SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA I ET II Diui Aurelij Auguſtini Hipponen̄. ep̄i: Liber Epiſtolaꝝ fœliciter incipit. Sancti Auguſtini ad Voluſianū eūdē ſalutantis:& ut ipſū non pigeat ſanctaꝝ litte­rarū ſtudio curā impēdere:& præcipue ad linguas apl̓oꝝ legēdas exhortātis. Epl̓a. I. Omino illuſtri:& merito præſtantiſſimo filio Voluſiano: Auguſtinus epiſcopus. De ſalute tua: quā& in hoc ſæcu­lo& in chriſto eſſe cupio: ſanctæ matris tuæ uotis ſū for­taſſe etiā ipſe impar. Vnde meritis tuis reddēs ſaluta­tionis obſequiū: hortor ut ualeo: ut litterarum uere certe qꝫ ſanctarū ſtudio te curā non pigeat impendere. Since­ra em̄& ſolida res ē: nec fucatis eloquijs ambit ad animū: nec ullo linguæ tectorio inane aliquid ac pēdulum crepi­tat. Multum mouet: uerborum ſed rerum auidum:& multum terret factura ſecurum: Præcipue apl̓oꝝ linguas exhortor ut legas. Ex his em̄ ad cognoſcendos ꝓphetas excitaberis: quoꝝ teſtimonijs utuntur apl̓i. Si quid autem uel cum legis uel cum co­gitas tibi orit̉ quæſtionis: in quo diſſoluendo uidear neceſſariꝰ: ſcribe ut reſcribā. Ma­gis em̄ hoc forte: dn̄o adiuuāte: potero ꝗͣ præſentialiter loqui tecū: non ſolum ꝓpter occupatiōes uarias& meas& tuas: quoniam non mihi uacat: occurrit ut& tibi ua­cet: Verūetiā ꝓpter eorū irruentē præſentiā: qui plærūqꝫ non ſunt apti tali negocio: magiſqꝫ linguæ certaminibꝰ: ꝗͣ ſcientiæ luminibꝰ delectantur. Qd̓ autē ſcriptū habet̉: ſemꝑ uacat ad legendū: uacat legēti: nec oneroſū fit præſens: quod cum uoles ſu­mitur: cum uoles ponitur. Voluſiani ad beatū Auguſtinū: petitionē eius exponētis habitāqꝫ ꝓximæ cōfabu­lationē replicātis: Et unum e multis quærētē quis ſibi ambigua& dubios ſuos ſenſus poſſit aperire atqꝫ diſſoluere: Vtꝝ uidelicet mundi dominꝰ& rector intemeratæ uir­ginis corpus impleuerit: eadēqꝫ mater decē menſium longa ꝑtulerit faſtidia: ac uirgo pepererit& intacta ꝑmanſerit. An etiā intra corpuſculū uagiētis infantiæ ille latuerit: cui parua rerū putat̉ uniuerſitas: cæteraſqꝫ humanæ conditionis paſſiones& infirmi­tates ꝑtulerit: Introducētis. Epl̓a. II. Omino uere ſancto ac merito uenerabili patri Auguſtino ep̄o: Voluſianuſ. Petis a me uir ꝓbitatis iuſticiæqꝫ documentū: ut aliqua ex ambiguis lectio­nis peritæ diſcenda percōter. Amplector gratiam muneris imperati: meqꝫ libens in diſciplinas tuas offero: ueteris ſentētiæ auctoritatem ſecutus: quæ nullā ad perdiſcendā abundare credit ætatē. Neqꝫ īmerito ſapiens prudentiæ ſtudia nullis terminis neqꝫ fine cōcluſit: quādo primordijs ſuis remota uirtus nunꝗͣ a deo re­ſerat̉ adeuntibꝰ: ut oīs ꝓtinus ad agnitionē pateſcat. Dn̄e uere ſancte ac merito ue­nerabilis pater: eſt operep̄cium cognoſcere habitā inter nos ꝓxime cōfabulationē. Quibuſdam amicorū conuentibus aderamus frequētes: proferebantur illic inge­nijs ſtudijſqꝫ ſentētiæ: Erat tn̄ ẜmonis retorica partitio(apud agnoſcētē loquor) etiā iſta paulo ante docuiſti. Aſtruebat̉ ꝗd eēt īuētio: quæ īuentiōis acrimonia: quātꝰ diſponendi labor: quæ trāſlationis gratia: quæ iconiſmatū pulchritudo:& ingenio naturaqꝫ materiæ: appoſita etiā dicendi facultas. Alij rurſus poeticā eleuabāt fauen­tes. Nec hanc quidē eloquētiæ partē tacitā aut inhonorā reliquis: ut cōueniēter poe­ta dixerit: Inter uictrices hederas tibi ſerpere lauros. Dicebatur ergo quantus iconiæ Uir. in buco. eſſet ornatus: quæ metaphoraꝝ uenuſtas: quāta in cōparatione ſublimitas: iam leues enodeſqꝫ uerſus: atqꝫ ut ita dixerim: cæſurarum modulata uariatio. Tunc ad familia­rem tuam philoſophiā ſermo deflectit̉: quā ipſe ariſtotelico more tanꝗͣ eſocraticā fo­uere cōſueueras. Quærebamꝰ& ꝗd egerit præceptor ex lycio: quid academiæ mul­tiplex& continuata cūctatio: quid ille diſputator ex porticu: quid phyſicoꝝ peritia: quid epicureorum uoluptas: quid inter omnes infinita diſputādi libido. Tuncqꝫ ma­gis ignorata ueritas: poſtꝗͣ præſumptum eſt poſſit agnoſci. Dum in his cōfabulatio