¶ SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA CLXI 40& porrige auxilium. Diligenter actum eſt: ut inimici eccleſiæ qui ſolent uaniloquio ſeductionis ſollicitare animos imperitos tanqͣ de perſecutione gloriantes: quā ſe perpetiiactant: horrenda facinora ſua in catholicos clericos perpetrata faterentur:& ſuis uerbis implicarentur: Legēda ſunt geſta ad ſanandas animas: quas peſtifera ſuaſiōe uenenauerunt. Nunquid placet tibi ut ad finem geſtorum: ſi cruentum iſtorum ſuppliciūcontinebit: legendo peruenire timeamus: ubi ponimus& ipſam conſcientiam: ne malum pro malo qui paſſi ſunt reddidiſſe uideantur? Si ergo nihil aliud conſtituereturfrenādæ maliciæ perditorū: extrema fortaſſe neceſſitas ut tales occiderētur urgeret:quāꝗͣ qd̓ ad nos attinet: ſi nihil mitius ei fieri poſſet: mallemꝰ eos liberos relaxari: qͣ paſſiones fratrum noſtrorum fuſo eorum ſanguine uindicari. Nūc uero cum& aliquidfieri poſſit: quo& mitis cōmendetur eccleſia:& īmitium cohibeatur audacia: cur nonflectas in partem prouidētiorem leniorēqꝫ ſententiā: quod licet iudicibus facere etiānon in cauſis eccleſiæ? Time ergo nobiſcum iudicium dei patris& cōmēda manſuetudinē matris. Cū em̄ tu facis: eccleſia facit propter quā facis:& cuius filius facis. Contende ergo bonitate cum malis. Illi ſcelere immani mēbra de corpore uiuo auulſerūt.Tu opere miſericordi effice: ut illa quæ nefandis operibus exercebant: alicui utili operi integra eorum membra deſeruiant. Illi non pepercerunt correctionem ſibi prædicantibꝰ dei ſeruis: Tu parce comprehēſis: parce indoctis: parce cōuictis. Illi impio ferro fuderunt ſanguinem chriſtianum: Tu ab eorum ſanguine etiam iuridicū gladiū cohibe propter chriſtum. Illi miniſtro eccleſiæ occiſo extorſerunt ſpacium uiuendi: Tuinimicis eccleſiæ uiuentibus relaxa ſpacium pœnitendi. Talem te oportet eſſe in cauſa eccleſiæ iudicem chriſtianum: petētibꝰ: monētibus: intercedētibus nobis. Solenthomines quādo cum inimicis eorum conuictis lenius agitur: amicitiore ſententia prouocari: Sed inimicos noſtros ita diligimꝰ: ut niſi de tua chriſtiana obediētia præſumamus: a tua uera ſententia prouocemus. Deus omnipotens excellētiam tuam auctiorem: fœliciorēqꝫ cōſeruet: dn̄e inſignis& merito ſublimis ac præſtātiſſime fili.¶ Beati Auguſtini ad Honoratum donatiſtam: Conſilium illius ut litteris inter ſe resagat̉ approbātis: breuiterqꝫ quid ab illo reſponderi deſideret inſinuātis. Epl̓a. CLXI.Onorato epiſcopo partis Donati: Auguſtinus epiſcopus partis eccleſiæ catho&licæ. Conſilium tuum nobis multū placuit qd̓ ꝑ fratrem Herotē chariſſimumnobis& in chriſto laudabilem uirum mādare dignatus es: ut litteris inter nosagam Itibi nullus turbarum tumultus perturbare poſſit diſpoſitionem noſtram: quæi. Timoth̓. 2.cum tota lenitate& pace animi ſuſcipienda& agenda eſt: ſicut dicit Apoſtolus: Seruūautem domini litigare non oportet: ſed mitem eſſe ad omnes: docibilē: patientem: inmodeſtia corripientē diuerſa ſentiētes. Itaqꝫ breuiter inſinuamus: quid ad te reſponderi deſideremus. Quoniam eccleſiam dei quæ catholica dicit̉: ſicut de illa prophetatum eſt: per orbem terrarum diffuſam uidemus: arbitramur nos nō debere dubitare de tam euidētiſſima completione ſanctæ prophetiæ: quam dominus etiam in euāgelio cōfirmauit:& apoſtoli per quos eadē eccleſia dilatata eſt: ſicut de illa prædictumPsͣ..2.erat. Nā& in capite ſacroſancti pſalterij ſcriptū eſt de filio dei: Dominus dixit ad me:filius meꝰ es tu: ego hodie genui te: Poſtula a me& dabo tibi gētes hæreditatē tuā&poſſeſſionē tuam terminos terræ. Et ipſe dn̄s leſus chriſtus dicit euāgelium ſuum inomnibus gentibus futurum. Et apoſtolus Paulus antequā ſermo dei in Africam perRo.1.ueniſſet: in ipſo capite epl̓æ quam ſcribit ad Romanos: Per quē accepimꝰ inꝗt gratiā& apoſtolatum ad obediēdum fidei in omnibꝰ gētibus pro nomine eius. Deinde ipſeab hieruſalē in circūitu per totam Aſiam uſqꝫ in illyricū euangelium prædicauit: eccleſias conſtituit atqꝫ fundauit: non ipſe ſed gratia dei cum eo: ſicut ipſe teſtat̉. Quid aūteuidētius apparere poteſt ꝗͣ cum in eiꝰ epiſtolis noīa etiam regionū uel ciuitatū inuenimꝰ: ad Romanos: ad Corinthios: ad Galatas: ad Epheſios: ad Philippēſes ad TheſApocꝭ. 2.ſalonicēſes: ad Coloſſenſes ſcribit? Iohannes etiā ſcribit ad ſeptem eccleſias: qͣs commemorat in illis partibꝰ cōſtitutas. In ꝗbꝰ etiam uniuerſas eccl̓ias ſeptenario numerointelligimus commēdari: Epheſum: Smyrnā: Sardos: Philadelphiā: Laodiciam: Per