negatiuū qd̓ ꝓhibitō dicit̉ qꝛ affirmatiuum obligat ſemꝑ.i. in om̄i tꝑe ſꝫ nō ad ſemꝑ.i. n̄ ad omē tꝑus. Negatm̄ aūt obligat ſꝑ et ad ſꝑ et hoc intellige de p̄ceptis decalogi et iuris natural̓. verbi gr̄a. honorare pr̄em p̄ceptū eſt affirmatm̄ qd̓ obligat me ſꝑ. qꝛ ſꝑ teneor ad honorādū prēm. ſꝫ nō ad ſꝑ honorādū. nō em̄ ē poſſibile nec expediēs vt ſꝑ honorē eū ſꝫ cū oportuītas occurrit et tꝑus reqͥrit. Negatiuū aut p̄ceptū obligat ſꝑ et ad ſꝑ. ſic nō mecha beris qꝛ ſꝑ teneor et quocūqꝫ tꝑe nō mechari Itē p̄ceptoꝝ aliud ē nature aliud diſcipline aliud legis ſcripte. p̄ceptū aūt nature aut eſt datū aut īnatū. ſi datū aut ē datū ꝓpter natu rā ꝯſeruādā ſcd̓m actū nutritīe vt gen̄. ij. d̓ oī ligno ꝑadiſi comedas. aut ꝓpter naturā ml̓ti plicādā ſcd̓m actū generatīe vt creſcite et ml̓ tiplicamī gen̄. ij. et. ix. Si īnatū iuxͣ id Ro. ij. ſi gētes naturaliter ea q̄ legis ſūt faciūt. eiuſmodi legē nō hn̄tes ip̄i ſibi ſūt lex qͥ on̄dunt opus legis ſcriptū ī cordibꝰ ſuis. hec ſcriptu ra nata ē cuilibꝫ. p̄ceptū gͦ hͦ inſitū ē ꝯſcīe cuiꝰlibꝫ ſcd̓ꝫ dictamē rōis de faciēdo vel nō faciēdo. Hoc v̓o recipit diōeꝫ. nā aliud ē ordīatm̄ ī deū ſic̄ diligere creatorē ſuꝑ oīa et obedire ei ī oībꝰ et ſuꝑ oīa qd̓ ē eſt inſitū cuiꝰ libet ꝯſcīe. Aliꝰ ē maīfeſtatm̄ ordīs ī ꝓximū et hoc dupliciter. vl̓ ſcd̓ꝫ viā īnocētie vt illd̓ tho. iiij. qd̓ ab alio oderis tibi fieri ⁊cͣ. et ſcd̓ꝫ viā bn̄ficētie vt iᵈ Math. vij. q̄cūqꝫ vultis vt faciāt vobis hoīes et vos facite ill̓ Hec ỉ eſt dīo p̄cepti nature ſiue legis naturalis. Prece ptū v̓o diſcipline generaliter eſt p̄ceptū datū ad ꝓbatōꝫ vt hō ſciat ſe d̓o debere obediētiā nō tm̄ ī expediētibꝰ vel honeſtis ſꝫ etiā in indrntibꝰ Et hoc etiā recipit dīoēꝫ. Nā aliqd̓ p̄ ceptū diſciplīe datū eſt ad ꝓbatōꝫ obediētie vt illd̓ p̄ceptū negatm̄ datū ade Gen̄. ij. de li gno ſcīe boni et mali ne ꝯmedas. qd̓dam ad ꝓbatōꝫ fidei vt iᵈ datū abrahe Ge. xxij. tolle filiū tuū ijſaac ⁊cͣ. et ē p̄ceptū affirmatm̄ Pre ceptoꝝ aūt legis ſcripte qͥdā ſūt moralia vt q̄ ī decalogo. qͥdā iudicialia vt q̄ ī deciſiōe cāꝝ ſūt īſtituta. d̓ qͥbꝰ exo. xxj. hec ſūt iudicia q̄ ꝓ pones eis. q̄daꝫ cerimoīalia vt qͥ fuer̄t ī figurā futuroꝝ. ſic ea q̄ de ꝯpoſitōe tabernaculi et de ſacrificijs et huiōi. Ad lege em̄ dei ꝑtinet vt hoīes ad īuicē et ad deū ordinet. vtrū qꝫ aūt hoꝝ ī ꝯūi ꝑtinet ad dictamē legis na ture. et ad hͦ referūt̉ p̄cepta moralia ſꝫ opor tet ꝙ vtrūqꝫ determīet̉ ꝑ legē diuinā vl̓ hūa nā. Preceptū aūt ꝯūe de cultu diuīo determi nat̉ ꝑ p̄cepta cerimoīalia. cultꝰ eī dei vocat̉ cerimoīa qͣi munia.i. dea cereris q̄ dicebatur dea frugū vt qͥdā dn̄t eo ꝙ priº ex frugibꝰ ob latōes deo offerebāt̉. ſiue vt maxīꝰ valeriꝰ re fert nomē cerimoīe ē introductū ad ſignāduꝫ cultū diuinū apᵈ latīos a quodaꝫ oppido iuxͣ romā qd̓ cerere vocat̉ eo ꝙ roma capta a gal licis illuc ſacra romanoꝝ ablata ſūt et reue rētiſſime hīta. Sic ỉ illa p̄cepta q̄ ꝑtinēt ſpeci aliter in lege ad dei cultū dn̄r cerimonialia. Om̄e v̓o p̄ceptū de iuſticia īter hoīes ſeruāda determīat̉ ꝑ p̄cepta iudicialia. Scd̓ꝫ hͦ igit̉ oportet ponere tria genera p̄ceptoꝝ veteris legis ſcꝫ moralia q̄ ſūt d̓ dictamīe legis natu re. cerimoīalia q̄ ſūt determīatōes cultꝰ diui ni. et iudicialia q̄ ſūt determīatōes iuſticie in ter hoīes obſeruāde Vn̄ cū apl̓s Ro. vij. dixiſ ſꝫ ꝙ lex ē ſancta ſubiūxit ꝙ mādatū ē iuſtū.ſ. ꝙͣtū ad iudicialia. et ſctm̄ ꝙͣtū ad cerimoīalia de em̄ ſctm̄ qd̓ ē deo dedicatū. et bonū qd̓ ho neſtū ꝙͣtū ad moralia. ¶ Ad hoc nota ꝙ cerimoīalia a deo ſūt euacuata vt nō tm̄ ſint mor tua ſꝫ etiā mortiferā obſeruātibꝰ pꝰ xp̄ꝫ. maxīe poſtꝙͣ ē diuulgatū euāgeliū. p̄cepta aūt iudi cialia ſūt quid̓ mortua qꝛ n̄ hn̄t vin obligādi nō ſūt tn̄ mortifera. qꝛ ſi qͥs prīceps ordīarꝫ ī r̄gno ſuo ea obſeruari n̄ peccarꝫ. niſi forte hͦ mō obſeruaret̉ ſcꝫ vt obſeruari mādaret̉ tan ꝙͣ hn̄tia vin obligādi ex veteris legis īſtitutōe. talis eī ītento obſeruādi eſſet mortifera. Huiꝰ aūt drn̄tie rō ſumi p̄t ex p̄dictis. dictū ē eī ꝙ p̄cepta cerimoīalia ſūt figuralia pͥº et ꝑ ſe. tāꝙͣ īſtituta prīcipaliter ad figurādum xp̄i miſteria vt futura. et iō obſꝫuatō eoꝝ p̄iudi cat veritati fid̓i ſcd̓ꝫ quā ꝯfitem̉ illa miſteria iā eē ꝯpleta. Precepta āt iudicialia n̄ ſūt īſti tuta ad figurād̓ ſꝫ ad diſponēdū ſtatū illiꝰ po puli q̄ ordīabat̉ ad xp̄ꝫ. et iō mutato ſtatu il liꝰ ppl̓i. xp̄o veniēte obligatōꝫ amiſer̄t. lex eī fuit pedagogꝰ ducēs ad xp̄ꝫ vt d̓r ad Gal̓. iij Qꝛ gͦ huiōi iudicialia nō ordīant̉ ad figurā dū ſꝫ ad aliqͥd faciēdū. iō obſeruatō eoꝝ abſolute nō p̄iudicat veritati fidei. ſꝫ ītentō obſeruādi tanꝙͣ ex obligatōe leg̓. bn̄ p̄iudicarꝫ veritati fidei. qꝛ ꝑ hͦ haberet̉ ꝙ ſtatꝰ prioris ppl̓i adhuc duraret et ꝙ xp̄us nōdū veniſſet. ¶ De p̄ceptis decalogi in ꝯūi ti. iij. Einde ꝯſiderand̓ ē de p̄ceptis d̓calogi et prīo in ꝯūi. 2º de vnoquoqꝫ illoꝝ ī ſpeciali ¶ Circa primū. primo d̓ diſtinctōe et ordīe p̄ceptoꝝ d̓calogi. 2º d̓ ꝯtinētia alioꝝ p̄ ceptoꝝ moraliū ī p̄ceptis decalogi. 3º de mō ip̄a tradēdi. qͣrto de debita obſeruatōe eoꝝ. quīto de poſſibilitate diſpēſatōis ip̄oꝝ ¶ Cir ca primū q̄runt̉ pl̓a ſcꝫ quō diſtinguūt̉ p̄cep ta d̓calogi ℟º ſcd̓ꝫ mod̓ ꝯūiorē et ꝓbabiliorē qͥ habẻ ab augͦ ſr̄ exo. diſtīguūt̉ hoc mō ſcꝫ vt primuꝫ p̄ceptū ſit. Nō hēbis deos alienos corā me et n̄ facies tibi ſculptile nec om̄eꝫ ſimilitudīeꝫ Scd̓ꝫ nō aſſumes nomē dn̄i tui īua nū Terciū memēto vt diē ſabbati ſctīfices. et hec tria dn̄r ad primā tabulā ꝑtinere. Primū aūt p̄ceptū ſcd̓e tabule ē. honora pr̄eꝫ tuū et mr̄em tuā. ſcd̓ꝫ n̄ occides. terciū nō mechabe ris. qͣrtū nō furtū facies. quītu nō loq̄ris con tra ꝓximū tuū fl̓m teſtīoniū. ſextū nō ꝯcupiſces domū ꝓximi tui nō ſeruū. nō ancillā. nō boue nō azinū. nec oīa q̄ illiꝰ ſūt. ſeptimū nec deſiderabis vxorē eiꝰ Mgr̄ tn̄ ſnīaꝝ li. iij. di. xxxvj. poīt iᵈ ſextū. ꝯgrue em̄ p̄t poni ſextū l̓ ſeptimū. qꝛ an̄qͣ dicat̉ nec deſiderabis vxorē eiꝰ. d̓r nō ꝯcupiſces domū ꝓximi tui. et poſt ꝙͣ ꝓhibuit ꝯcupiſcētiā vxoris iteꝝ ſubdit. n̄ ſeruū nō ancilla. vn̄ v̓. Sperne deos. fugito ꝑ iuria. ſabbata ſerua Sit tibi pr̄is amor. ſit tibi mr̄is honor. Nō ſis occiſor. fur mechus teſtis