libri Secundi dentis. ⁊ reſpectu ſubiacentiū. Qn̄ aūt p̄eſt aliq̄s ꝑ aſtutiā vl̓ lium. ſed etiā ẜm p̄ſidentiam officioꝝ. ergo vr̄ ꝙ dn̄ium nō rex1 per violentiā. tunc dd̓m eſt ꝙ talis ptās hꝫ cōparari ad volun pugnet: ſed ꝯſonet inſtitutioni nature hūane ſicut ⁊ angelice. tatem p̄ſidentis. ⁊ hꝫ cōparari ad meritū ſubiacētis. In cōꝑa ¶ Item ptās dn̄andi eſt ꝓprietas dignitatis ⁊ nobilitatis. ratione ad meritū ſubiacentis talis p̄ſidentia iuſta eſt. qꝛ aut ſed ſi aliquid dignitatis cōpetit nature lapſe multomagis cō eſt ad bonoꝝ ꝓbationē. aut ad maloꝝ punitionē. Si aūt cōpa petit nature inſtitute. ergo vr̄ ꝙ magis ꝑtinebat ad ſtatū naretur ad voluntatē p̄ſidentis. ſic iniuſta eſt. Et pͥmo quidē mō ture inſtitute ptās dn̄andi ꝙͣ ad ſtatuꝫ nature lapſe. ¶ Item d̓r eſſe a deo faciēte ⁊ ordināte ẜm ꝙ d̓r Iob. xxiiij. Facit regͣom̄e illud qd̓ eſt ad cōſeruationē ordinis naturalis ꝑtinet ad re bypocritā ꝑꝑ pctā ppl̓i. Et Ozee. xiij. Dabo eis regē in fun inſtitutionē nature. ſꝫ ptās pn̄dendi ꝑtinet ad ꝯſeruationem rore meo. Scd̓o aūt mō.ſ. in cōparatione ad voluntatē p̄ſidēordinis naturalis. gͦ ptās p̄ſidēdi ineſt homini a deo ẜm inſtitis ſic d̓r eſſe a deo ꝑmiſſiue. nō aūt approbatiue. ꝑꝑ qd̓ dr̄. Ip tutionē nature. Maior manifeſta eſt. Minor ꝓbat̉ ꝑ illud qd̓ ſi regnauerūt ⁊ nō ex me ⁊ p̓nc ves extiterunt ⁊ non cognoui. dicit Aug. xix. de ci. dei. Penalis ẜuitus ea lege ordinat̉ q̄ na Concedendū eſt igr̄ ꝙ oīs poteſtas p̄nidendi ẜm id qd̓ eſt ⁊ ēt turalē ordinē ꝯſeruari iubet ⁊ ꝑturbari vetat ſed ad idē ordi reſpectu eiꝰ ſuꝑ quē eſt iuſta eſt. ⁊ a deo eſt. ⁊ hoc on̄dunt rōes natur poteſtas dn̄andi ⁊ penalis ſeruitus. ergo ⁊c. Sed ꝯtra ⁊ autoritates q̄ ad pͥmā ꝑtē īducunt̉. ⁊ iō ꝯcedēde ſunt. Cōci Greg. Oēs hoīes natura equales fecit: ſed ꝓ varijs meritis dendū ē nihilominꝰ. ꝙ modus deueniēdi ad hāc p̄ſidētiā ī cō alios alijs occulta dei diſpēſatio ſed iuſta p̄ponit. gͦ vr̄ ꝙ ſubparatiōe ad volūtatē p̄ſidentis pōt eē iuſtꝰ ⁊ īiuſtus. ⁊ ẜꝫ ꝙ iu tectio ⁊ p̄latio nō ſit in hoīe ẜm inſtitutionem nature. ¶ Item ſtus eſt. a deo ē: ⁊ ẜꝫ ꝙ iniuſtꝰ a deo nō eſt. Qꝛ ꝟo nūꝙͣ ē ita in Aug. xix. de ci. dei. Rōnaleꝫ hoīem ad imaginē dei. factū dn̄a iuſtus ex vna ꝑte quin ſit iuſtus ex altera. ideo de nulla poten ri noluit deꝰ niſi irrōnalibus. ergo ſi ptās p̄ſidendi et dn̄andi 3 tia p̄ſidendi dici pōt ꝙ non ꝓcedat a deo. ¶ Ad illud gͦ qd̓ pri eſt in vno hoīe reſpectu alteriꝰ vr̄. ergo ⁊c. ¶ Item rōne hocmo obr̄ in ꝯͣrium. ꝙ dn̄s dicit ꝙ regnauerūt ſꝫ nō ex ip̄o. Dd̓m ipſum vr̄ libertas homini ineſt a natura. ſed ptās dn̄andi eſt li ꝙ nō eſt ibi negatio cuiuſcūqꝫ volūtatis. ſꝫ voluntatis an̄cedē bertatis impeditiua. ergo non vr̄ ꝙ ſit a natura. Ꝙ aūt liber tis. ⁊ voluntatis approbātis. Dn̄ium em̄ maloꝝ potiꝰ eſt a deo tas ⁊ a natura ſit. ⁊ a ptāte p̄ſidendi habeat īpediri. manifeſta vindicante ꝙͣ ſit a deo acceptāte. Un̄ in eis verificat̉ illud qd̓ tur. qꝛ libertas ſic hꝫ diffiniri. Libertas ē naturalis ptās qua a3 d̓r Eccl̓s. iij. Interdū dn̄atur hō hoī in malū ſuū. ¶ Ad illud lꝫ homini facere qd̓ vult. ¶ Item hō ẜm ſuā primā cōditionē qd̓ obr̄ ꝙ nihil iniuſtū eſt a deo. Dd̓m ꝙ verū eſt ẜm ꝙ iniuſtū. eſt factus ad dei imaginē. ſed inqͣtum eſt imago dei natus eſt Quāuis aūt potentia dn̄andi iniuſta ſit: frequēter in cōparaimmediate ferri in deū. ergo ſi ſolus deꝰ eo maior eſt. igit̉ ẜm tione ad voluntatē p̄ſidentis ſemꝑ tn̄ iuxta eſt in cōparatione naturā nihil eſt ſupra. hoīem niſi deus. ergo nullum dn̄ium in ad moritū ſubiacentis. qꝛ eſt ad vindictā malefactoꝝ. ad lauhoīe eſt ẜm nature inſtitutionem niſi ſolum diuinum dn̄ium. 24 dem v̓o bonoꝝ ſicut d̓r. j. pet. ij. ¶ Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ aliqͣ ptās ¶ Item nō eſt dn̄s ſine ſeruo. ergo nec dn̄ium ſine ſeruitute. inordinata eſt. Dd̓m ꝙ ⁊ ſi aliquo mō aliqͣ ptās poſſit ex inordi ſed ſeruitus eſt introducta ꝓpter pctm̄ ſicut in pluribus locis nata volūtate ꝓcedere. ptās tn̄ ip̄a ſemꝑ ordinata eſt ſicut didicit Augu. ergo vr̄ ꝙ poteſtas dn̄andi in hoīe ſit ẜm cōditio cit Greg. in moral̓. ꝙ tumoris elatio nō ptātis ordo in crimīe nem culpe. nō ẜm inſtitutionē nature. ¶ Item in glorificatio eſt. potentiā deꝰ dedit. elationē potentie malicia nr̄e mētis in ne homini vitia detrahent̉ ⁊ natura ſeruabitur. ẜꝫ ꝙ in lib. de uenit. ¶ Et ſi obijciat̉ ꝙ inordinatū eſt ꝙ ſtulti p̄ſunt ſapiētit ci. dei vult Augu. ſed in ſtatu glorie nō manebit dn̄ium prelabus. ⁊ mali bonis. ⁊ ẜui dn̄is vel liberis. Dd̓ꝫ ꝙ ⁊ ſi aliqͣ inordi tionis ⁊ ſubiectio ſeruitutis ergo nō vident̉ hec eſſe in natura natio appareat exteriꝰ nihilominꝰ latet pulchra ordinatio ītehumana ẜm ꝙ inſtituta ſed ſoluꝫ ẜm ꝙ lapſa ⁊ viciata. ¶ Rn̄. rius ẜm diuinū iudiciū. qd̓ freq̄nter eſt occultū. nunꝙͣ tn̄ iniuDd̓m ꝙ poteſtas dn̄andi vel preſidēdi d̓r tripl̓r. ſcꝫ largiſſime2ꝰ ſtum ꝑꝑ qd̓ d̓r Eccl̓s. x. Uidi malū qͣſi ꝑ errorē egrediens a facōiter ⁊ ꝓprie. Largiſſime dn̄andi poteſtas dr̄ reſpectu oīs rei cie pͥncipis. ſtultū poſituꝫ in dignitate ſublimi ⁊c. qͣſi diceret. qua hō pōt ad libitū ⁊ votum ſuum vti. ⁊ hoc mō dicit̉ hō eſſe qꝛ ꝙͣuis appareat ibi error magnꝰ. tn̄ eſt ibi ordinatio. dū ex hͦ dn̄s poſſeſſionū ſuaꝝ. ſiue mobiliū. ſiue immobilium. Alio mō mali puniunt̉ ⁊ boni ꝓmouent̉. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ nulla popoteſtas p̄ſidendi ſiue dn̄andi dicit excellentiā ptātis in īpeteſtas eſt a deo que eſt ꝯͣius nature. Dd̓m ꝙ eſſe ꝯtra ius natu rando ei q̄ eſt capax rōnis ⁊ p̄cepti. Tertio mō ptās dn̄andi ſi re hoc eſt dupl̓r vel ſimpl̓r. vel ẜm aliqueꝫ ſtatū. Cū ergo d̓r ꝙ ue p̄ſidendi d̓r ptās coercendi ſubditos. ⁊ hec ptās dicit quāptās dn̄andi eſt ꝯͣ ius nature. hoc nō intelligit̉ ꝙͣtū ad vl̓e didam artationē libertatis. ⁊ talis ptās dn̄andi ꝓprie d̓r dn̄ium ctamen nature: ſꝫ ꝙͣtū ad dictamē nature alicuiꝰ ſtatus detercui rn̄det ſeruitus. Primo mō poteſtas dn̄andi. cōis eſt omni minati in quo quidē nō eſſet ſubiectio ẜuitutis nec p̄latio ptā ſtatui. videlicꝫ ſtatui nature inſtitute. ⁊ nature lapſe. ⁊ nature tis. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ nihil qd̓ eſt a deo datū ē auferenduꝫ. glorificate. ⁊ excellentiori mō fuit in ſtatu nature inſtitute ꝙͣ 17 Dd̓m ꝙ illud verū eſt ſi deꝰ ſimpl̓r ei dedit. ſi aūt ſolū ſit ad tē ſit in ſtatu nature lapſe. Scd̓o modo cōpetit ſtatui vie. ſiue ꝓ pus datū. ſicut dn̄s voluit dare. ita etiā voluit ꝑ miniſterium ſtatu nature inſtitute. ſiue ꝓ ſtatu nature lapſe. Si em̄ homo humanū auferre. hoc aūt cognoſcimꝰ ꝙ deus velit. qn̄ videm ſtetiſſet ⁊ vir poſſet imperare vxori. ⁊ pater potuiſſet imperaordinē iuſticie ſic exigere. Deꝰ eī dedit vitā latroni. ⁊ tn̄ iudex re filio. ⁊ hoc reperitur etiā in angelis ꝙͣdiū ſunt adminiſtraiuſte illā aufert ei. exigēte hoc mādato iuſticie qͦ d̓r maleficuꝫ torij ſpūs. qꝛ ex illa parte aliquo mō ſunt in ſtatu vie. Hec tn̄ nō patieris viuere. Sic etiā intelligendū ē ſe br̄e in ptāte nr̄a preſidētia nō manebit in gl̓ia ſicut in precedentibus oſtēſum ⁊ principū. qꝛ ẜm iuris rectitudinē tā dn̄iū ꝙͣ ptātis pͥuilegiū fuit. Tertio ꝟo modo poteſtas dn̄andi in hoīe eſt ſolum ẜꝫ na meret̉ amittere. qͥ ꝯceſſa ſibi abutitur ptāte. ¶ Ad illud quod 4 ture lapſe ſtatum. ineſt em̄ ei ẜm culpe punitionē. non ẜm natu obr̄. ꝙ nulla ptās a deo collata eſt vſurpata. Dd̓m ꝙ verū eſt re inſtitutionē. ⁊ hoc qꝛ ſeruitus ſibi correſpōdens ẜm ꝙ diſi total̓r detur a deo. ſed deꝰ ſic dat poteſtatē ꝙ frequēter bocunt ſancti eſt pena pctī. Et qꝛ iſto modo loqͥmur hic de potemo cooperat̉ in illiꝰ poteſtatis adeptione. ⁊ cū recte cooperat̉ ſtate dn̄andi. ideo ꝯcedende ſunt rōnes oſtendentes ꝙ talis ad illius poteſtatis adeptionē. tunc d̓r dn̄ari ex iuſticia. qn̄ ꝟo poteſtas nō ineſt homini ẜm primariā ꝯditionē ſuā. ſiue ẜꝫ ſta iniuſte. tūc d̓r illa poteſtas vſurpata. in qua nō preeſt de iure. tum nature inſtitute. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ in ꝯtrariū ex te 3 ꝙͣuis p̄ſit de facto. nihilominꝰ tn̄ qꝛ talis poteſtas nō caret oī xtu Gene. ⁊ ex. ij. Corin. xj. iam ptꝫ rn̄ſio. procedunt em̄ de po nō ordine iuſticie. ꝯceditur eē a deo. Et ſimul ſunt hec duo ꝟa teſtate preſidēdi accepta primo ⁊ ſcd̓o modo. nō tertio. nam ei ẜm diuerſos. reſpectus. vcꝫ ꝙ eadem ptās ſit vſurpata ⁊ a deo ſi mulier ſit viro quodāmō inferior rōne infirmioris ſexus. ni collata abſqꝫ aliqua repugnantia. bilominus: qꝛ non eſt creata vt eſſet ei in adiutoriū vt famula ¶ Utrū ptās p̄ſidendi ſit in hoīe ẜꝫ inſti ſed vt ſocia. hinc eſt ꝙ ꝙͣuis dicatur caput eiꝰ. non tn̄d̓r dn̄s. d Queſtio. lj. tutionē nature. vel ẜm punitionē culqꝛ ipſa non eſt ancilla ipſius. Et iō ſupra dicit mgr̄ diſ. xviij. q pe. Et ꝙ p̓mo mōvr̄ Gen̄. j. faciamꝰ hoīem ad ymaginē ⁊ ſil̓itu mulier ad equalitatē fuit cōdita. ideo fuit formata de latere. dinē noſtrā. ⁊ p̄ſit ⁊c̄. Si tu dicas ꝙ habuit p̄lationē reſpectu non de pedibus vel de capite. vt viri videret̉ eſſe ſocia nō dn̄a beſtiaꝝ. ſed nō reſpectu hoīm ꝑ hoc nō euadet̉. qꝛ. ij. Coꝝ. xj. vel ancilla. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ p̄latio eſt in angelis. iam ptꝫ Caput mulieris vir. ſi ergo caput p̄ſidet corpori et dꝫ regere rn̄ſio. qꝛ ꝙͣuis vnus p̄ſideat alteri ⁊ imperet alteri. ⁊ autorita zi corpus. ergo vr̄ ꝙ ẜm inſtitutionem nature ſit ptās dn̄andi in tem habeat ſuꝑ alterū imperādi ei aliqͥd qd̓ ꝑtinet ad officiūꝫ humano genere. ¶ Item in angelis qͥ ſunt ꝑfecti in natura et miniſterij. tn̄ vnꝰ angelus nō d̓r eſſe ſeruꝰ alterius angeli. ⁊ lo in gl̓ia non tm̄modo eſt ordo ⁊ gradus ẜm excellentiā natura ex hoc nō ꝯcludit̉ ꝙ poteſtas dn̄andi ẜm ꝙ ei correſpōdetꝭ ſer 41 uitus
