¶ Iſti ſunt tituli tercij libri qui eſt de contractibus cōmunibus. De appropriatione rerum. j. De preſcriptione. ij. De ꝯtractibus in ꝯmuni. iij. De obligatione et ſtipulatione. iiij. De renūtiatione bn̄ficioꝝ iuris. v. De pactis. vj. De tranſactione. vij. De emptōe et venditione. viij. De ꝑmutatione. ix. De mutuo. x. De vſura. xj. De ſocietatis ꝯtractu. xij. De pignoribus. xiij. De locato et conducto. xiiij. De emphiteoſi. xv. De ꝯmodato. xvj. De depoſito. xvij. De feudis. xviij. De ſolutionibus. xix. De donationibꝰ inter viuos. xx. De donatiōibus cauſa mortis. xxj. De legatis. xxij. De fideicōmiſſis. xxiij. De hereditate. xxiiij. De heredis inſtitutōe. xxv. De ſubſtitutōnibus. xxvj. Qui teſtari pn̄t. xxvij. De teſtamētis. xxviij. De ꝓuidentijs teſtiū. xxix. De teſtibus teſtamentoꝝ. xxx. De teſtamēto in ſcriptis. xxxj. De teſtamēto ceci. xxxij. De cauſis quibus teſtamentū inutile reddit̉ vel rumpit̉. xxxiij. De codicillis. xxxiiij. De ſucceſſionibꝰ ab inteſtato. xxxv. Ad quid heres teneat̉. xxxvj. De ſuffragijs defunctoꝝ. xxxvij. De orationibus exiſtentium tam in patria ꝙͣ ī purgatorio. xxxviij. De contractu precarij quere ī li. vj. ti. xxxvij. Incipit liber terciꝰ De appropriatōe reꝝ ti. j. Initis ꝑ dei gratiā duabus ꝑ tibus huius ſumme ſcꝫ prīa de p̄ceptis et ſcd̓a de virtutibus et vicijs. Reſtat ꝓſequi terciā ꝑteꝫ eiuſdē de ꝯtractibꝰ et volūtatibꝰ vltimis. Et qꝛ in quibuſdā ꝯtractibus et volūtatibus vltimis tranſferunt̉ reꝝ dn̄ia q̄ quidē trāſferri nō poſſent iuſte ſi nō eſſent diſtincta et appropriata. ideo primo ꝯſiderand̓ ē de reꝝ appropriatōe. Et circa hāc querun plura.ſ. vtꝝ poſſeſſio reꝝ exterioꝝ ſit hoī na turalis ¶ ℟º ꝙ ſic vt on̄dit ph̓s prīo politico rū ꝑ hͦ ꝙ imꝑfectiora ſunt ꝓpter ꝑfectiora hu iuſmōi em̄ exteriora ſoli deo ſubiacēt ꝙͣtū adſuā naturā qꝛ ei ſoli oīa ad nutū obediūt ſꝫ ꝙ tū ad vſum hꝫ hō naturale dominiū eoꝝ qꝛ ꝑ rationē et voluntatē eis qͣi ꝓpter ſe factis vti p̄t ad ſuā vtilitatē vn̄ h̓ dn̄ium ꝯuenit hoī ſecundū rōꝫ in qͣ dei imago ꝯſiſtit qd̓ bn̄ on̄dit̉ gen̄. xx. faciamꝰ hoīeꝫ ad ima. et ſil̓i. no. et p̄ ſit piſcibꝰ maris ⁊cͣ. ¶ Vtꝝ reꝝ dn̄ia ī ſtatu ī nocētie fuiſſent diſtincta. ℟º ſcd̓m ſcotū ſuꝑ. iiij. ſen. di. xv. ꝙ n̄ imo erāt cōia. Et ſcd̓ꝫ legē nature. vt pꝫ ꝑ illud qd̓ d̓r di. viij. c. j. Iure ve ro nature ſunt oībus oīa coīa et. xij. q. j. dilectiſſimis. Et ſcd̓ꝫ legē diuinā. vn̄ d̓ pe. di. viij qͦ iure et ē dictū augͥ. ſuꝑ io. iure inqͥt diuīo dn̄i ē terra et plenitudo eiꝰ. iure v̓o hūano d̓r h̓ domꝰ ē mea ⁊cͣ. Ratio aūt hꝰ ē duplex. vſus reꝝ em̄ ita ꝯpetere dꝫ hoībus ſcd̓m rectā rōꝫ ſic̄ ꝯgruit ad pacifica ꝯuerſatōꝫ et ncc̄iam ſu ſtētatōꝫ. In ſtatu aūt innocētie cōis vſus reꝝ ſine diſtinctōe dn̄ioꝝ magis valuiſſꝫ ad vtrū qꝫ qꝛ tūc nullꝰ occupaſſet qd̓ alteri ncc̄im fu iſſet ſed quod quilibet primo ſibi neceſſarium ad vſum occupaſſet hoc ad vſum habuiſſet. h̓ etiā mō tūc magis ad ſuſtētatōꝫ vſus reꝝ cōmunis ſuffeciſſet ꝙ ſi ꝑ appropriatōꝫ vni factā alijs vſus p̄cluſus fuiſſet. h̓ ſco. ¶ Vtꝝ ī ceptū illd̓ ſcꝫ de hn̄do oīa cōia adhuc maneat ita ꝙ nulli re aliqua ꝓpria poſſidere liceat ℟º ꝙ n̄ ſꝫ ē poſt lapſū reuocatū quinimo dicaugͥ. d̓ hereſibꝰ ꝙ ſūt aliqͥ heretici qͥ ſe vocāt apl̓icos ex hoc ꝙ putāt nullā ſpem hr̄e eos q̄ vtunt̉ his rebꝰ qͥbꝰ ipſi caret.ſ. ꝯiugibꝰ et a liqͥbꝰ poſſeſſionibꝰ qͣi ꝓp̓is. Eſt aūt poſt lapſum reuocatū rōnabiliter ꝓpter duo ſupͣdicta prīo qꝛ eſſꝫ ꝯtra pacificā ꝯuerſatōꝫ vt ꝑ ſe pꝫ ſcd̓o qꝛ eſſet ꝯtra ncc̄iam ſuſtentatōꝫ qꝛ hoīes n̄ ita ſolicite cōia ꝓcurarēt et ec fortiores ne ceſſari a debilibꝰ auferrēt. ¶ Sciendū tn̄ ſcd̓m tho. ꝙ circa huiōi nccͣia duo ꝯueniūt hoī. ſcꝫ ptas ꝓcurādi et diſpenſandi. et quo ad h̓ hoī aliqͣ tanꝙͣ ꝓpͥa poſſidere ē licitū et ē humane vite ncc̄m vt p̄dictū ē. Aliud ē vſus rei ipſius et quo ad hͦ n̄ dꝫ hō habere res exteriores qͣſi ꝓprias ſꝫ qͣſi ꝯmunes vt ſcꝫ facile ꝯmunicet eas alijs in neceſſitatibꝰ. i. thi. vl. diuitibꝰ hꝰ ſeculi p̄cipe. ſequit̉ facile diſtribuere et ꝯmū nicare. Et ſic dicit ambro. et habe̓ di. xlij. ſic̄ hi. nemo inqͥt dicat ꝓprium qd̓ ē ꝯmune ⁊cͣ. e. Sed dato ꝙ ſit reuocatū illud p̄ceptū querit̉