L Diſtinctio 5 XLII z2 uitus ſit in hoīe ẜm ꝯditionē nature. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ doẜm ꝙ triplex d̓r eſſe libertas.ſ. a coactione. a culpa ⁊ a miſeria miniū eſt ꝓprietas dignitatis. dd̓m ꝙ ⁊ ſi ſit ꝓprietas dignita ſic ẜuitus pōt dici tripl̓r. que attendit̉ in libertatis artatione tis in eo qͥ p̄ſidet. indignitatē tn̄ dicit in eo qͥ ſubeſt. ⁊ iō natuScd̓m em̄ artationē libertatis a culpa attendit̉ ſeruitus pctī raliter pōt ꝯuenire homini reſpectu alterius creature inferio de qua Ioh. viij. Qui facit pctm̄ ſeruus eſt pctī. Et Rom̄. vj. ris reſpectu tn̄ alteriꝰ hoīs non ꝯuenit natural̓r. ſed quodam Nō regnet pctm̄ in vr̄o mortali corpore. Scd̓m ꝟo artationem mō p̄ter natural̓r. videlꝫ in punitōeꝫ pctī. ſicut em̄ dicit Amb. libertatis a miſeria attendit̉ ẜuitus pene ⁊ mortis. De qua d̓r 33 Seruitus introducta fuit per peccatū ebrietatis. ¶ Ad illud Ro. vj. xp̄s rcſurgēs a mortuis. iā nō moritur mors illi vltra qd̓ obr̄. ꝙ dn̄ium et ſeruitus faciead ꝯſeruationē ordinis nanō dn̄abitur. Scd̓m aūt artationē libertatis a coactione attē turalis. Dd̓m ꝙ eſt ordo qͥ reſpicit naturā ẜm oēm ſtatū ⁊ ē orditur ſeruitus ꝯditionis. De qua d̓r Ro. vij. Seruus vocatus do qui reſpicit naturā ẜm ſtatū ſue ꝯditiōis. ⁊ eſt ordo qͥ reſpi es. nō ſit tibi cure. ſꝫ ⁊ ſi potes liber fieri. magis vtere. Hec āt cit naturā ẜm ſtatū ſue corruptionis. ⁊ ẜm hoc quedaꝫ ſunt de ſeruitus attendit̉ in coartatione libertatis a coactione nō ꝙͣdictamine nature ſimpl̓r quedā de dictamine nature ẜm ſtatū tum ad interiorē motū volūtatis q̄ cogi nō pōt. ſed ꝙͣtū ad ex nature īſtitute. q̄dā de dictamīe nature ẜm ſtatū nature lapſe teriorē. Un̄ ⁊ ẜuitus introducta fuit in hoc ꝙ vnꝰ alterū vicit ⁊ Deū eſſe bonorandū dictat natura ẜm oēm ſtatū oīa eſſe cōīa feruituti ſue addixit. vt nō liceat facere ꝯͣriū eiꝰ qd̓ ip̄e manda dictat ẜm ſtatū nature inſtitute. aliqͥd ꝓpriū eſſe dictat ẜm ſta uerit. Cū ergo triplex ſit ẜuitus vna hꝫ ortū ab altera. nā non tum nature lapſe ad remouēdas ꝯtētiones ⁊ lites. ſic oēs boeſſet ſeruitus pene niſi p̄ceſſiſſet ſeruitus culpe. nec ẜuitus cō mines eſſe ſeruos dei dictat natura ẜm oēm ſtatū. Hoīem ꝟo ditionis ſubſequeret̉. niſi illa duplex p̄cederet. cū ergo aliqͥs adequari homini dictat ẜm ſtatū ſue pͥme cōditionis. Hoīem regenerat̉ in xp̄o ⁊ efficit̉ xp̄ianus. liberat̉ a ſeruitute pctī. ſꝫ aūt hoī ſubijci. ⁊ hoīeꝫ hoī famulari dictat ẜm ſtatū corruptio tn̄ nō ſic liberat̉ qͥn etiā poſſibilitatē ⁊ facilitatē ⁊ ꝓnitatē ba nis. vt mali cōpeſcant̉. ⁊ boni defendant̉. Niſi em̄ eſſent bmōi beat redeūdi in idē genꝰ ẜuitutis. ⁊ hinc eſt ꝙ ꝑꝑ eius promo dn̄ia coercētia malos. ꝑꝑ corruptionē q̄ eſt in natura vnꝰ alte tionē ⁊ būiliationē reliqͥt dn̄s eidē ſeruitutē mortis ⁊ ꝯditōis rum opprimeret ⁊ cōiter hoīes viuere nō poſſent. Nō ſic autē Un̄ ita moriunt̉ xp̄iani ſicut ⁊ alij. Et ꝑꝑꝓnitatē ad malū ⁊ cō eſſet ſi hō māſiſſet in ſtatu innocētie. qͥlibet em̄ in gradū ⁊ ſtacupiſcentias militātes in mēbris ex qͥbus ꝯſurgunt bella ⁊ litu ſuo maneret. Et ſic ptꝫ ꝙ illa rō nō ꝯcludit ꝙ ẜuitꝰ vl̓ domi tes. ita indigēt regi terreno pͥncipe ſicut ⁊ alie gētes. ⁊ iō non niū reſpiciat naturā inſtitutā. ſꝫ ſolū ꝙ reſpicit naturā lapſaꝫ. ſolū ẜm humanā inſtitutionē. ſꝫ etiā ẜm diuinā diſpenſationeꝫ vbi ordo hꝫ ꝑturbari. ⁊ pōt per dominiū conſeruari. inter xp̄ianos ſunt reges ⁊ pͥncipes dn̄i ⁊ ſerui. ⁊ ẜꝫ diſtinctio Onſequenter querit̉ de neceſſitate ſubiacendi potē nem ptātis ei ſubijciunt̉ ⁊ tenent̉ ẜm plus ⁊ minus. Et hoc ip̄e tie preſidēdi. Et circa hoc querunt̉ duo. Primo q̄riM dn̄s dicit Mat. xxij. Reddite q̄ ſunt ceſaris ceſari ⁊ q̄ ſunt dei tur. vtrū xp̄iani teneātur ſubiacere tyrānis in aliqͦ deo. Et apl̓s. j. Tim̄. vlti. hoc docet ⁊ ꝯͣriū p̄dicantes ꝯdēnat. T bus. Scd̓o queritur. vtrū religioſi teneātur ſubiace Ait em̄ ſic. Quicūqꝫ ſunt ſub iugo ẜuitutis dn̄os ſuos dignos re prelatis ſuis in omnibus. oī bonore arbitrent̉. ne nomē dn̄i ⁊ doctrina blaſphemet̉. Si qͥs aūt al̓r docet ⁊ nō acqͥeſcit ſanis ẜmonibꝰ dn̄i nr̄i ieſu xp̄i. Utrū xp̄iani teneant̉ ſubeſſe tyrānis. ſi E TuEIIIO. j. ue ptāti ſeculari aliqͥbus. Et ꝙ ſic vr̄. j. ſuꝑbꝰ eſt nihil ſciens ⁊c. Et hocip̄m ꝓbat Ro. xiij. ⁊ in pluribꝰ Pet. ij. Serui ſubditi eſtote in oī timore dn̄is. nō tm̄ bonis et alijs locis docet ⁊ mādat. Et ideo ꝯcedendū eſt ꝙ xp̄iani ſūt modeſtis. ſꝫ etiā diſcolis. ¶ Itē Rom̄. xiij. Oīs aīa ptātibus terrenis dn̄is obligati. nō tn̄ in oībus: ſed in bis ſolū que non ſublimioribus ſubdita ſit. Et poſt. Reddite oībus debita. cui ſunt ꝯtra deū. neqꝫ in his oībus ſed in bis que ẜm rectam con tributū tributū. cui vectigal vectigal. Et ſi tu dicas ꝙ hoc eſt ſuetudinē ſtatuta ſunt rōnabiliter. ſicut tributa ⁊ vectigalia ⁊ admonitio ꝑꝑ ſcādalū vitandū. Cōtra paulo ante. Neceſſitate cōſimilia. Un̄ rōnes ⁊ autoritates que hoc on̄dunt ꝯcedende ſubditi eſtote nō ſolū ꝑꝑ irā. ſed ēt ꝓpter ꝯſcīam. ¶ Itē hocſunt. ¶ Ad illud ꝙ p̓mo obijcit̉ de tex. ⁊ glo. xvij. Mat. Dd̓m 53 ipſum on̄ditur rōne qua apl̓s facit ibidē. Non eſt inqͥt ptās ni ꝙ textus intelligit de xp̄o. ꝙ xp̄s nō tenebat̉ reddere tributū ſi a deo: ſed que a deo ſunt. ordinata ſunt. gͦ oīs ptās ordinata ⁊ de bis qͥ ſunt eiꝰ imitatores ꝑfecti. vtpote de apl̓is ꝓ eo ꝙ na eſt ordinatione diuīa. ita ꝙ qͥ reſiſtit ptāti. dei ordinationi retural̓r erant liberi. ⁊ oīa bona tꝑalia dimiſerunt. ⁊ iō cenſum ſiſtit. ſed qͥ reſiſtit ordinationi dei dānationē ſibi acqͥrit. gͦ ⁊c. vel tributū ab eis reges terre accipere non debebant. in alijs ¶ Item ẜuire homini nō eſt culpa nec malū. īmo meritoriū. qͥ aūt xp̄ianis vel qͥ ſunt ſeruilis ꝯditionis. vel qui abundant tē vr̄ ꝙ ab illa ẜuitute nō abſoluat̉ per baptiſmū. gͦ ſicut nō xp̄ia poralibus bonis. illa autoritas non dꝫ intelligi. ¶ Ad illud ni ſerui ſunt alioꝝ ita etiā ſi xp̄iani fiāt ſeruire teneant̉. ¶ Itē 36 quod obijcitur. ꝙ lex euāgelica eſt lex ꝑfecte libertatis. Dicē ad hocipſum ſunt multe autoritates q̄ pn̄t ſumi quaſi ab oībꝰ dum ꝙ ideo dicitur lex perfecte libertatis: quia liberat a ſerepl̓is btī Pauli in quibus monet ſeruos ſubiacere dn̄is ſuis. uitute p̄uaricationis ſiue etiā a ſeruitute legis dū in ea datur ¶ Sꝫ ꝯͣ. Mat. xvij. Reges terre a qͥbus accipiūt cenſum. a fiſpūs charitatis. qͥ eſt ſpūs libertatis ẜm id qd̓ dicit apl̓s Ro. lijs an ab alienis. Et poſt. gͦ liberi ſunt filij. gloſ. ibidē. Liberi viij. Non accepiſtis ſpm̄ ſeruitutis iterū in timore. ſꝫ ſpm̄ ado ſunt filij regni in oī regno. multomagis liberi ſunt filij illiꝰ re ptionis filioꝝ. ⁊ ideo ex hoc nō ſequit̉ ꝙ qui eſt ſub lege euan 37 gis. ſub quo ſunt oīa regna in quolibet regno terreno. ſi ergo gelij ſit liberatusa ſeruitute terreni dominij. ¶ Ad illud quod boni xp̄iani ſunt filij regni illiꝰ. vr̄ ꝙ uuilius regis terreni ptā obijcitur. ꝙ charitas oīa vnit ⁊ cōia facit. Dd̓m ꝙ hoc verum ti ſint aſtricti. gͦ nō tenent̉ ei ſubeſſe in aliquo tributo. ¶ Iteꝫ eſt per quādam participationē. ſed nō eſt verū ꝑ dn̄ij autorita Iac. j. Qui aūt ꝓſpexerit in lege ꝑfecte libertatis. Glo. expo tem. oēs etiā vnit. ſed hoc eſt ẜm affectionē nō ẜm gradus ⁊ di nit ꝙ lex ꝑfecte libertatis ē lex euāgelica. gͦ ſi ꝑfecta libertas gnitatis indiſtinctionē. nā in corpore xp̄i magna eſt mēbrorū liberat ab om̄i ẜuitute. vr̄ ꝙ oīs qͥ inberet legi euāgelij abſolu diſtinctio. ꝙͣuis ꝙͣtum ad cōformitatē affectionum magna ſit 3a tus ſit ab om̄i ſeruitute regis terreni. ¶ Itē charitas oīa mēvnio. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ abſoluit lex euāgelica ab onere lebra xp̄i facit vnū ⁊ oīa facit cōia. vn̄. j. Coꝝ. iij. Oīa vr̄a ſunt. gis moyſaice. ergo multo fortius a lege humana. Dd̓m ꝙ non ſiue mors ſiue vita ⁊c. oīa facit vnum. Qꝛ dicit apl̓s. ⁊ ad Eph̓. eſt ſil̓e. qꝛ lex iſta legem illā implet ⁊ euacuat tanꝙͣ veritas fiet ad Coloẜ. Oēs vnū ſumus in xp̄o. nec eſt diſtinctio ſerui et guram. nō ſic aūt eſt de lege inſtitutionis humane qͥ multum liberi. ſi ergo charitas reducit oīa mēbra ad equalitatē ⁊ cōiadiuuat ad obſeruantiā legis diuine. Unde ⁊ a pl̓s mādat rotatem. vr̄ ergo ꝙ in babētibus charitatē nō ſit aliqua obligagari pro pͥncipibus. j. Ty. ij. vt quietam ⁊ trāquillam vitā ſub tio ſeruitutis. ¶ Itē maius eſt vinculū legis diuine ꝙͣ ſit vin 39 eis agamus. ¶ Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ xp̄s ideo ꝑ ſe redimere voculum ꝯſtitutionis humane. ſed lex euāgelica abſoluit ab one luit vt in priſtinā libertatē redigeret. Dd̓m ꝙ ibi notatur effere ſeruitutis legalis. que quidē a deo ꝑ moyſen lata fuerat. ctus plenus redēptionis facte per xp̄m. ſed tn̄ illum effectum multo fortiꝰ abſoluit ab onere ſeruitutis humane ⁊ legis ciuinō plene aſſequimur in preſenti quouſqꝫ creatura ingemiſcit ⁊ lis. ¶ Item Anſel. in li. cur deꝰ hō. cap̄. v. Per ſe redimere vo parturit. donec liberetur a ſeruitute corruptionis in libertaluit vt in priſtinā redigeret libertatē. ⁊ ſibi bō ſubiectus eſſet tem gl̓ie filioꝝ dei. Unde hic inchoatur libertas a culpa. ſꝫ ibi nō homini. ſi ergo empti ſumus p̄cio magno.ſ. ſanguine agni conſummabit̉ libertas a miſeria ⁊ ab omni poteſtate humana incōtaminati ⁊ immaculati vr̄ ꝙ ipſiꝰ ſolius ſerui ſimus. gͦ nō Unde nō ſequit̉ ꝙ ſi ſumꝰ empti a xp̄o ꝙ ꝑꝑ hoc nō ſumus ſer vr̄ ꝙ xp̄ianus qͥ renatus eſt in xp̄o. aſtrictus ſit alicui ſeruituui alterius. qꝛ dn̄ium xp̄i bn̄ cōpatitur ſecū dn̄ium hoīs ī bis z4 ti terreni imperij. ¶ Rn̄. dd̓m ꝙ cū ẜuitus opponat̉ libertati maxime qui nihil iubēt ꝯͣ deū. ſed nō compatitur ſecū dn̄ium ⁊ ⁊ iiij
