Seite
Liber II LXXVII legittimam gerunt adminiſtratōnē ſcire poſſuntq cauſam ⁊ ita ad iudi­um puruenire. eo ꝙ ex animi ſui ſen­tentia iurent. ⁊ licet vere cauſe natu­ra forſitan alia eſt tamen qd̓ quiſqꝫ credit ⁊ exiſtimatᵉ hoc eſſe iurandū Omnibus alijs iuramentis que vel ex preteritis deſcendunt legibus vl̓ a nobisᵗ diſpoſita ſunt in ſua firmi­tate duraturis. Sin autem abſue rit alterutraᵛ pars. ⁊ per procurato rem cauſa eius agitur. nō antea licē tiamˣ habeat actor litem exercendā ſuo procuratori mandare. neqꝫ priꝰ actis interuenientibus in prouīcia qua degit ſacramentum calumnie ſubeatʸ Similiqꝫ modo ſi reus ab fuerit ⁊ forſitan per iudicatum ſol­ui ſtipulationem procuratoremᶻ or­dinauerit. vel defenſorᶻ ꝓ eo inter­uenerit. ⁊ ip̄eª vel pn̄te actore per ſe teſtiū. vt. jͣ. de teſt. teſtiū. ⁊ in autē. de here. ⁊ fal.§. hinc nobis col. i. lꝫ quidā dicant in ſacramēto teſtis debere interſeri ēt de credulitate ꝑp̄dictā autē. Itē no. ꝙ ex hoc qd̓ eſt hic ē inducta generalis cō­ſuetudo querendi. credis hoc l̓ nō. cū ꝑ eā tollat̉ onus ꝓbandi ꝓ quo eſt inductū hoc ſacramentū. vt. s. auten. in iſto. ſed vr̄ ꝙ nō tenet̉ ad hoc rn̄dere. cū nō iurauerit niſi ſuꝑ tribus. vt in prī. legis. ⁊ in autē. ꝯtine tur rn̄. dꝫ ita fieri. cre dis ſuꝑ hoc aliqcͣ de­beri tibi fieri ꝓbatōꝫ ſed cōſuetudo gene­ralis admiſit. vt dixi ⁊ ēt quidam iudices adijciūt ꝙ non vteſ falſa charta vl̓ teſte ſed de iure fieri nō dꝫ cū vt dixit tm̄ tria ca­pitula ſint. ⁊ ſunt de hoc verſus. Illud iu retur ꝙ lis ſibi iuſta vr̄. Et ſi quer et̉ verū nō inficietur. Nil ꝓ mittet̉. falſa vt ſnīs detur. Ut lis tardet dilatio nulla petetur ⁊ hoc vltimū pōt pro bari per. l. i. s. e i. rn̄. Itē quid ſi ita eſt in­certus interrogatus ꝙ non pōt applicare aīm magis ad vnuꝫ quā ad aliud vt ī hoc exemplo credis illuꝫ qui eſt vltra mare vi uere vel non. rn̄. ẜm al. ⁊ oēs ꝙ pōt rn̄dere dubito arg. ff. de pe. he. ſi debitor. ⁊. jͣ. de excep. l. ſi quidem. ⁊. ff. de iureiuran. l. iuſiurandum ⁊ ad pecunias in fi. i. rn̄. ⁊ d̓ interro. ac. qui interrogatur. licet ſit ar. contra in. e. ti. l. d̓ etate.§. nihil Sꝫ quidam iudices minus perit ſemper compellunt eos reſpondere credere vel non. per hoc quod hic legitur. ⁊ tunc do conſilium reſpondenti. vt premiſſa negatio ne reſpondeat. vt non credo eum viuere quia non ſequit̉. ergo cre dis eum mortuum. quia poteſt eſſe ꝙ non credo eum viuere. nec credo eum mortuum eſſe. ſed ſi poſtponas negationem vt credo eum non viuere. bene ſequitur. ergo credis eum mortuum eſſe. ⁊ ſic poſſes incurrere periuriū. Sic ergo no ꝙ non tenetur ad om­nia rn̄dere. nam nō ad incerta prorſus vt dixi. Itē nō ad ea d̓ qui his intellectū non fuit in iuramento. vt de ijs que non faciūt ad cauſam. vt. ff. de noxa. quotiens.§. fi. ⁊ de iureiura ſ. qͥ iuraſſe.§. pe. ⁊. jͣ. de proba. ad probationem. ⁊. jͣ. ad exhi. l. iij. Item non ad eam per quam eſſet contrarius precedenti interrogationi. ne incidat ī periurium ⁊ faciat ſibi preiudiciū. vt argu. ff. de peti. here. l. ſi qͥs liber.§. fi. Item nec de facto alieno. vt. ff. re. amo. l. marcellus.§. i. ſed male. Idem dicūt ſi queſtio ſit iuris. vtrum ſit ita de iure an non. ar. ff. de iur̄. ⁊ fac. ig. l. ij. ſed eſt ar. contra. ff. de iureiurando. l. fina. Item videtur ꝙ de negatiua non ſit querendum quum enī probari non poteſt vt. jͣ. de probationi. actor. ⁊ ea ſunt ponibilia q̄ probabilia ſunt. quum in locum probationum ſintiſte interro­gationes inducte. vt in autentica. de ijs qui ingre. ad ap.§. fi. col. v. ⁊ quia propter exonerationem probationis eſt inductum hoc ſacramentum ⁊ interrogationes. ⁊ ideo ſemper interrogatur pri us interrogans an ita credat. vt per hoc exoneretur interrogatus vt querens non querat calumnioſe. lꝫ dixi de negatiuis nō queri tamen iudex debet querere ſine poſitione querentis quando ſibi videtur. ff. d interroga. ac. l. pe. ⁊ accipe exemplū ī excep. non. nu. pecu. vt. jͣ. de non nu. pec. l. in contractibus. Item nūquid ſepius de eodem poterit quis interrogari poteſt enim eſſe ꝙ prius nō cre debat. nunc aꝑtis teſtibꝰ credit ⁊ dico ꝙ pōt. ſed. ar. ꝯͣ. s. autē. ī iſto f Ex preteritis. vt ſacramentum in litem ⁊ veritatis ⁊ teſtis t Uela nobis. vt iudicis ⁊ aduocati. vt. jͣ. ti. i. rem non nouam in prin. ⁊.§. patroni. v Sin autem abfuerit alterutra pars. rei vel actoris x Licentiam. videtur ꝙ ad li. conteſ. narrationem ⁊ interroga­tionem non poſſit quis dare procuratorem. ſiūt enim iſta ante­quam iuretur de ealum. vt. s. e. l. in prin. Rn̄. immo poteſt. vt. ff. de procur. ſed etiam ex his ⁊. l. non ſoluꝫ in prin. ⁊ qd̓ hic dicit eſt in­vel per inſtructumʰ procuratorem l etiā abſenteᶜ eo ſi hoc iudex ꝓſpexe­rit inter acta iuramentuꝫ preſtiterit qd̓ᵈ reum dare anteaᵉ diſpoſitum eſt Sed quia veremur ne forſitā quidā colluſioneᵉ aliqua vtentes re omittere videant̉ ſibi hmōi ſacramē­tuꝫ. ⁊ ex predicta diſſimulatiōeᵍ nrāꝫ ſanctionem deludant ſancimus om nes iudices. licet ex cōpromiſſoʰ co gnoſcant vigorem ſuum exercētes. quia non pro cōmodo priuatorum ſed pro cōmuni vtilitace preſentem legem poſuimus. minime pati tale ſacramentum remitti. Sed omni­modo hoc ⁊ ab actore ⁊ fugiente exi gi. ne paulatim videatur huiuſmo­di res defraudari. ⁊ ſacramentum l principalium perſonarum vel aduo catorum ex quacunqꝫ ꝑte mutilariª Hoc etiam huic legi cenſemus eē telligendum quum ſic vult dare procuratorem vt totam cauſaꝫ debeat explicare vſqꝫ ad fi. y Subeat hoc iure iurando ab vtraqꝫ parte preſtito non videt habere locū de roto cautio. ſed certe immo habet. vt. jͣ. e. l.§. hic etiā ⁊ s. de is qui ad ec. confu. l. fi. ⁊ dixi plene. ff. de procu. pompo.§. ſed ⁊ his. Item cum ꝓ­curator non iurat vt ff. de noxa. quot.§. ſi tutor. nōne petat ca­lumnioſe dilatōnes ⁊ faciat interro gati­ones. rn̄. iudex cum cautela det et inqui­rat a domino ſi pn̄s eſt. alias inquiret an doloſe abſit. Itē no­ta ꝙ hoc verum eſt in ſimplici procura­tore. ſecus de eo qui factus eſt in rem ſuā qui iurat cū propriā foueat cauſam vt s. de procura. l. qui. ſti­pendia. ⁊. ff. quando appel. ſit. l. i.§. ⁊ qui in propriaꝫ. niſi poſ­ſit melius veritas ſci ri per dominum vt. s d̓ procu. l. fi. ſiue exꝑ te actoris ſit ſiue ret quidam tamē dicūt ꝙ ex parte rei nonſit procura. in rem ſuaꝫ inuito actore duſſ. de procū. ſi actor nos contra. vt. ff. fa. her. plane. ſed. P. diſtinguebat. an intenderet vtilem nomine ſuo qd̓ poteſt. vt. jͣ. de legatis ex legato. ⁊ tunc iurat an directam nomine domini. ⁊ tunc non. ſed ar. contra. ff. de procura non ſolum.§. ſed interdum. Sed ſecundum rogerium ⁊ Ot. nunqͣꝫ procurator iu rat. ſed dominus ſemper. Si autem non eſt in rem ſuam. aut do­minus pro eo ſatiſdat. ⁊ tunc non iurat. vt hic aut ip ſemet. ⁊ tūc ſic. ad inſtat fideiuſſoris quem cōſtat de calum. iurare. nec obſtat j. proxi. ibi vel defenſor ⁊c̄. nam ibi dominus pro eo promiſerat iudicatum ſol. ſed tu potes dicere aliter vt dixuff. de procura. non ſolum in prin. item huic.§. eſt contra. ff. de dam. infec. qui bona.§ ſi alieno. ſed ibi eſt ſpeciale. vel corrigitur vel extra iudicium pre ſtatur ibi. z Procuratorem cum mandato z Defenſor ſine mandato a Et ip̄e. repete ⁊ non alias valeat ordinatio procuratoris vel defenſor non alias admittitur niſi ⁊ ip̄e ⁊c̄. aꝫ. b Inſtructum ab actore preſente. vel verius preſente ad locū vbi reus iurat. Accurſius c Abſente. omnino per contumaciam alias actori defertur ſa cramentum calum. etiam in abſentia. vt. s. auten. princi ales. ſicut ⁊ teſti. vt. jͣ. de fide inſtru. iudices d Quod iuramentum e Antea in prin. legis e Colluſione. quia dicunt ſe iuraſſe ⁊ non iurauerunt. f Uideantur. id eſt remittant. g Diſſimulatione.i. ſimulant non calumnioſe agere h Compromiſſo. ſic ergo no. ꝙ coram arbitro iuratur de ca­lum. vt. jͣ. ti. i. l. rem non nouam ⁊. ff. de arbi. l. i. i Remitti contra. s. de pac. ſi quis in conſcriben. ſed iſtud eſt in­ductum ob publicam vtilitatem. vt ⁊ al̓s. ff. de poſtula. quos Itē hoc eſt verum expreſſe. tacite autem poteſt ẜm ioh. cum demuꝫ eractum preſtatur. vt. ff. de ope. no. nun. de pupillo.§. qui opus. ⁊ ff. de iureiuran. l. iuſiuran.§. qui iuſiurandum. ſic ⁊ alias plus va let taceta permiſſio quam expreſſa. vt. ff. de procura. filius.§. pe. ⁊ tacita prohibitio quā expreſſa. vt. ff. de ſolu. l. vero procura. ⁊. l. ſi quis ſtipulatus fuerit. x. in melle. ⁊ recundum hoc tacite omiſſo valet nihilominus ſententia ⁊ eſt neceſſe ꝙ appellet̉. Sed aꝫ. dirit ēt tacito nō poſſe remitti. ⁊ ſic ſententiam non valere quaſi ꝯͣ ſoli tū ordinem iudiciorum latam. vt. jͣ. de ſententijs. l prolatam. ⁊. jͣ. de li. cōteſ. auten. offeratur. de patrono ⁊ patre dic vt dixi. s. ea. l. in prin. Itē qu de clericis. O. dixit ꝙ nō iurant. vt. s. de epi. ⁊ cle.