dicit. c. ij. a fortuitis nomen habere dicitur qͣ ſi deam quandā res humanas varijs caſibꝰ et fortuitis illudentem. Unde et cecam appel lant eo ꝙ paſſim in quoſlibet incurrens ſine vllo examine meritoꝝ et ad bonos et ad malos venit. hec Iſidorus. Sed talem deā credere aūt ꝙ leſiones in corꝑibus et creaturis que ex maleficoꝝ operibꝰ inferuntur non ab ip̄is maleficis ſed ab ipſa dea fortune ꝓuenirent: ſicut eſt idolatria. ita et aſſerere maleficas ipſas ad hoc eſſe natas vt talia per eas in mūdo exerceri poſſint. ſimiliter a fide alienuꝫ exiſtit immo et a cōmuni ph̓oꝝ traditōne. ſi cui placet inſpiciat doctorē ſanctū. li. iij. ſum me fidei cōtra gentiles. q. lxxxvij. et ſequenti bus. et inueniet plura. licet hoc vnicuꝫ ꝓpter eos qui fortaſſis copiam libroꝝ non habent nō videtur obmittendū. ꝙ quia in hoīe tria ſunt vt ibi notatur que a tribus celeſtibꝰ cau ſis diriguntur. voluntatis actus. intellectus actus et corꝑis actus. quoꝝ principiū a deo tm̄ et immediate. ſecundū ab angelo. et terciū a celeſti corꝑe dirigitur. Nam electōes et voluntates immediate a deo in bonis oꝑbꝰ diriguntur. dicente ſcriptura ꝓuerb̓. xxi. Cor regis ſupple. qd̓ maiori potentia videtur poſſe reſiſtere eo minus alij nō poſſunt: qꝛ in ma nū dn̄i et quocūqꝫ voluerit inclinabit illud. Et apl̓s. Deus eſt qui oꝑatur in nobis velle et ꝑficere ꝓ bona voluntate. Cognitio vero humana intellectiua a deo mediantibꝰ angelis ordinatur. Ea vero que ad corꝑalia pertinēt ſiue ſint exteriora ſiue interiora in vſuꝫ hoīs venientia a deo mediantibꝰ angelis et celeſtibꝰ corꝑibus diſpenſant̉. Dicit enī beatus Dioniſius. iiij. de diui. no. ꝙ corꝑa celeſtia ſunt cauſe eoꝝ que in hoc mundo fiunt: non tn̄ neceſſitatē inferentia. Et cum homo ſit ordinatus ẜm corpus ſub corꝑibus celeſtibus. ẜm intellectum vero ſub angelis. ẜm voluntatē aūt ſub deo poteſt cōtingere ꝙ ho mo ſpreta inſpiratōne dei ad bonū et illuminatione boni angeli ducatur affectōe corporali ad ea ad que influentia luminarium celi inclinant vt et ſitā voluntas qͣꝫ intellectus malicia et erroribꝰ inuoluantur. Non eſt aūt poſſibile hmōi erroribꝰ quibus malefici irre titi ſunt ex influentijs luminariū celi inuolui licet ad fundendū ſanguinē vel furta aut latrocinia vel etiā incōtinentias peſſimas ꝑpetrare poſſit quis ex illis inclinari ſicut etiā ad alia quedā naturalia. Etiā vt Guil̓. in de vniuerſo dicit. Ꝙ ꝑ exꝑientiā habetur ſi meretrix nititur plantare oliuam non efficitur fructifera que tn̄ ꝑ caſtam plantata fructifera efficitur. Et aliquis etiam medicus in ſanan do. et agricola in plantando. ⁊ miles in expugnando aliqua ex impreſſione celeſtis corꝑis efficiunt que alij etiā eaſdem artes habentes efficere nō poſſunt. Tercia via ſumitur ex reprobatione fatalium effectuū. Ubi notandū ꝙ fatū eſſe aliquid vno modo catholice aſſeritur. Alio modo aſſerere eſt omnino hereticum. Si enī fatum eſtimetur eſſe ẜm eſtimationem quorundā gentilium et etiā quorun dam mathematicorū qui putabāt ꝙ ex vi po ſitōis ſiderū cauſaretur infallibiliter diuerſitas morum: ita ꝙ talis efficeretur neceſſario maleficus vel virtuoſus in moribꝰ quia talē eum eſſe cauſaret vis que in diſpoſitōne ſiderum ſub qua talis vel conceptus vel natus eſſet cōprehenderetur. Et iſtam vim vocaue runt noīe fati. Sed quia iſta opinio non tm̄ eſt falſa immo heretica et om̄ino deteſtanda ꝓpter incōuenientia que neceſſario ſequerentur vt ſupra tactū eſt circa reprobationē primi erroris. qꝛ videlicꝫ tolleretur rō meriti et demeriti īmo gratie et glorie et ꝙ deus malo rum noſtroꝝ auctor eſſet et plura alia. Ideo fatum ſic om̄ino refutatur qꝛ nihil eſt. ſcd̓m quam acceptionē etiā Grego. dicit in Omel̓. epiph̓. Abſit a fidelium cordibꝰ vt fatum ali quid eſſe dicant. et licet hec opinio videatur eadem eſſe cum prima que eſt planetarioꝝ. et hoc ꝓpter eadem incōuenientia que vtrobiqꝫ cernuntur. tn̄ ſunt diuerſe quantū inter ſe di uerſificantur vis ſiderum ⁊ influxus genera lis ſeptē planetaꝝ. Si aūt eſtimetur fatū eſſe ẜm quandā diſpoſitionē ſiue ordinationem cauſarum ſecundaꝝ ad ꝓducenduꝫ effectus diuinitus prouiſos. Hoc modo fatum vere eſt aliquid eo ꝙ ꝓuidentia dei ꝑ cauſas medias exequitur ſuos effectus. In illis videli cet q̄ ſcd̓is cauſis ſubdunt̉ licet in alijs non vt eſt creatio: animaruꝫ glorificatio: et gratie collatio. Licꝫ etiā angeli ad gratie infuſionē cooperari poſſunt intellectū et voluntatis capacitatem illuminando et diſponendo. et ſic quedam ordinatio effectuū vna et eadem dicitur ꝓuidentia et etiā fatum. Si enī conſideratur vt eſt in deo ſic dicitur ꝓuidentia. ſi auteꝫ ẜm ꝙ eſt in cauſis medijs ordinatis a deo ad effectus aliquos ꝓducendos ſic habet rationem fati. Et hoc modo Boetius loquens de fato. iiij. de conſol̓. dicit. Fatum eſt rebus mobilibus inherens diſpoſitio ꝑ quā ꝓuidentia ſuis queqꝫ nectit ordinibꝰ. Sed tamen ſancti doctores hoc nomine vti recuſauerunt propter eos qui illud ad vim poſitionis ſiderū retorquebant. Unde Augꝰ. v.
zum Hauptmenü