¶ SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA CXXI 34legēdo& ruminādo: ſi etiā pure dn̄m largitorem bonoꝝ oīm depreceris: om̄ia quæcognitione digna ſūt: aut certe plurima: ipſo magis inſpirāte: ꝗͣ hominū aliquo cōmonēte ꝑdiſces: ꝗͣꝗͣ eoipſo quo forinſecꝰ bene admonēte iudicio nō errāte approbamꝰ:quid aliud ꝗͣ internū lume: magiſtrū nos habere teſtamur?¶ Iancti Auguſtini ad Probā: de orando deo: qd̓ maximū uiduitatis eſt negociū: eleganti copioſoqꝫ ſermone ſcribētis. Epl̓a. CXXI.Vguſtinus ep̄s ſeruus chriſti ſeruorūqꝫ chriſti: religioſæ famulæ dei Probæ in Qdn̄o dn̄oꝝ ſalutem. Et petiſſe te& ꝓmiſiſſe me recolens: ut de orādo deo: adFtē aliꝗd ſcriberē: ubi tribuēte ipſo quē oramꝰ: tempus facultaſqꝫ conceſſa eſt:Oportuit ut debitum meū iam iamqꝫ ꝑſoluerē:& pio ſtudio tuo ī chriſti charitate ſeruirem. Ꝙ autē lætificauerit me ipſa petitio tua: in qua cognoui quātam rei tātæ curāgeras: uerbis explicare nō poſſum. Qd̓ em̄ maius oportuit eē negociū uiduitatis tuæ:i. Timoth̓. 5.qͣ ꝑſiſtere in oratiōe nocte ac die: ſcd̓m apl̓i admonitionē? Ille quippe ait: Quæ autemuere uidua eſt& deſolata: ſperauit in dno:& ꝑſiſtit in oratione nocte ac die. Vn̄ mirūuideri poteſt cū ſis ſcd̓m hoc ſæculum: nobilis: diues: tātæqꝫ familiæ mater:& ideo licet uidua: nō tamen deſolata: quō occupauerit cor tuum: præcipueqꝫ ſibi uēdicaueritorandi cura: niſi quia prudenter intelligis: qd̓ in hoc mundo:& in hac uita: nulla animapoſſit eſſe ſecura? Proinde qui tibi eam cogitationē dedit: profecto facit ꝙ diſcipulisſuis nō pro ſeipſis: ſed ꝓ humano genere contriſtatis:& deſperantibus quēꝗͣ poſſe ſaluari: poſtea ꝗͣ ab illo audierūt: Facilius eſſe camelū intrare per foramē acus: ꝗ diuitemMatth̓. 15in regnum cælorum: mirifica& miſericordiſſima pollicitatione reſpōdit: Deo eſſe facile qd̓ hominibus impoſſibile eſt. Cui ergo facile ē: ut etiā diues intret in regnum cælorum: inſpirauit tibi piam ſollicitudinem: de qua me conſulendum putaſti: quo nammodo tibi eſſet orandum. Ille nanqꝫ cū etiā eēt adhuc in carne: Zachæū diuite in regnum cælorū miſit:& reſurrectione atqꝫ aſcenſione glorificatus: multos poſtea diuitesimpartito ſpirituſancto fecit huius ſæculi cōtemptores:& finita diuitiarum cupiditate ditiores. Quomodo em̄ tu ſic ſtuderes orare deum: niſi ſperares in eo? Quomodoautem ſperares in eo: ſi ſperares in incerto diuitiarum:& contemneres præceptum ſai. Timoth̓. 6.luberrimum: quo apoſtolus ait: Præcipe diuitibus huius mundi nō ſuꝑbe ſapere: neqꝫſperare in incerto diuitiarum: ſed in deo uiuo qui præſtat nobis omnia abundāter adfruendū: ut diuites ſint in operibus bonis: facile tribuant: cōmunicent: theſaurigēt ſibifundamentum bonum in futurum ut apprehēdāt ueram uitā? Debes itaqꝫ præ amore huius ueræ uitæ: etiam deſolatam te putare in hoc ſæculo: in quātalibet eiꝰ fœlicitate uerſeris. Nam ſicut eſt illa uera uita in cuius comparatione utiqꝫ iſta quæ multumamat̉ quālibet iucūda atqꝫ ꝓducta ſit: nec uita dicēda eſt: ſic eſt etiā ſolatium uerū: qd̓per ꝓphetam dominus ꝓmittit dicēs: Dabo illis ſolatium uerū: pacem ſuper pacem:ſine quo ſolatio quæcūqꝫ ſūt terrena ſolatia: magis in eis deſolatio ꝗͣ conſolatio reperitur. Diuitiæ quippe atqꝫ faſtigia dignitatū: cæteraqꝫ huiuſmodi quibus ſe fœlices eſſeputant mortales uere illiꝰ fœlicitatis exꝑtes: quid afferunt conſolationis: cū ſit eis nonægere: ꝗͣ eminere præſtantiꝰ: quæ plꝰ excruciāt adepto timore amiſſionis: ꝗͣ cōcupitæadeptionis ardore? Talibus bonis non fiunt homīes boni: ſed aliunde boni facti beneutendo faciunt ut iſta ſint bona. Non ſunt ergo in his uera ſolatia: ſed ibi potius ubi uera uita. Nā inde neceſſe ē ut fiat homo beatꝰ: unde ſit bonus: Homīes aūt boni uidentur etiam in hac uita præſtare nō parua ſolatia. Nam ſi pauꝑtas angit: ſi luctus mœſtificat: ſi dolor corporis inquietat: ſi contriſtat exiliū: ſi ulla calamitas alia uexat: aſſint boni homines: qui non ſolum gaudere cum gaudētibus: uerūetiam flere cum flentibusnorūt:& ſalubriter alloqui& colloqui ſciunt: Plurimū illa aſpera leniuntur: releuāturgrauia: ſuꝑantur aduerſa. Sed ille hoc in eis& per eos agit: qui ſpiritu ſuo bonos fecit.Ecōtra ſi diuitiæ circūfluant: nulla orbitas accidat: aſſit ſanitas carnis: incolomi habitetur in patria:& cohabitent mali homines: in quibus nemo ſit cui fides adhibeat̉: a quonon dolus: fraus: iræ: diſcordiæ: inſidiæ timeātur atqꝫ ſuſtineantur? Nonne illa omniafiunt amara& dura: nec aliquid lætum uel dulce eſt in eis? Ita in quibuſlibet rebus hu