.q. ij. hoc ius. ⁊ ita ſipropter hanc cauſaꝫ alienauit uel obligauit eccleſiaꝫ nōpeccauit. ⁊ ſic iudicari debet confeſſio ſua ex cauſa quebona ⁊ licita fuit. ⁊ad malū ⁊ ad bonūpoterat ſe habere.Uel aliter etiam ſialienauit etiam cōtra vtilitatem eccleſie ⁊ ip̄e poſtea reddidit eccleſiam indemnem. ſufficere videbatur. sͣ. de elec. ꝙ ſicut. vbi de hoc. ſed illd̓non ſufficit ut ibi no. vnde prima excuſatio verior eſt. Interrogatfuit an̄ habuerit res naufragij. reſpondit ꝙ ſic. vnde videbatur propterea excōmunicatus. jͣ. de rap. excōmunicationi. ⁊ nihilominusfurtum cōmittit. ff. de acqui. re. do. qua ratione.§. ul. in fi. propter ferat puniendus. Hec confeſſio poterat ſe habere ad bonum. ut.ſ.recolligeret res naufragij. ut ſaluas faceret ⁊ reſtitueret illis. ꝗ parſi fuerant naufragiū. ⁊ hoc probare volebat cum intentio ſua fuiſſhoneſta. quia ad alios perueniſſent. qui non reſtituiſſent illas. ſedſi illas habuiſſet. ut ſibi retineret. hoc malū erat. Interrogatus etiam fuerat. vtrum ordinaſſet aliquem per ſymoniam. reſpondit qͥſic. cōtra hoc ſe excuſare volebat. quia aliquos ordinauit per ſymoniaꝫ eo ignorante. ſed ex poſtfacto hoc ſciuit. puta preſentator receperat pecuniam ut aliquem faceret ordinari. jͣ. de ſymo. ex tue. in hͦnon peccauit. uel potes ponere exemplū. jͣ. de ſymo. ſicut. ber.i ¶ Prima forma. que fuit. ꝙ merā ⁊ plenā diceret veritatē. ⁊ nūc nōproſunt ille excuſationes. quia tunc ſe debuit excuſare. prout ſequitur. Ber.k ¶ Poſſet. ⁊ ſi verum fuiſſet. ꝙ illas expoſuiſſet coram illis non valet. cum eas probare non poſſet. deficit ergo ſibi non ius. ſed probatio iuris. xxxij. q. v. chriſtiana. ⁊. ff. de teſta. tute. duo ſunt titij. ⁊. ff.de re. du. ſi fuerit legatum. ff. de adi. leg. l. iij.§. ij. duobus. ⁊. ff. d̓ here. inſti. in tempore.§. i. ⁊ eſt ſimile. sͣ. de elec. bone. i. ⁊ eſt ar. ꝙ teſtis qui eſt ſingularis in dicto ſuo nō probat. ut dicit decre. bone.i.preſtiterit iuramētū: utrū uidelicꝫita iurauerit: ut ſuper ſtatu eccleſieplenamᶜ ⁊ merāº diceret ueritatē anut ad inquiſita ueraciter reſponderet: mādamꝰ quatenꝰ eiſdē legatisex ꝑte nr̄a mādetis: ut ſub qua forma iuramētū preſtiterit: ſtudeāt fideliter ītimare: ⁊ ſi ſecūdum reſpōſionemᵉ eoꝝ ſub ſecūda forma iurauit: aut ipſe ſufficiēter ꝓbauerit ſeſub illa forma iuraſſe: aut per depoſitiōes teſtiū quos ꝓduxit aut etiāalioꝝ: cū depoſitiōes ille non fuerint publicate: nec ꝓductiōi teſtiūrenūciare curauerit: quoniā ẜm eādē non teneret̉ ex debito iuramēti:niſi ad inquiſita ſolūmodo rn̄dereuos excuſatiōes ſuas audire cure.tis: ⁊ ſi eas probauerit cum excuſationes huiuſmodi confeſſionesnon perimant ſed exponant quetales ſunt: ut ad bonū ⁊ malū ualeant retorqueri: ⁊ ideo iudicari debent exᵍ cā: eū ſub ap. ob. abſoluatis. Cū ⁊ ſi repertꝰ ſit culpabilis īquibuſdā: ex labore tamē ⁊ pudoipunitꝰ: quos propter hāc caꝫ īcurrit huiuſmodi leuiſ culpa leuiter eiualeat indulgeri. Quia ſi excuſationes illas ſuper dilapidatiōeʰ naufragio ⁊ ſymonia probare nequiuerit: aut ſub prima formaⁱ iuraueritcū ſecūdū eandē nec ueritatē taceinec admiſcere debuerit falſitatem:uos non obſtātibus excuſatiōibusquas de nouo propoſuit: cuꝫ in cōfeſſionibus ſuis nullaꝫ omnino deillis fecerit mentionem: quāuis firmiter aſſeruerit ꝙ plures ex illislegatis predictis expoſuit: cuꝫ hocper ſe probare non poſſetᵏ tanquaꝫqui ſolus examīabatur ab illis: cūab adminiſtratione agathen̄. eccle