quā legē facta ſit appatio reꝝ. Rn̄dꝫ ſcotꝰ vbi s ē facta legē diuina vt pꝫ di. viij. quo iure. nec lege nature qꝛ apparꝫ lex nature determinet ad oppoſita ipſa aūt deter minauit oīa eſſent ꝯmunia. Vn̄ vi dd̓ fa cta ſit legē poſitiuā. Ad hoc aūt illa prīa diſtinctio fuerit iuſte facta oportꝫ illa lex eſſet iuſta. Ad v̓o vt illa lex eſſꝫ iuſta ncc̄im fuit eiꝰ lator hr̄et duo ſcꝫ prudētiā in ſe vl̓ in ſuis ꝯſiliarijs quā diſcerneret ſcd̓m rectā rōꝫ qd̓ faciendū erat cōitate Et ſcd̓o autori tatē ſine qua eiꝰ ſentētia ligaret. Eſt aūt au toritas ſiue prīcipatꝰ duplex. vna ē paterna et hec ē iuſta ex lege nature omnes filij te­nent̉ pr̄ibꝰ obedire nec ē legē aliꝙͣ ſcꝫ mo­ſi vel euāgelij reuocata ſed magis ꝯfirmata. Alia autoritas ē politica ē ſuꝑ exͣneos. et p̄t eſſe iuſta ex cōi ꝯſenſu et electōe ipſiꝰ cōi­tatis. vt talē auc̄tem hn̄s ꝯdere poſſet legē quā dn̄ia reꝝ diſtinguerent̉. Et hoc ꝓba bile ē factū fuiſſe. Nam vl̓ noe pꝰ diluuiū di ſtinxit terras filijs ſuis vel ipſi diuiſerūt īter ſe. Et lex aliqͣ ꝓmulgata ē vel a patre vel ab aliquo ab eis electo in principe vel a cōitate cui ſcꝫ electo ꝯmunitas ipſa ꝯmiſit iſtā auto­ritatē terras diſtinguēdi vl̓ occupādi lex fu­it aūt potuit eſſe iſta.ſ. res tūc occupata illiꝰ eſſet prius occuparet. Et tūc diſꝑſe­runt ſe ſuꝑ faciē terre et vnꝰ occupauit regio­ vnā aliꝰ et aliā. ſco. Obỉ aūt qꝛ d̓r ab ꝑſid̓. iiij. ethi. li. cōis oīm poſſeſſio ē natura lis. ℟º hoc tato d̓r qꝛ ſcd̓m ius naturale ē facta diſtinctio poſſeſſionū. ſꝫ ſcd̓m cōdiceꝫ humanū ꝑtinet ad ius poſtm̄. vn̄ ꝓprietas poſſeſſionū ē ꝯtra ius naturale ſꝫ ei ſuꝑaddi­tur adinuentōꝫ rōis hūane. Scd̓ꝫ aūt alex. ī tercio ſumme ſue notādū circa ꝯmunitate et ꝓpͥetatē reꝝ lex naturalis aliqͥd dictat qꝛ debitū. aliqͥd qꝛ bonū aliqͥd qꝛ equū. Quia de­bitū dictat in ncc̄itate ſūt oīa cōia et reꝝ cōicatio ē ſub p̄cepto. qꝛ v̓o bonū dicta­bat in ſtatu nature bn̄ inſtitute oīa eſſe cōia. ī ſtatu v̓o nature corrupte dictat bonū ē ali eſſe ꝓpria. qꝛ equū dictat aliqͣ eſſe in appro­priabilia vt aere mare littora. Et aliqͣ ſūt appropriabilia ſi in nulliꝰ ſint honis occupā­ti ꝯcedant qd̓ em̄ ſub nulliꝰ ē dn̄io ꝯcedit oc cupāti. Et dicit pſi. natural̓ ē acqͥſitio eoꝝ terrā mariqꝫ capiunt vt captō auiū et piſciū De p̄ſcriptōe ti. ſcd̓s. Oſtea ꝯſiderand̓ ē quo reꝝ dn̄ia iuſte tranſferant̉. hec aūt trāſlatio fieri p̄t dupl̓r. vno autoritate publica.ſ. prin cipis vl̓ legis. Alioº aucͣte priuata ipſiꝰ dn̄i ī mediate poſſidētis. prīa fit in p̄ſcribēdo. ſcd̓a in ꝯtrahēdo vl̓ donādo. Prīo aūt ꝯſiderand̓ ē de primo ſcꝫ de p̄ſcriptōe et prīo qͥd ē p̄ſcri­ptio. ſcd̓o quot et exigunt̉ ad p̄ſcriptōeꝫ ſꝫ quot ſunt ſpes p̄ſcriptonis. qͣrto res p̄ſcribi pn̄t et qn̄. quīto qͥbus modis interrūpt̉ p̄ſcri­ptio. ſexto qͥs ſit eiꝰ effectꝰ Circa primū ſci endū p̄ſcriptio vſucapio ē acquiſitio vtil̓ dn̄ ij vl̓ directi ꝯſeruatōꝫ poſſeſſiōis tꝑis le gis diffiniti.i. ſpaciū tꝑis a lege diffinituꝫ Eſt aūt dn̄iuꝫ directū id qd̓ hꝫ verꝰ et prīcipa lis dn̄s rei vtile dn̄ium ē illꝰ qd̓ hꝫ ille ē dn̄s ſcd̓ꝫ veritatē ſꝫ hꝫ rei vtilitateꝫ ac ſi eſſet dn̄s eiꝰ vt vaſallꝰ feudatariꝰ et huiōi. Eſt au vſucapio ꝓpͥe p̄ſcriptio in īmobilibꝰ ac etiā ī rebꝰ incorꝑalibꝰ vt ſunt ſeruitutes actōes et huiōi exͣ de poſſ. et ꝓpri. eccleſia Irca ſcd̓m videndū in p̄ſcriptōe canoī ca qͣtuor reqͥrunt primū ē bona fides.ſ. is poſſidꝫ quā poſſidꝫ credat eſſe ſuā cre dat tradēte eſſe dn̄m vl̓ hr̄e ius diſtrahēdi li­ī facto erret. ff. de ver. ſig. bone fidei. Et hec bona fides ſꝑ p̄ſumit̉ niſi mala ꝓbe preſu­ma ignorātiā niſi ꝓbẻ ſcīa. ff. de ꝓba. veriꝰ d̓r ec̄ bona fides licet erret ī iure. ex. de iure pato. cura. liꝫ ſecꝰ ſit de vſucapioībꝰ. ff. e. nu ſcd̓m gof. Hoſt. v̓o et bn̄. ītelligūt. c. cura. qn̄ p̄ſcribes errat ī facto vt qn̄ ep̄s dedit ſine ꝯſenſu capituli. et credit̉ habuerit ꝯſenſuꝫ capituli licꝫ em̄ recipiēs erret in facto ītelli­git̉ tn̄ bona fidē hr̄e. Sꝫ et ſcd̓m ip̄m hoſt. d̓r bona fides liꝫ erret ī iure ſi vir dederit ali enā vxori putāti donatōeꝫ valere ex dona­tōe ſit factꝰ pauꝑior tūc em̄ vxor vſucapiet donato. ff. ſi vir vxori. niſi forte an̄ vſuca­pionē ꝯpleta diuortiū fiat. ff. e. l. j. Si di cat̉ error iuris ī vſucapioībꝰ ꝓdeſt vt di ctū eſt. Rn̄det hoſt. ſpēale ē in hoc caſu error iuris ꝓſit alter bonā fidē haberꝫ. cre de vir ſit dn̄s et ſic errat ī facto et poſ ſit dare et ſic errat ī iure ſit error mixtuſ nocet error iuris. ff. e. l. nūꝙͣ. Dicit̉ etiā qͥs hr̄e fidē bonā. licet habeat ſciam dubiā. ff. e. quid ſi.§. bone Preſumit̉ aūt mala fides ſi denunciet̉ emptori emat. C. de rei ven. ſi fundū. vl̓ ſiqͥs ꝯtra leges merce̓. C. de ag̓. et cen. quēadmod̓. ſi emat a ꝓcuratore meo colluſionē. vel ſiqͥs emat a luxurioſo vel ꝓdi go cui alicātio bonoꝝ īterdicta ē ſciat pecuniā ſcorto datuꝝ. ff. e. ſiqͥs. Qn̄qꝫ tn̄ hꝫ qͥs ꝯſcīam rei aliene et tn̄ vſucapit. vt ſi iu dicis decretū īterueniat exͣ. e. c. j. Sciendū āt obeſt accipiēti mala fides tradētis ar. exͣ. e. de qͣrta. qd̓ ē veꝝ ī p̄ſcriptōe. xxx. vel. xl. annoꝝ dūmō nolit poſſeſſor vti acceſſione te­poris illiꝰ ſcꝫ tradētis et ſi recipiēs igno­rabat illū malā fidē habuiſſe. ff. de acqͥ. poſſ. pomponiꝰ.§. qͥs. vn̄ obſtat. C. de p̄ſcrip. x.. xx. annoꝝ. hodie aūt intelligit̉ de p̄ſcri. x. vel. xx. annoꝝ ī ex vtraqꝫ ꝑte reqͥrit bona fides. ꝓbant̉ hec oīa exͣ. e. ſi diligēti. ī glo. Ad hoc nota exigit̉ bona fides emētis no­mine ſuo ſi v̓o quis emat noīe alteriꝰ vt ꝓcu­rator ſeruꝰ noīe dn̄i. diſtingue ſcd̓ꝫ hoſt. de ſeruo ſcꝫ aūt emit noīe peculiari et tūc ſiue mādato dn̄i ſiue ſui ſcia ſiue ignorātia. ig­norātia ſui dn̄i inſpicỉ niſi forte dn̄o pn̄te et non ꝯtradicēte emerit. tūc em̄ ſcīa dn̄i in iudiciū inſpicit̉. ſi tn̄ pn̄s ꝯtradicere poſſet ei obeſſet Aut emit noīe tm̄ dn̄i et eiꝰ māda to Et tūc aūt mandatū recipit de īcerto et tūc idē ē et ſi ſine mādato emat dn̄o ſeruū vi cioſum aūt mādauit de certo et tūc inſpicỉ ſci ētia dn̄i ẜui. Et id̓ dicend̓ ē de vſucapioībꝰ