ꝑ quā legē facta ſit appatio reꝝ. Rn̄dꝫ ſcotꝰ vbi s ꝙ n̄ ē facta ꝑ legē diuina vt pꝫ di. viij. quo iure. nec ꝑ lege nature qꝛ n̄ apparꝫ ꝙ lex nature determinet ad oppoſita ipſa aūt deter minauit ꝙ oīa eſſent ꝯmunia. Vn̄ vi dd̓ ꝙ fa cta ſit ꝑ legē poſitiuā. Ad hoc aūt ꝙ illa prīa diſtinctio fuerit iuſte facta oportꝫ ꝙ illa lex eſſet iuſta. Ad h̓ v̓o vt illa lex eſſꝫ iuſta ncc̄im fuit ꝙ eiꝰ lator hr̄et duo ſcꝫ prudētiā in ſe vl̓ in ſuis ꝯſiliarijs ꝑ quā diſcerneret ſcd̓m rectā rōꝫ qd̓ faciendū erat ꝓ cōitate Et ſcd̓o autori tatē ſine qua eiꝰ ſentētia n̄ ligaret. Eſt aūt au toritas ſiue prīcipatꝰ duplex. vna ē paterna et hec ē iuſta ex lege nature q̄ omnes filij tenent̉ pr̄ibꝰ obedire nec ē ꝑ legē aliꝙͣ ſcꝫ moſi vel euāgelij reuocata ſed magis ꝯfirmata. Alia autoritas ē politica q̄ ē ſuꝑ exͣneos. et h̓ p̄t eſſe iuſta ex cōi ꝯſenſu et electōe ipſiꝰ cōitatis. vt talē auc̄tem hn̄s ꝯdere poſſet legē ꝑ quā dn̄ia reꝝ diſtinguerent̉. Et hoc mō ꝓba bile ē factū fuiſſe. Nam vl̓ noe pꝰ diluuiū di ſtinxit terras filijs ſuis vel ipſi diuiſerūt īter ſe. Et lex aliqͣ ꝓmulgata ē vel a patre vel ab aliquo ab eis electo in principe vel a cōitate cui ſcꝫ electo ꝯmunitas ipſa ꝯmiſit iſtā autoritatē terras diſtinguēdi vl̓ occupādi q̄ lex fuit aūt potuit eſſe iſta.ſ. ꝙ res tūc nō occupata illiꝰ eſſet qͥ prius eā occuparet. Et tūc diſꝑſerunt ſe ſuꝑ faciē terre et vnꝰ occupauit regionē vnā aliꝰ et aliā. h̓ ſco. ¶ Obỉ aūt qꝛ d̓r ab ꝑſid̓. iiij. ethi. li. ꝙ cōis oīm poſſeſſio ē natura lis. ℟º hoc ꝓ tato d̓r qꝛ ſcd̓m ius naturale n̄ ē facta diſtinctio poſſeſſionū. ſꝫ ſcd̓m cōdiceꝫ humanū ꝙ ꝑtinet ad ius poſtm̄. vn̄ ꝓprietas poſſeſſionū ē ꝯtra ius naturale ſꝫ ei ſuꝑadditur ꝑ adinuentōꝫ rōis hūane. ¶ Scd̓ꝫ aūt alex. ī tercio ſumme ſue notādū ꝙ circa ꝯmunitate et ꝓpͥetatē reꝝ lex naturalis aliqͥd dictat qꝛ debitū. aliqͥd qꝛ bonū aliqͥd qꝛ equū. Quia debitū dictat ꝙ in ncc̄itate ſūt oīa cōia et hͦ mō reꝝ cōicatio ē ſub p̄cepto. qꝛ v̓o bonū dictabat in ſtatu nature bn̄ inſtitute oīa eſſe cōia. ī ſtatu v̓o nature corrupte dictat ꝙ bonū ē ali qͣ eſſe ꝓpria. qꝛ equū dictat aliqͣ eſſe in appropriabilia vt aere mare littora. Et ꝙ aliqͣ q̄ ſūt appropriabilia ſi in nulliꝰ ſint honis occupāti ꝯcedant qd̓ em̄ ſub nulliꝰ ē dn̄io ꝯcedit oc cupāti. Et dicit pſi. ꝙ natural̓ ē acqͥſitio eoꝝ q̄ terrā mariqꝫ capiunt vt captō auiū et piſciū ¶ De p̄ſcriptōe ti. ſcd̓s. Oſtea ꝯſiderand̓ ē quo reꝝ dn̄ia iuſte tranſferant̉. hec aūt trāſlatio fieri p̄t dupl̓r. vno autoritate publica.ſ. prin cipis vl̓ legis. Alioº aucͣte priuata ipſiꝰ dn̄i ī mediate poſſidētis. prīa fit in p̄ſcribēdo. ſcd̓a in ꝯtrahēdo vl̓ donādo. Prīo aūt ꝯſiderand̓ ē de primo ſcꝫ de p̄ſcriptōe et prīo qͥd ē p̄ſcriptio. ſcd̓o quot et q̄ exigunt̉ ad p̄ſcriptōeꝫ ſꝫ quot ſunt ſpes p̄ſcriptonis. qͣrto q̄ res p̄ſcribi pn̄t et qn̄. quīto qͥbus modis interrūpt̉ p̄ſcriptio. ſexto qͥs ſit eiꝰ effectꝰ ¶ Circa primū ſci endū ꝙ p̄ſcriptio l̓ vſucapio ē acquiſitio vtil̓ dn̄ ij vl̓ directi ꝑ ꝯſeruatōꝫ poſſeſſiōis tꝑis le gis diffiniti.i. ꝑ ſpaciū tꝑis a lege diffinituꝫ Eſt aūt dn̄iuꝫ directū id qd̓ hꝫ verꝰ et prīcipa lis dn̄s rei vtile dn̄ium ē illꝰ qd̓ hꝫ ille qͥ n̄ ē dn̄s ſcd̓ꝫ veritatē ſꝫ hꝫ rei vtilitateꝫ ac ſi eſſet dn̄s eiꝰ vt vaſallꝰ feudatariꝰ et huiōi. Eſt au tē vſucapio ꝓpͥe p̄ſcriptio in īmobilibꝰ ac etiā ī rebꝰ incorꝑalibꝰ vt ſunt ſeruitutes actōes et huiōi exͣ de cā poſſ. et ꝓpri. cū eccleſia Irca ſcd̓m videndū ꝙ in p̄ſcriptōe canoī ca qͣtuor reqͥrunt primū ē bona fides.ſ. ꝙ is q̄ poſſidꝫ rē quā poſſidꝫ credat eſſe ſuā l̓ cre dat tradēte eſſe dn̄m vl̓ hr̄e ius diſtrahēdi liī facto erret. ff. de ver. ſig. bone fidei. Et hec bona fides ſꝑ p̄ſumit̉ niſi mala ꝓbe cū preſuma ignorātiā niſi ꝓbẻ ſcīa. ff. de ꝓba. veriꝰ d̓r ec̄ bona fides licet erret ī iure. ex. de iure pato. cura. liꝫ ſecꝰ ſit de vſucapioībꝰ. ff. e. nu ꝙ ſcd̓m gof. Hoſt. v̓o et bn̄. ītelligūt. c. cura. qn̄ p̄ſcribes errat ī facto vt qn̄ ep̄s dedit ſine ꝯſenſu capituli. et credit̉ ꝙ habuerit ꝯſenſuꝫ capituli licꝫ em̄ recipiēs erret in facto ītelligit̉ tn̄ bona fidē hr̄e. Sꝫ et ſcd̓m ip̄m hoſt. d̓r bona fides liꝫ erret ī iure ſi vir dederit rē ali enā vxori putāti donatōeꝫ valere ex qͣ donatōe n̄ ſit factꝰ pauꝑior tūc em̄ vxor vſucapiet ꝓ donato. ff. ſi vir vxori. niſi forte an̄ vſucapionē ꝯpleta diuortiū fiat. ff. e. l. j. ¶ Si di cat̉ ꝙ error iuris ī vſucapioībꝰ n̄ ꝓdeſt vt di ctū eſt. Rn̄det hoſt. ꝙ ſpēale ē in hoc caſu ꝙ error iuris ꝓſit cū alter bonā fidē haberꝫ. cre de eī ꝙ vir ſit dn̄s et ſic errat ī facto et ꝙ poſ ſit dare et ſic errat ī iure iō cū ſit error mixtuſ n̄ nocet error iuris. ff. e. l. nūꝙͣ. Dicit̉ etiā qͥs hr̄e fidē bonā. licet habeat ſciam dubiā. ff. e. quid ſi.§. bone ¶ Preſumit̉ aūt mala fides ſi denunciet̉ emptori ꝙ n̄ emat. C. de rei ven. ſi fundū. vl̓ ſiqͥs ꝯtra leges merce̓. C. de ag̓. et cen. quēadmod̓. l̓ ſi emat a ꝓcuratore meo ꝑ colluſionē. vel ſiqͥs emat a luxurioſo vel ꝓdi go cui alicātio bonoꝝ īterdicta ē cū ſciat eū pecuniā ſcorto datuꝝ. ff. e. ſiqͥs. Qn̄qꝫ tn̄ hꝫ qͥs ꝯſcīam rei aliene et tn̄ vſucapit eā. vt ſi iu dicis decretū īterueniat exͣ. e. c. j. ¶ Sciendū āt ꝙ n̄ obeſt accipiēti mala fides tradētis ar. exͣ. e. de qͣrta. qd̓ ē veꝝ ī p̄ſcriptōe. xxx. vel. xl. annoꝝ dūmō nolit poſſeſſor vti acceſſione teporis illiꝰ ſcꝫ tradētis et hͦ ſi recipiēs ignorabat illū malā fidē habuiſſe. ff. de acqͥ. poſſ. pomponiꝰ.§. cū qͥs. vn̄ n̄ obſtat. C. de p̄ſcrip. x. l̓. xx. annoꝝ. hodie aūt intelligit̉ de p̄ſcri. x. vel. xx. annoꝝ ī qͣ ex vtraqꝫ ꝑte reqͥrit bona fides. ꝓbant̉ hec oīa exͣ. e. ſi diligēti. ī glo. Ad hoc nota ꝙ exigit̉ bona fides emētis nomine ſuo ſi v̓o quis emat noīe alteriꝰ vt ꝓcurator l̓ ſeruꝰ noīe dn̄i. diſtingue ſcd̓ꝫ hoſt. de ſeruo ſcꝫ ꝙ aūt emit noīe peculiari et tūc ſiue tū mādato dn̄i ſiue ſui ſcia ſiue ignorātia. ignorātia ſui n̄ dn̄i inſpicỉ niſi forte dn̄o pn̄te et non ꝯtradicēte emerit. tūc em̄ ſcīa dn̄i in p̄ iudiciū inſpicit̉. ſi tn̄ pn̄s ꝯtradicere n̄ poſſet ei n̄ obeſſet Aut emit noīe tm̄ dn̄i et eiꝰ māda to Et tūc aūt mandatū recipit de īcerto et tūc idē ē ꝙ sͣ et ſi ſine mādato emat dn̄o ſeruū vi cioſum aūt mādauit de certo et tūc inſpicỉ ſci ētia dn̄i n̄ ẜui. Et id̓ dicend̓ ē de vſucapioībꝰ