EPISTOLA CI¶ Sancti Auguſtini ad Euodium: de difficultate ad importunas ſinguloꝝ quæſtionesreſpōdēdi præmittentis: Vtrū etiam anima præſens ſit cum in ſomnis uideat:& utrūroculis corporeis filiꝰ patre uideat aliquid tractantis. Epl̓a. CI.OOmino beatiſſimo& uenerabili fratri& coepiſcopo Euodio& tecū fratribus:Auguſtinus& mecum fratres in domino ſalutem. Multa quæris ab hoīe multum occupato:& qd̓ eſt grauius ea putas præcipitari debere dictādo: quæ ſūttam difficilia ut cum magna diligentia dictata uel ſcripta uix præduci poſſint ad intellectum: etiam taliū qualis ipſe es. Huc accedit: quia nō tu& tales tantūmodo cogitādieſtis lecturi eſſe qd̓ ſcribimus: ſed utiqꝫ& illi qui minus acuto minuſqꝫ exercitato ingenio præditi: eo tamen ſtudio feruntur ad cognoſcendas litteras noſtras: ſiue amico ſiue inimico animo: ut eis ſubtrahi omnino nō poſſint. Iſta cogitāti cernis quāta cura inſcribendo eſſe debeat: præſertim de rebꝰ ita magnis ut in eis& magni laborēt. Si autēcum aliꝗd in manibus habeo præmittendū eſt& differendū ut ad ea potiꝰ reſpōdeatur quæ ſuꝑuenientia requiruntur? Quid fiet ſi etiā ipſis dum reſpondetur alia ſuꝑuenerint? Nā placet ut etiā his omiſſis illa ſuſcipiant̉:& ſemꝑ priora fiant: quæ poſteriora aboriūt̉: eaqꝫ ſola termīare cōtingat: ꝗbꝰ cū ſcribūt̉ nō ſuꝑuenerit aliꝗd qd̓ quærat̉:Qd̓ ut mihi accidat difficillimū ē: ſed n̄ opinor tibi hoc placere Nō ergo debui alia int̓rūpere cū tua ſuꝑueniſſent: ſic nec tua ſi alia rurſus irruerent:& tn̄ ſeruare hāc iuſticiānō ſinor. Nā ecce ut tibi hæc ipſa reſcriberē: ītermiſi quæ agebā:& animū meū ad hācepl̓am: ad alia magna intētione detorſi. Facile autē fuit hanc excuſationē ut arbitrornō inquā litteris inditam tibi remittere: reſpondere aūt inquiſitionibꝰ tuis nō ita faci.4. 8erac.19.15. et. 24.le eſt:& puto in ipſis opuſculis quæ me nūc intentiſſimū detinent: non defutura quædam loca ubi hæcipſa expediam quæ requiris ſi dominus fauerit. lam etiā ex his quæſtionibus quas modo miſiſti: multa ſoluta ſunt in eis libris quos nōdū edidi: ſiue de trinitate: ſiue de geneſi: ꝗͣꝗͣ& illa ſi relegas quæ tibi iam diu nota ſūt: ul̓ niſi fallor fuerūt:quia ea fortaſſe oblitus es quæ te cōferēte mecū ac ſermocināte cōſcripſi: ſiue de animæ quātitate: ſiue de libero arbitrio: Inuenies unde diſſoluas:& ſine mea opera dubi1. Retrac. 7. ⁊. 8.i. Retrac. 12tationes tuas: adhibito ſcilicet nōnullo labore cogitationis: ut his quæ ad ītellectum liquidum certumqꝫ ꝑducta ſunt conſequentia nectantur. Habes etiam in libro de uerareligione: quem ſi recoleres atqꝫ peripiceres nūqͣ tibi uideretur ratione cogi deū eſſe:uel ratiocinando effici deum eſſe debere. Quādoquidē in ratione numeroꝝ: quā certe in uſu quotidiano habemus: ſi dicimus ſeptem& tria decem eſſe debent: minus cōſiderate loquimur: nō em̄ decem eſſe debēt: ſed decem ſūt. De quibus itaqꝫ rebꝰ rectedicatur: ꝙ eſſe debeant: ſiue iam ſint: ſiue ut ſint: ſatis quātū arbitror diſputauimus ineis libris quos cōmemoraui. Homo enim ſapiens eſſe debet: ſi eſt ut maneat: ſi nondūk eſt ut fiat: deus autē ſapiens non eſſe debet: ſed eſt. Illa quoqꝫ de uiſis quæ tibi nuperrime ſcripſi:& ea cōmemoras ſubtiliter dicta: Sed maioribus te quæſtionibꝰ implicaſſe recenſe etiā atqꝫ etiam& cognita diligentius non ꝑtranſeat: ſed habitet in eis conſideratio tua:& inde fortaſſe utcunqꝫ conijcies: quomodo ſit anima præſens ul̓ abſens.In eis quippe uiſis demorat̉ in ſomnis: cum abeſt a ſenſu præſentiaqꝫ cernēdi quā præbet oculis uigilans: hanc ab oculis: hoc eſt tanꝗͣ a luminaribus corporis animæ abſentiam quæ ſit cum dormimus: ſi uis maior augeat ut totum quod eſt inde ſubtrahaturmors eſt. Sicut ergo a cernendi ſenſu ad uiſa ſomniorum: nō cū aliquo corꝑe abſceditniſi forte illa quæ uidētur in ſomnis corporea noſqꝫ ipſos inter illa ferri ac referri cumaliquo corpore exiſtimabimꝰ: qd̓ iam tibi arbitror non uideri: Ita ſi tota penitus abſtrahatur atqꝫ abſit: qd̓ fit in morte non ſecū putāda eſt auferre aliqd̓ corpus ex corpore.Nam ſi auferret: ꝓfecto etiam cum dormimꝰ:& abſcedit ab oculis: inquātū eos relinquit: intantum oculos ſecum auferret quālibet ſubtiliores corporeos tamen: qd̓ nonfacit: uerūtn̄ aufert ſecum quoſdam ſimillimos: ſed nō corporeos: quibus uiſa ſimillima cernit in ſomnis: ſed nec ipſa corporea. Porro ſi aliquis cōcedat etiam uiſa ſomniorum: quæ ſimilia corporibus apparet: nō eſſe niſi corporea: uideat̉ ſibi aliquid dicere:nec iſta ingenij tarditas facile conuincitur. Multorū quippe eſt etiā non mediocriter
