oriri. et cū neceſſe habent oriri ex aliqua virtute alicui creature collate. et illa etiā non po teſt eſſe bona ſcd̓m voluntateꝫ. licet ſit bona ſcd̓m naturā. et huiuſmodi creature ſint ipſi demones: relinquitur ꝙ eoꝝ virtute huiuſmodi fiant niſi fortaſſis adhuc obſtat friuola eſtimatio ꝙ ex hominū malicia concurrente ſuper maleficoꝝ verba cōminatoria ⁊ ima gines repoſitas ad certū locū virtute quadā ſtellarū ſequerentur. vt verbi gratia: quando maleficus diceret imaginē aliquā reponendo. faciā te cecam aut claudā et hoc eueniret. Tunc ideo eueniret ꝙ talis a ſua natiuitate ex virtute ſtellarū ſortiretur pre ceteris homi nibus talem virtutē. quantūcunqꝫ alij talia verba proferrent et eſſent inſtructi per diſciplinam ad proferendū. adhuc tn̄ efficaces in huiuſmodi operibꝰ eſſe non poſſent. Ad que ſingula reſpondendo declarabitur. Primo ꝙ ex malicia hoīm huiuſmodi effectus cauſari non poſſunt. Secundo ꝙ nec ex vocibꝰ quorūcunqꝫ hominū concurrente quacunqꝫ conſtellatōe etiā ad quaſcūqꝫ imagines. T primo ꝙ non ex malicia quantūcunqꝫ hūana poſſint oriri hmōi male ficorū opera ſic declaratur. Nam ma licia hoīs ſiue ſit habitualis inquantū quis ex frequentatis actibus acquirit habituꝫ inclinantē ad perpetrandū peccata nō ex igno rantia nec infirmitate. vnde cenſetur peccare ex malicia Uel ſit actualis malicia que dicit̉ ip̄a mali electio que etiaꝫ ponitur peccatū in ſpiritū ſanctū. nunqͣꝫ poteſt circa ipſum maleficū tantū efficere ꝙ talia opera vt ſunt immutatōnes elementoꝝ ⁊ leſiones circa corpo ra indifferenter hominū et iumentoruꝫ abſqꝫ aſſiſtentia alicuius altioris virtutis proueni ant quod declaratur primo ex parte cauſe. ſecundo ex parte effectus maleficialis. Nam hͦ quod non poteſt homo efficere abſqꝫ malicia puta per ſua naturalia imminuta: minus po teſt per ipſa naturalia iam diminuta. Patet cū iam ſit virtus actiua etiaꝫ diminuta. Sed homo per peccata qualitercunqꝫ per malitiā cōmiſſa diminuitur in bonis naturalibus. ꝓbatur auctoritate et ratione. Nam Dio. iiij. ca. de diui. no. dicit. Malū eſt defectus natu ralis habitudinis. et loquitur de malo culpe. Unde et nemo noſcens malū operatur illud: quod ſi operatur ex defectu operat̉. Ratio ſic. Sicut ſe habet bonū gratie ad maluꝫ nature ita ſe habet malū culpe ad bonū natu re. ſed per gratiā diminuitur malū nature vt fomes qui eſt inclinatio ad culpam. ergo per culpam a fortiori diminuitur bonum nature. Nec obſtatur ſi dicatur de faſcinatōe que interdū procuratur ex inuultuatione ſeu inſpectione alicuius vetule malicioſe puerum aſpicientis vnde puer immutatur et faſcinatur. quia ſicut ſupra tactū eſt: hoc tantūmodo contingere poteſt circa pueros propter te nerā ꝯplexionē. Hic autē loquimur de corporum quorūcunqꝫ hominū et iumentoruꝫ ac etiā elementoꝝ ad grandiues immutationes. Si quis velit latius intelligere: inſpiciet doctorē ſanctuꝫ in queſtionibus de malo. Utrū peccatū poſſit corrūpere totū bonū na ture. ⁊cͣ. Ex parte deniqꝫ effectuū maleficiali um declaratur. Naꝫ ex effectibus deuenitur in cognitionē cauſe. Unde ſicut illi effectus quo ad nos qui fiunt preter ordineꝫ nature create nobis note per virtutē creature nobis ignote. licet non ſint proprie miracula ſicut illa que fiunt preter ordinē totius nature cre ate qualia ẜm poteſtateꝫ operatur ille qui eſt ſupra omnē ordinē totius nature create qui eſt deus benedictus: ſcd̓m quā acceptionē di citur. Tu es qui facis mirabilia magna ſolus. ita et maleficiales effectus dicuntur miraculoſi inquantū fiunt ab aliqua cauſa nobis ignota et preter ordinē nature create nobis note. Ex quibus elicitur ꝙ virtus corporalis hoīs ad huiuſmodi opera cauſanda nō ſe extendere poteſt que ſemper hoc habet vt cauſa cum ſuo effectu naturali nota ſit naturaliter abſqꝫ admirationē. et ꝙ effectus maleficiales poſſunt aliquo modo dici mira cula inquantū noticiā humanā excedunt pa tet ex ſe ipſis cum naturaliter non fiunt. patꝫ et per omēs doctores. preſertim Auguſtinū. in li. lxxxiij. q. vbi dicit. Ꝙ magicis artibus fiunt miracula plerūqꝫ ſimilia illis miraculis que fiunt per ſeruos dei. Et iterū in eodē dicit. Magi faciunt miracula per priuatos contractus. boni chriſtiani per publicā iuſticiam. mali chriſtiani per ſigna publice iuſticie que omnia ſic declarantur. Nam iuſticia diuina eſt in toto vniuerſo ſicut lex publica in ciuitate. Uirtus auteꝫ creature cuiuſlibet in vniuerſo ſe habet vt virtus alicuius priuate perſone in ciuitate. Ideo boni chriſtiani inquantū per diuinā iuſticiā miracula faciunt dicuntur facere miracula per publicaꝫ iuſticiā. Magus auteꝫ quia operatur ex pacto inito cū demone: dicitur operari per priuatum contractū quia operatur per demonē qui ſua naturali virtute poteſt facere aliquid preter ordinē nature create nobis note ꝑ virtutem creature nobis ignote. et erit miraculū
zum Hauptmenü