f ¶ Moderantes. Hoc verbum induxit dubitationem queſtionis. ex hoc patet ꝙ vltra facultates inſtitui non debent. immo ſi inſtituti ſunt reducenduseſt numerus ad debitum modum in auten. ut deter. ſit nume. cleri.§. ſancimus. colla. i.g ¶ Excreuiſſe. hoc etiam inducit queſtionē. quia vbi excreuerint facultatesnumerus augeri debet. vndein quolibet priuilegio: ponit̉hec clauſula uel ſubintelligit̉niſi in tantū exrecuerīt eccleſie facultates ꝙ poſſint pluribus ſufficere cōpetenter. sͣ. d̓cōſti. cū. m. ⁊ vbi meſſis multa eſt ⁊ operarij pauci alij mittēdi ſunt. xxi. di. in nouo. vnde dubitabant iſti moderatores ut ſicut poterant diminuere numeruꝫ ſi facultates fuiſſet diminute: ita dubitabātvtrum poſſent augere numerum cum facultates inueniſſent augmentatas a temporenumeri ſtatuti. Ex hac deer.colligitur ꝙ epiſcopus cū capitulo ſtatutum numeruꝫ canonicorū ⁊ prebendarū ⁊ dignitatum nō poſſunt diminuere ſine auctoritate pape. etiam ex iuſta cauſa quaꝫ iſti allegabant licet eſſet falſa ꝓutpoſtea eſt cōpertū. ad hoc facit. sͣ. de conſti. ex parte. ⁊. c.cum acceſſiſſent. vbi de hocnotatur. dic ut ibi.b ¶ Poderationis verbum.Ex hoc facit ad titulum. moderari eniꝫ eſt diminuere ioquod inducit grauamen ⁊ reducere ad equitatē. ſic iudexex cauſa etiam moderari pōttempus appellationis.i. abbreuiare.sͣ. de appel. cum ſitromana. ⁊. c. oblate. ſic ⁊ iniquū mandatuꝫ moderanduꝫeſt. sͣ. de iureiu. quintauallisſic in ſocietate. ff. pro ſocio. ſiſocietatem. ff. de ope. lib. ſi libertus. Item patet hic ꝙ forma mandati diligent̉ eſt ſeruanda. sͣ. de reſcrip.cum dilecta. cum ſuis cōcordantijs. Item eſt arg. ꝙ nō eſt recedendum a ſignificatione vocabuli. niſi conſtet ſcribentem aliud ſenſiſſe. ff. de leg. iij. nō aliter. ⁊ sͣ. de deci. ad audientiam. ⁊ sͣ. de tranſla. inter. arg. sͣ. de ſpon. ex lr̄is.Arg. contra. sͣ. eo. intelligentia. ⁊. c. preterea. vbi de hoc.i ¶ In vtilitatem. Nota argumentū conuertenduꝫ in vtilitatem eccleſie. hocpoſſet intelligi quando preter diligentiam canonicoꝝ hoc contingit. ſecꝰ videretur ſi diligentia ipſorum hoc ſit procuratum. alias diligentia ipſoꝝ eſſetiſtis damnoſa quod eſſe nō debet. arg. C. de allu. l. iij. ſic enim ſubtraherent̉a procuranda eccleſie vtilitate. de hoc notatur. sͣ. de conſti. cum. m. et ad hocquod dicit: donec aliter ⁊cͣ. videtur ꝙ non diſtinguatur vndecunqꝫ argumētum contingat. Ber.k5 Onis res. poteſt exponi.i. omnis obligatio ſiue contractus. quodenim conſenſu contrahitur contraria voluntate diſſoluitur. C. quādo licet ab emp. diſ. l. i. ⁊. ff. de regu. iur. nihil tam naturale. ⁊. C. deacti. ⁊ oblig. ſicut initio. fallit hec regula. sͣ. de bap. maiores. Item inmatrimonio quod ſolo cōſenſu contrahit̉. xvii. q. ii. ſufficit. ſed ſolo diſſenſunon diſſoluit̉. xxxii. q. vii. licite. Itē idē in ordine ⁊ baptiſmo: quia ſacramenta ſemel habita nūquaꝫ amittunt.i. q. i. ꝙ quidaꝫ. ⁊ argu. xv. q. vii. epiſcopusſolus. Item fallit quia alio modo tollit̉ obligatio que cōſenſu nata eſt.ſ. peracce ptilationē: ſed non natura ſui ſed poteſtate cōuentiōis. ff. de reſcin. ven.cum emptor. Item tollitur ſolutione eius quod debetur. inſti. qui. mo. tol. obliga. in princi. Item ſicut acquiritur poſſeſſio corpore ⁊ animo. ff. de acquir.poſſeſ. poſſideri. ⁊ eodē modo amittitur. ff. e. quēadmodum. Sed contra. ff.eo. poſſideri.§. in amittenda. Sol. amittitur ciuilis poſſeſſio: corporalis nonut illa. l. quenadmodum.Stote. hoc loco.ſ. qui ſequit̉ in ipſa auctoritate.ſ. nolite iudicare ⁊ nonIudicabimini.m ¶ In meliorē partem: ut res potius valeat ꝙͣ pereat. sͣ. ti. proxi. abbate. ets. de fide. inſtru. inter dilectos. ⁊. ff. de re. du. quotiens. ii. ⁊ benigniorem inter pretationē ſequi debemus in re dubia. ff. de his que in teſta. delen. ꝓximevel expone in meliorē.i. in ſecurio. ē pro eo ꝙ in altero nullum: in altero magnū periculuꝫ timeatur. sͣ. de homi. ad audientiam. ⁊. c. ſignificaſti. ii. ⁊ sͣ. decleri. excōi. mini. illud. ⁊ sͣ. de ſpon. iuuenis. ſic eniꝫ in dubus abſoluit̉ reijsquia illud eſt benignius. sͣ. de fide iuſtru. inter dilectos. in fi. ⁊ sͣ. de ꝓba. exlitteris. niſi in caſibus que ibi ponuntur.tes ſtatueritis eundem firmiter obſeruari: uos uero inueniſtis predicte facultates eccleſie a tempor̄ ſtatuti numeri adeo excreuiſſes: ꝙ abſqꝫ mutilatione prebendarum maior haberi poſſet numeruſ in eadēquarę queſijſtis: an per moderati.onis uerbuꝫ litteris noſtris appoſitum eundem numerum augmentare uel minuere deberetis. Quocirca mādamus: quatenus ſi ueteres non ſunt minute prebende: cūmoderatio locuꝫ non habeat: ipſarum ⁊ canonicorum numerum di.mittatis in eodem ſtatu: in quo hactenus dinoſcitur extitiſſe: in utilitatem eiuſdem eccleſie conuertentes augmentum ſuorum reddituūdonec duxerimus aliter diſponendum.¶ De regulis iuris.¶ Oannes chryſoſtomus.Mnis resᵏ per quaſcunque cauſas naſcitur: pereaſdem diſſoluitur.CEda in omelijs.Stote miſericordes. ⁊c̄.Hoc loco nihil aliud nobisprecibi eſtimo: niſi vt ea facta quedubium eſt quo animo fiant: in melioremᵐ partem interpretemur. qdͣenim ſcriptū ē: ex fructibus eorumn ¶ De manifeſtis. quia ſecretoꝝ deus iudex eſt ⁊ cognitor. xxxii.di. erubeſcāt. ⁊. xxxii. q. v. chriſtiana. ii. q. v. conſuluiſti.o ¶ Ut ſtuprū. lxxxi. di. apoſtolus. hec enī in ſui natura mala ſunt.sͣ. de iureiur. ⁊ ſi xp̄us. in fi. v̓. quedā. ⁊ sͣ. de delic. pue. c. i.¶¶ Ui ſcandalicauerit. collige caſuꝫ. xi. q. iii. inter verba. ⁊. xxii.q. ii. primū. in pͥnc.⁊.xxxii. q. v. ita ne.⁊.sͣ. de his que vimetuſue cau. fi. ſacrisq ¶ Ueritas. que triplex eſt.ſ. bone vite. hec nūꝙͣ omittēda eſt propter ſcandalū ⁊ ad quēlibetpertinet. alia iuſticie hec ad iudicempertinet: alia diſcipline: hec pertinetad prelatuꝫ. in hisduabus quandoqꝫaliqua omittit̉ propter ſcandalū. l. di.ut conſtitueretur.Et intellige qd̓ hicdicitur de his queindiſpenſabilia ſūt⁊ tale ius cōmunequod indiſpenſabile eſt veritas appellatur. de hoc dictūfuit. sͣ. de tempo.ordi. ſane. ⁊ quoddicit̉ ibi: veritas iuſticie intellige ſcd̓ꝫquod hic dicitur.ius cōmune indiſpenſabile eſt.i. qōovlti. ⁊ ſi illa. ⁊ de tali hic loquitur taleius pro nullo ſcandalo relaxandumeſt ſed quando iuscōmune diſpenſabile eſt propter ſcādalum receditur aiure cōmuni. l. di.ut cōſtitueretur. et i. q. vl. diſpenſatōes. ⁊. c. exigunt.Uod non eſt. neceſſitas. hoc ideo dicit quia neceſſitas leginon ſubiacet. sͣ. de obſer. ieiu. c. ii. in fine. ⁊ sͣ. de conſuetu.(quanto. ⁊ de conſe. di. i. ſicut. ⁊. di. iii. per uenit. vnde temꝑeneceſſitatis oīa ſunt cōmunia. xii. q. ii. dilectiſſimis. ⁊. ff. ad. l. rho.de iac. l. ii.§. cuꝫ in eadē naui. in fi. quod intelligit̉ in hoc caſu. ⁊ ſiceſt argu. neceſſitatē excuſare. de conſec. di. v. di ſcipulos. ar. xli. di.quiſquis. ⁊. c. delitie. ⁊. lxxxi. di. cū omnibus. ⁊ sͣ. de fur. ſi quis perneceſſitatē. ⁊ ꝓpter neceſſitatē famis dauid comedit panes propoſitionis. xxv. q. i.§. is ita. ⁊ propter hoc pater poteſt vendere filiuꝫC. de pa. qui fi. diſ. l. ii.b ¶ Sabbatum. preceptum fuit veteris legis ſabbatum cuſtodiri.vnde ſi qui colunt ſabbatum exteriorem ritum legis reuocant. deconſo. di. iii. peruenit.c ¶ In ſabbato. hoc eſt propter neceſſitatē. xxiiii. q. vlti. ſi nulla.d ¶ Egrotus. etiā ſi in quadrageſima carnes comedat non diciturfrangere uotum..sͣ. de obſer. ieiu. c. ii. in fi.Uod latenter. poteſt poni caſus per. l. qd̓ vi aut clam. l. i. circa princ. ⁊ in ſeruitio preſtito prelato per vim a ſubdito. hocenī in futurū non parit p̄iudiciū. xi. q. iii. quia cognouimus.f ¶ Per vim. que per vim ſiue per mētū fiunt qui cadere poſſet ī cōſtantē viruꝫ cuꝫ de hoc cōſtiterit reuocat̉. sͣ. de his que vi metuſueca. fi. ad audientiā. de hoc plene dicit̉ in. c. abbas. ⁊. ff. quod me.cauſa. l. i. ⁊. l. metuꝫ.§. ſed quod pretor.Um in contēplatōe. queſtionibus. ff. de queſti. l. i. ⁊. C. eo. ti.milites. quod ſi fiat appellari poteſt. ii. q. vi. non ſolēt. v̓. anteſnīam. hoc intellige nulla preſcriptione precedēte. argu. contra. v.q. y. illi qui. vbi de hoc.h ¶ Ue multotiens sͣ. de pe. c. i. ⁊. vi. q. i. imitare. ⁊.i. q. i. reperiūt̉ar. s. de iude. ita quorundam.i ¶ In ſacratis. ſiue ſit homo ſiue ager qui illa aufert ⁊ inuadit: ſacrilegiū committit. xii. q. ii. nulli liceat. ⁊ tanꝙͣ ſacrilegus iudicari debet. vt ea. ca. ⁊. q. ea. predia. ⁊ per eccleſiā debet iudicari. sͣ. de forocomꝑe. conqueſtus.k ¶ Epiſcopis. Iſti ius publicū offendunt quod conſiſtit in ſacris⁊ ſacerdotibus.i. di. ius publicum.cognoſcetis eos. de manifeſtisⁿ dictu eſt: que nō poſſūt bono animofieri ut ſtuprumº blaſphemie furtaebrietates: ⁊ ſimilia de quibus nobis permittitur iudicare.¶Dem.Ui ſcandalizaueritᵖ ⁊c̄. Utilius ſcandalum naſci permittitur quam ueritasq relinquatur.¶DemUod non eſt licitum in lege:(neceſſitasª facitlicitum. Naꝫ⁊ ſabbatum cuſtodiri preceptumeſt: machabei tamen ſine culpa ſuaī ſabbatoᶜ pugnāt: ſic ⁊ hodie ſi ꝗsieiunium fregerit egrotus: reꝰ uoti non habetur.☞Regorius ſeptimus.Uod latenterᵉ aūt per uiꝫᵗ uelalias illicite introductum eſtnulla debet ſtabilitate ſubſiſtere.Dem uarien̄. epiſcopo.Um in contemplatione: ⁊ infra. In ipſo cauſe initio non ēa queſtionibusᵍ inchoandum.ephanus papaUe multotiēsʰ: ⁊ īfra. QuicQquid in ſacratisⁱ deo rebus⁊ epiſcopisᵏ īiuſte agitur: pro ſacrilegio reputatur: quia ſacra ſunt ⁊ aquoquam uiolari non debent.EIUguſtinus.