iudicauit papa? dicūt quidā illa fuit ratio quia in decimis de ducunt̉ expēſe.. de deci. homines. tua nobis. paſtoralis. Illa ē ratio potior qꝛ tertia iſta integraliter preſcripta eſt vnde integralit̓ debet ſolui onus fabrice incūbit capellano de alijs partibus. ſi.. de preſcrip. de quarta. ber­b Oblationū noīe ob hoc ponit̉ in ti­tulo verbū reci­pit interpretationē ut.. ſequitur. c Inſtitutū. pro re cipiēdis omnibus ſupradictis. d Titulo. i. quocū qꝫ modo offeratur eccleſie a fidelibus de ꝓpriis licitis rebus. eo. cauſa. e Diminutōne. qꝛ hoc ſit eccleſia­ſticū beneficiū ſine diminutōe confer ri debet.. ut eccle. benefi. ut noſtrū. i. q. iii. ſi quis p̄bē das. quia ſenten tiatū fuit de tertia nulla facta deducti on vnde ītegralit̓ debet ſolui. f CI parte quę ſtionis. quod fieri non debet: quia ſe mel in abolitiōe re miſſa punitio reite rari debꝫ. xxiii. .q. iiii. ſi illic. ſi. de pe. di. iiii. diuina. g Capillus. duobꝰ modis fit denūcia tio operis: vno ſolo verbo: dico denūcio tibi nouuꝫ opus talē denūci ationē edificās fit poſſeſſor. ff. de no. ope. nūcia. l. i.§. in operis. vel iactuꝫ lapilli: ut hic. in caſu denūciās poſ ſeſſor cōſtituit re tinet poſſeſſioneꝫ. ff. eo. de pupillo.§. meminiſſe. de hac materia dicit̉.. de no. ope. nunci. c. i. . ii. Et intellige denunciatio noui operis fuit remiſſa. vel etiā tempus in fra qd̓ canonici de bebant agere lapſū fuit. ſic monachi edificauerūt. tādeꝫ canonici ceperunt agere cōtra mona­ſteriū lite cōteſtata inter partes deſtru ctū fuit forte a canonicis latenter quicquid edificatū fuerat poſt ia ctū lapilli vel alio modo monachi reedificare uolebāt. canonici di­cebāt non debebāt: dicit papa in ſnīa monachi reedificēt in ſtatū ⁊cͣ. alias non haberēt locū ſequētia qꝛ totū dꝫ demoliri quicquid factū eſt poſt iactū lapilli.. de no. ope. nūci. c. i.. ii. b. p Litis cōteſtatio. ar. tunc demū ceptū dr̄ iudiciū lis eſt cō­teſtata.. de offi. dele. relatū. in aut̓. de liti.§. omnē.. ſi v̓o apud iudicē: nec ante litis ꝯteſtationē iudicis officiū implorat̉.. de ap. ſignificāte. etiā cōteſtatio ipſa dr̄ litis exordiū.. de offi. or. ſuper queſtionū.§. i. poſt litē ꝯteſtatā iudex recuſari pōt.. de re iu­di. inter.. iii. q. iii. offerat̉. ſed quo ad ꝑpetuādā iuriſdictionē ſuf ficit ſola citatio.. de offi. dele. gratū.. c. licet.. de offi. le. c. vlti. ſic poſſet intelligi. ff. de iuriſ. om. in. qꝛ. ſꝫ legiſte intelligūt illud verbū generale litē ꝯteſtatā. ar. ꝯͣ.. de reſti. ſpo. piſanis. Sꝫ alid̓ faciendas: dictꝰ predeceſſor de bus ſupradictis abſqꝫ ſubtractiōe aliqua integre perſolui uoluit dauit tertiā portionē ac. capellani predicte capelle dicētes primitias decimas uel ea que offeruntur miſſis mortuorum ſacerdotibus que pro ſeptimis triceſimis an niuerſarijs panes alia que infra hēbdomodā offerūtur: mortuo­rum iudicia oblationūº nomine mi nime contineri de his oībus terti am partem ſoluere uobis nolunt: infra. Volumus igitur manda­mus ut per ueſtrū clericū a uobis ī eadem eccleſia inſtitutūᶜ de oībus ſupradictiſ alijs oblationibꝰ quo cunqꝫ titulo ad eccleſiam perue­nerint: ſine diminutionē aliqua in tegrę tertia uobis portio perſolua tur. ¶Dem epiſcopo. f. p. ber. X parte ueſtra fuit propoſitū prepoſitus canonici are tinen. ſententiaꝫ quā.i. papa. p..n. ſuper molendino decalian. ac alijs articulis promulgauit: in recidiue queſtionisʳ ſcrupulū reducere mo lientes aſſerunt capitulū illud eiuſ dem ſententie: quo dicitur: ne ca­nonica ipſa impediat: quo minus monaſteriuꝫ ueſtꝝ molendinū pre fatum decalian̄. reedificare ualeat ī eo ſtatu in quo fuiſſe dinoſcitur pore mote litis: eſſe referenduꝫ ad tempus: quo lapillusᵍ in denuncia tione noui operis iactꝰ fuit: uobis ē contrario aſſerentibus illud eſſe ī telligendum de tempore quo lis ſuper hoc inter uos prefatam ca nonicam extitit ꝯteſtata. Nos igi tur conſiderata eadem ſententia: quod in prefato capitulo dicitur tempore mote litis: īterpretamur eſſe referendum ad tempus quo li tis conteſtatio facta fuit. ¶Dem prelatis uniuerſitatis frāci genarum conſtanti. x parte ueſtra fuit ꝓpoſitum patriarcha uidetur occaſio ne conſtitutionis cuiuſdā quā albi nen̄. epiſcopus: tūc legatusⁱ in par tibꝰ romanie ſuper legatis edidit defunctorū: dil. fil. i. ti. ſancte pra xedis preſbyter car. dum ibidem legationis fungeretur officio inno uauit: de quibuſdam que uobis eccleſijs ueſtris legātur a deceden tibus: tertiam a uobis exigit porti onem. Cum igitur ipſi ſicut ex eo­rum īterpretationeᵏ accipimus ī tellexerint: de bis que ī ornamē tis eccleſiaſticis uel ad fabricaꝫ ec cleſie reparatione indigētis aūt ad eccleſie luminaria necnon do his que pro anniuerſario ſeptimo trice ſimo ac uiceſimo faciendis uel de his que perſonisᵐ ſpecialiter. niſ forſan id fiat eccleſie romāe: a quo cunque legantur aliqua deberet ſol ui portio eccleſie cathedrali. nos ī terpretationē eoꝝ ratā habentes ſe cundum ipſam conſtitutionem pre fatam precipimus obſeruari: firmi ter inhibētes ne in predictis aliꝗd fraudulenterª in preiudiciuꝫ cathe dralis eccleſie procuretur. Dem epiſcopo tulonen̄ Ua nobis fraternitas intima uit: cum tibi pro releuatio ne oheris debitorum duximus in dulgendum: ut fructus beneficio rum que interim in dioceſi tua ua care contigerit: tibi liceat biennio retinere. quidam apoſtolice gratię priuilegium ſiniſtra interpretatōe reſtringereᵉ molientes: aſſerūt pre bendas maiora beneficia nequa­quā beneficiorū nomine cōtineri: infra Nos igitur auctoritate pre ſentium declaramus: in hoc caſu prebende ac alia beneficia genera li beneficiorum nomine continent̉ Regorius nonus decano ſa criſtę egoli. Ranſmiſſe nobis litter̄ con tinebant: ſignificantibus epiſcopo capitulo xanton̄. qua dragenarius canonicorum nume­rus inſtitutus in eorum eccleſia poterat obſeruari: pro eo quia ſufficiebant eccleſie facultates: uo bis dedimus in mandatis: ut cano nicorum prebendarum numerū iuxta facultatesᶜ eccleſie moderan X parte veſtra. legatus. ex hoc patet legatus pōt facere ꝯſtitutioneꝫ in ſua ꝓuincia. ſic.. de loca. c. i.. de ꝯſang. affi. dilectio.. de offi. ſe. c. vl.. de pͥuil. in noſtra. etiā durat eo recedēte ut ibi dr̄. generalē tn̄ ꝯſtitutionē facere non pōt qꝛ habet ptātē in hoīes non ſue ꝓuincie. ff. de offi. ꝓcōſul. l. i. ff. de iuriſ. om. iudi. l. vl.. de offi. le. nouit. voluntariaꝫ tn̄ qn̄qꝫ exercet in hoīes ſue ꝓuincie. ff. adop. emanci pari. ff. de offi. ꝓcōſu. l. ii. vn̄ abſoluit excōicatos in quacū qꝫ ꝓuincia.. de offi. leg. qd̓ trāſlationē.. ti. ꝓx. ad emi nentiā.. c. ea noſcit̉.. c. qd̓ de his.. c. ꝙͣuis. Conſtitu­tio videtur talis fuiſſe de his que legant̉ eccleſiis in te ſtamentis defunctoꝝ tertia ꝑs cathedrali eccleſie ſolue ret̉: ſed hic erat iure cōi ſtatu tum ut tertia uel quarta det̉ ẜm diuerſas conſuetudines locoꝝ.. de teſta. requiſiſti. . de ſepul. certificari. k Interp̄tatione. ſic ergo le gatus interpretat̉ ſuam con­ſtitutōnē. ille enī poteſt inter pretari qui ius cōſtituit. C. de leg. l. vlti.. ti. ꝓxi. inter alia. īmo legatus interp̄tat̉ reſcriptū pape.. de poſtu. c. .i. ſic in pretorijs ſtipulatōi bus ſi ſermo ambiguus eſt toris interpretatō mens re quirēda eſt. ff. de preto. ſtip. in pretorijs. ſic etiam teſtis poteſt declarare ſiue corrige re dictū ſuū cum dubitat̉ de dicto eius.. de teſti. cog. pre terea.. ar. ff. quēadmo. teſt. ape. ſed ſi quis. in fi. ſemꝑ enī recurrendū eſt ad inten­tionē cōſtituentis: ut hic pꝫ ſic.. e. dilecto.. de p̄ben. c. vlti. cum ſuis cōcor.. de reſti. ſpo. audita.. de arb. expoſita. xxxv. q. iii. quod ſcripſi. l In ornamentis. hoc idem quod hic dicit̉ habes.. te ſta. c. vlti. ubi de hoc. m Perſonis. hoc intellige ẜm diſtinctionē quam fecit decre.. de teſta. requiſiſti. a Fraudulēter. qꝛ tūc fraus noceret eccleſie cathedra li. ſi.. de teſta. officij.. c. re quiſiſti.§. ſi v̓o. illud. in fi. Ua nobis. ſiniſtra in­terp̄tatione. tales enī infamia notāt̉. C. de leg. l. ii. nam ius ciuile calum niari non oportet. ff. ad exhi. l. penul. ber. c Reſtringere. īmo potius beneficiū principis latiſſime interpretandū eſt.. eo. cum olim.. de dona. cum dile cti. in fi. ff. de conſti. princi. l. vlti.. de priuil. in his. d Beneficioꝝ. ſic nomine clericoꝝ omnes clerici maiores minores intel­liguntur.. e. cum tibi. ita verbum indefinite poſitum generaliter accipien dum eſt. ſimile.. de priuile. quia circa. xix. di. ſi romanoꝝ. ff. de ſerui. vrba. predi. ſi ſeruitus.. ff. de tutel. l. iii. in fine.. de offi. deleg. ſuper queſtionū .§. ſi vero duo. argu. contra i. q. i. ſunt nōnulli. vnde ibi dicitur: Beatus qui excutit manus ab omni munere: non dixit a munere ⁊cͣ. ſi enim tantum de minoribus beneficiis intellexiſſet de illis expreſſe dixiſſet. ſupra de deci. ad audientiam.. de tranſla. inter corporalia.. C. de cadu. tollen. l. vna.§. ſi vero nemo.