Cronica inſerta Fo. CLXI. pinꝰ aūt copioſum exercitū ꝯgregās in italiā veīt hayſtulphū regem obſedit. A quadragīta ob­ſides accepit vt eccl̓ie romāe oīa p̄dia que abſtu­lerat: redderet. ip̄am āplius inqͥetaret. Sed recedēte pipino hayſtulphus totū qḋ ꝓmiſerat irritū fec̄. tn̄ pꝰ modicū venatū ꝑgeret: ſubi­to expirauit deſideriꝰ eidē ſucceſſit. Peredē tp̄s theodoricꝰ rex gotthoꝝ iuſſu imꝑatoris italiā regeret. arriana hereſi dep̄uatꝰ eēt boeti us ph̓s ꝯſolaris patriciꝰ ſimmacho pr̄itio cuiꝰ gener erat: rēpublicā illuſtraret. autoritatē ro­mani ſenatꝰ ꝯtra theodoricū defenſaret. idē theo toricꝰ boetiū papie in exiliū truſit vbi libꝝ de ꝯſo latōe ꝯpoſuit tandē extīxit. Eiꝰ vxor helpes nomīe hymnū apl̓oꝝ petri pauli ſic incipit. fe lix oēs feſtū mundi cardines: edidiſſe fert̉. Epi­taphiuꝫ qͦꝫ ſuum ip̄a ꝯpoſuit verſice: ita dicens. Helpes dicta fui ſitule regiōis alumna. Quā ꝓ­cul a pr̄ia ꝯiugꝭ egit amor. Portibꝰ ſacris nūc ꝑegrina qͥeſco. Iudicis eterni teſtificata thronuꝫ Ttheodoricꝰ aūt ſb̓ito defunctꝰ a qͦdā ſct̄o here mita viſus ē: a ioh̓e papa ſimmacho qͦs ip̄e occi derat nudꝰ diſcalciatus in ollā vulcani demergi ſic̄ ait gr̄e. in dyalogo. Circa annū dn̄i ſexingē teſimū. lxxxvij. Beda venerabilis p̄ſbit̓ mona­chus ī angl̓ia claruit. licꝫ ī ſct̄oꝝ cathalogo cō­putet̉. tn̄ ab eccl̓ia ſct̄s ſed venerabilis appel­lat̉: duplici de. Prīa eſt. qꝛ nimia ſene ctute eiꝰ oculi caligaſſent. hēbat(vt aiūt) qͥndam ductorē a vallis caſtella ſe duci faciebat. et vbiqꝫ verbū dn̄i p̄dicabat̉. Quadaꝫ vice duꝫ qͣndā vallem magnis lapidibꝰ plenā trāſirēt: ei diſcipl̓s deriſiōis eidē dixit. ibi eēt magnus ppl̓us ꝯgregatꝰ. eiꝰ ꝑdicatōꝫ ſilent̓ auide ex­pectarēt. Tūc ille feruent̓ p̄dicare incipiēs. in fine oīa ſecl̓a ſcl̓oꝝ ꝯcluſiſſet. mox(vt aiunt) al­ta voce lapides clamauerūt. amē venerabilis pr̄. Quia igit̉ venerabilē miraculoſe lapides vo­cauerūt: venerabilis pr̄ appellat̉. Ul̓(vt alij aſ ſerūt) ei āgl̓i rn̄der̄t. Bn̄ venerabil̓ pr̄ dixiſti. Se cūda eſt. qꝛ pꝰ eiꝰ mortē qͥdā clericꝰ ſibi deuotꝰ q̄ndā verſū edere cupiebat. quē in eꝰ tuml̓o face­re ſculpi volebat: ita incipiēs. Hac ſūt ī foſſa(vo lens ꝟſū talit̓ termīare) bede ſct̄i oſſa. ſꝫ qꝛ talē fi­ ꝟſus ꝯgruitas patiebat̉: ſedula mēte re­uolueret: nec ꝯgruū finē videret. qͣdam nocte ml̓tū ſuꝑ cogitās: mane ad tumulum ꝓperaſſet maībꝰ angl̓icis ꝟſū talit̓ ſculptū repꝑit finituꝫ. Hac ſūt ī foſſa bede venerabil̓ oſſa. Eiꝰ corpꝰ deuotōe ꝯgrua colit̉ apd̓ ianuā. Per idē tp̄s. ſcꝫ circa ānū dn̄i ſeptīgēteſimū cathordꝰ rex friſonū baptizari deret: vnū pedē ī lauacro intinxiſ­ſet: alteꝝ retrahēs īterrogauit. vbi pl̓es maio ſuoꝝ eēt ī īferno an ī ꝑadiſo. Et audiēs pl̓es eſſe ī inferno intinctū pedē retrahēs: ſct̄ius eſt in­qͥt pl̓es qͣꝫ pautiores ſeqͥ ita ludificatꝰ a demōe ꝓmittēte tercia die abhinc incorꝑabilia bona ſibi daret: ip̄e qͣrta die ſb̓ita eterna morte perijt In cāpania italie frumētū ordeū legumīa inſtar pluuie de celo cecidiſſe refert̉. Per ideꝫ tp̄s.ſ. circa annū dn̄i ſeptingēteſimūquadrageſi­. corpꝰ ſācti bn̄dicti de mōte caſſino ad mo­naſteriū floriacēſe. corpus ſct̄e ſcolaſtice ſororꝭ eꝰ apd̓ ceromanas fuiſſet trāſlatū karolꝰ mōachꝰ caſſinēſis corpꝰ ſct̄i bn̄dicti ad caſtrū caſſinū tͣnſ­ferre volebat: ſed miracul̓ a deo on̄ſis francis re ſiſtentibꝰ prohibitꝰ fuit. Eo tꝑe circa ānū dn̄i septingēteſimūquadrageſimū terremotꝰ magnꝰ factꝰ eſt. vrbes quedā ſunt ſubuerſe. alie a mon­tanis ad ſb̓iecta campeſtria muris habitato­ribꝰ ſuis integre ſalue vltra ſex miliaria trāſmi­grarūt.(vt dicit̉) Corpus ſācte petronelle petri apl̓i filie tranſfert̉. ī cuiꝰ ſepulchro marmoreo ip̄i us Petri manu ſcriptum legebat̉. Auree petro­nelle dilecriſſime filie: ait ſigbertꝰ. Eo tēpe tyrij armeniā infeſtāt. in quoꝝ patria olim pe­ſtilentia fuiſſet. ſuaſu xp̄ianoꝝ ī modū crucis ſua capita totunderūt. qꝛ hoc ſignū ſalus reddi­ta ē. hūc tondēdi retinuerūt ritū. Pipino tan­ poſt multos triumphos defuncto: karolꝰ ma­gnus eius filiꝰ eidē in regnū ſucceſſit cuius tꝑe in romana ſede adriauꝰ pontifex p̄ſidebat. Qui ad karolū magnū legatos miſit. poſtulās ab eo auxi­liū contra deſideriū regem longobardoꝝ. more pr̄is ſui Hayſtulphi eccl̓iaꝫ pl̓imum infeſtabat. Cui karolus obediēs magno ꝯgregato exercitu montē zeniſiū italiā intrauit. papiā ciuitatē re giā potent̓ obſedit ibi deſideriū capiēs vxo­re. filijs principibꝰ: ad gallias ī exiliū miſit om nia iura eccleſie. longobardi abſtulerāt ſibi r̄ſti tuit. Erāt tūc in exeritu karoli amicus et amelius ſtrennuiſſimi milites xp̄i. qͦꝝ miri actus legunt̉. apud mortariaꝫ vbi longobardos karolus ſuꝑa uit. ceciderunt. Et hic terminatum eſt regnum gobardoꝝ. nam deinceps illum regem habebāt quem ceſares ſibi dabant. Proficiſcente karo lo romā: papa ſinodū centū qͥnquagītatriū ep̄oꝝ ꝯgregauit. In qua ſinodo papa ius eligēdi pon tifice romanū ordinandi apl̓icā ſedeꝫ karolo de dit. Archiep̄os qͦꝫ ep̄os ſingulas ꝓuincias an̄ ꝯſecratōeꝫ. ab ip̄o infeſtituram acciꝑe diffini­uit. filij qꝫ eiꝰ rome ī r̄ges vngunt̉.ſ. pipinꝰ ſuꝑ ita liā. ludouicꝰ ſuꝑ aquitaniā. Alchuinꝰ mgr̄ karoli tūc florebat. Pipinꝰ karoli filiꝰ de ꝯiuratōe ꝯͣ ꝑtē ꝯuictus. in monachū tonſurat̉. Circa annum dn̄i ſeptingenteſimū. lxxx. tēꝑe.ſ. helene imꝑatri­cis. filij ſui nomine conſtantini. homo quidam in longis muris tracie fodiens inuenit arcam la­