Liber IIII CX bationē venire cuida cōcedimus ne repetita lite finis negocij. alteriꝰ cau ſe fiat exordiumⁿ Idem. a. eideꝫ Demoſtheni... Eneraliter de omnibus iu­ramentis que in litibꝰⁱ offe­runt̉ vel a iudice vel a ꝑtibꝰ diffiniendum eſt. cum enim iam in crebuitᵏ iudices in pleniſſima diffi­nitioneᵐ ſacramentum imponereⁿ euenit vt ꝓuocatōeº lite ſuſpenſa. hi quidē qui iuſiurandū preſtare iuſſi ſunt. ab hac forte luce ſubtrahantur ꝓbatōesᵖ aūt eoꝝ cadāt. cūq multū diſcrepat hereditariūʳ iuramentum a principaliᵍ ſacramento. Neceſſita te itaqꝫ rerum coacti. ꝓbatōnibus pinguius ſubuenientes. ad huiuſ­modi venimus ſanctōnē. Omne igit̉ iuramentuꝫ ſiue ai udicibus ſi­ue a partibus illatū. in principio li­tis vel in medio. ī ipſa diffinitiua ſententia ſub ip̄oʸ iudice detur non expectataᶻ vel vltima diffinitione l ꝓuocationisª formidine Sed iura mento illato. cum hoc a partibus fa ctumᵇ fuerit a iudicē approbatū vel ex auctoritate iudicis cuicunqꝫ ꝑti illatū. Siquideꝫᵈis cui imponit ſacramentum nihil ad hoc fuerit re luctatusᵉ ⁊ᶠ hoc preſtetur vel refe­raturᵇ neceſſitate imponenda ei cur defertur relationis ſacramentū ſub ſacramētū p̄ſtandū. d̓r diffinitiua. illd̓ qꝛ diffinit ſic non corrigit̉ ſequentē legē ẜm Ir. dic de diffinitiua dic̄. poſt olī iurabat̉. vt.. de ſen. l. iudex. ſꝫ hodie ꝯͣ. vt.. e. l. ꝓx. ī ẜn. g Iuramentum.i. dilationē h Exordiū qd̓ dꝫ. vt.. de fru. li. expē. terminato. Enetaliter litibus volūtario iuramēto dic̄ hec lex k Increbuit.i. in ꝯſuetudinē venit l Pleniſſima.i. in terlocutoria vt qͥdaꝫ dicūt. tu dic.i. diffini tiua. dicit pleniſſi ma. vt. ff. de re iudi. l. i. int̓locutoria plene pleniſſime diffini­uit. m Diffinitōe. be ne qꝛ ſnīa ꝯtinere dꝫ ꝯdēnatōꝫ abſolutō . vt. ff. re. iud. l. i. qꝛ ſub ꝯdi. ſolebant ferre ſnīaꝫ ſi iuraret reus vel actor. n Imponere velu ti ꝯdeno Ticiū ſeio in quinqginta ſi Se ius ſibi iurauerit de­beri. eꝯͣ ſi reus iura­uerit. vt. s. l. ꝓx. in fi. .. de ſententijs. l. iude­o Prouocatōe vl̓ ēt an̄ appellatōeꝫ.. x. dies p Probatōes. p̄­ſtandas eoꝝ iuſiu­randuꝫ. Et ſic no. ſacr̄m obtinet locuꝫ ꝓbatōis. vt.. de nu. pecu. in ꝯͣctibꝰ.§. illo. de iure deli. l. fi §. lnīa. ij.. ff. eo. ſed ſi poſſeſſori.§. fi. ſed ar. ꝯͣ. ff. eo. l.. Itē qn̄s obtinet locū ve ritatis. vt. ff. eo. l. ſꝫ poſſeſſori.§.i. qū̄qꝫ locū ſiue vim lit̓ ꝯte. vt. ff. e. l. poſtea.§. ſi is qͣn̄qꝫ vim pacti ſiue tranſactōis. vt. ff. e. l. i.. ij. qn̄qꝫ vim ſolutōis. vt. ff. e. iuriſiurādū. . l. ſe. qn̄qꝫ vim nouatōis. itē delegatōnis. vt. ff. e. qui iuraſſe.§. fi. q Cum tꝑaliter melius ponitur quā cauſatiue r Hereditarium.i. heredis g Prīcipali.i. defuncti vt qꝛ neſciat heres veritatē. lꝫ ei igno­rare. vt. ff. de re. iu. l. qui in alteriꝰ. nec de alieno facto cōpellendus eſt iurare. vt. ff. rerū amo. l. marcellus. Itē pōt eſſe defunctus bone fame legalis fuit ſed heres neqͣꝫ. t Dinguius. no. ſic. s. de hereti. l. qm̄ in fi. v In principio.i. poſt lit̓. ꝯteſt. vel. i. anta. x Diffinitiua.i. paululū ante ſnīam. qm̄ in ꝯtinēti fiūt ineſſe vident̉. vt. ff. ſi certū pe. lecta. s. de pac. l. petens. hoc placet. Alt̓ dicūt.i. paululū poſtea vt non ſit correcta ex ſuꝑiori illa eſt.. de ſen. l. iudex. eis.. e.§. fi. vbi non dicit mutari vetera iura. Tercij bn̄ dicūs.i. in ip̄a ſnīe ꝓlatōe. reddūt ſingula ſingulis.i. vt ad id qd̓ dicit in prin. litis in medio referat̉ id dicit expe ctata ſnīa. ad id dicit diffinitiua ſnīa referat̉ expectata uocationis formidine. y Sub ip̄o i. corā. fic. s. de ep̄a. au. l. mathematicas z expectata. redde ſingl̓a ſingul̓. vt dixi. dic expectata vl tīa diffinitiōe. a ꝑtibꝰ d̓fert̉ ꝓuocatōis formidīe a iudice a Prouocatōis. qꝛ ſcd̓m leges poſt ſnīam tm̄ lꝫ appellare. vt. s de epiſcopali audientia. l. ij. b Factum.i. de latum c Approbatū. ſic eſt iudiciale. dicit approbatū. qꝛ qn̄qꝫ approbat. vt ſi ille cui defertur dicat ſe neſcire veritatem. vt. ff. e. iuſiuran. ad pec. accur. ire. vel ſi hoc recuſauerit. quaſi illa­toʰ ſacramento preſtitoī cauſaᵏ vl̓ capitulum decidaturˡ nullo loco ꝓ­uocationi relinquendo. Quis enim ferendus eſt ad appellationis veni­ens auxilium in is que ip̄e faciēda procreauitᵐ. Sin autem is cui ſacramentum eſt illatum vel a parte vel a iudice hoc ſubire minime volū erit. licentiam quidem habeat ſacra mentum recuſareⁿ. Iudexº autem ſi hoc omnimodo preſtandum exti maueritᵇ: ſic cauſam dirimat. quaſi volente eo ſacramentum ſit recuſa­. ita cetera ſiue capitulaʳ ſiue to­tius negocij ſūma examinent̉. et lis ſuo marte percurrat nullo ei obſta­culo obuiāte. Ip̄e aūt qui ſacra­mentū ſibiˢ illatu dare recuſauerit: vel hoc atteſteturᵗ vl̓ ſi forte au deat habeat ſibi in vltima ꝓuocatō ne repoſitū auxiliumᵛ. Si auteꝫ iudex aꝓpellationi preſidens bene dem illatum iuſiurandumˣ. rite aūt recuſatumʸ nunciauerit. res ſecundū qd̓ iudicatū eſt ꝑmanebit. Sin aūt rite quidē illatū. recte aūt recuſatum ſacramentū ꝓnunci­auerit tūc ei licebit emendare ſnīam iudicis. quaſi ex recuſato ſacramē to proceſſit. nihil penitꝰ nec p̄iudi cijᶻ nec īiuſti diſpēdijª cuicūqꝫ īcur ret ſed cauſe curſusᵇ ab initio vſqꝫ d Illatum. ſic eſt neceſſarium. e Reluctatus.i. non recuſat. f Et hoc. nunc reſpondet. g Referatur. a ꝑte infert̉. ēt a iudice. poterit iſto caſuis cui defertur recuſare. Item appellare. vt.. e.§. ſin aūt h Illato.i. delato i Preſtito ab eo cui ab initio illatum fuit k Cauſa qn̄ ſuper totali cādefert̉. ſꝫ ca­pitulū qn̄ ſuꝑ certo capitulo defertur l Decidat̉. ſic de lator p̄t recuſare ſi ei refertur. ſꝫ ille cur prīo delatū fuit bene pōt recuſare. vt.. e. l.§. i. Item nec appel lat. vt hic. qd̓ alteri cui.ſ. prīo fuit delatū denegat̉. qꝛ p̄t ap pellare. vt.. ꝓxi.§ m Procurauit. curauit enī vt lis iu­reiur̄. decideret̉. ſic ē ff. qd̓ qͥſqꝫ iuris. l. i. ff. e. l. iuſiur.§. ſi is. accurſius n Recuſare. ꝯͣ. s. e delata. ff. e. manife­ſte. Sol. hic nouit. l. dic vt in dicta. l. ma­nifeſte. diximus o Uudex. ad ne­ceſſarium reſtringitur ẜm Aꝫ. p Extimauerit. id eſt illum cui illatum non eſt ſi iuſte recuſare proſpexerit q Volente. ſicuti ſi alter alteri retuliſſet. cum ille ſubire vellꝫ iſte ei remiſiſſet. ſic ille recuſaſſet iſto volente vl̓ aliter.i. ſicuti re latum ſibi ſacramentū recuſaſſet qd̓ ab initio detuliſſet. hec duo paria ſunt quo ad ſententiam non quo ad appellationem. nam ſecundū primū intellectu qui differt vel refert non appellat. vt.. e.§. ſiue autem. hic autem qui recuſat appellat. i tem ſecundū aliū non appellaret. qd̓ hic facit. r Capitula. ſuꝑ quibus eſt iuratū. ar. j. e.§. nullo tn̄ ⁊c̄.. dic ſuper quibus eſt iuratū. vt.. ꝓxi.§. ſed cauſe ⁊c̄. s Sibi.ſ. reus vel actor t Atteſtet̉. qua ex ſubire iuſiurandū recuſet. forte qꝛ dubitet de facto hoc iuramentū ſit veritatis. vt. ff. e. l. iuſiurā. ad pec. circa prin.. ff. rerū amo. l. marcellus v Auxilium. ille cui defertur appellat dat̉ iudex appellatōi cuius officium quale ſit ſtatim ſubijcit x Iuſiurandum. a iudice y Recuſatū hoc expone. vt. s. quaſi dicit non per omnia eſt ſimile. vt modo notaui z Preiudicij ex prima ſententia. a Diſpendij. neuter alteri dānatur in expenſis. ob hoc ca lūnioſe egerit. vnus vicit vnam cauſam. alius aliā. ſic quili­bet bonam cām fouiſſe videtur vt in auten. de iudi.§. oportet colla vi. vel dic diſpendij ex prima ſententia. ſcꝫ qꝛ caſſatur per ap. x dic diſpendij.i. damni b Curſus. qͣꝫtū eſt in alijs capitulis. vt..§. nullo. vel dic ēt huiꝰ m