De iureiurando. terumpit p̄ſcriptionē perpetuat actionē. e. l.§. Iul. Et que actio oritur ex iuramento in reuli in perſo. ali. contra quos detur. ſi iuratur ſuper futuro tollitur omnis actio ſi ſuper actione tantum illa ſola tollitur. e. l.§. idem Ial. iuramentū matue cōuentiōis ꝓ­deſt qn̄qꝫ etiam defereati eadeꝫ. l.§. ſiquis iurauerit. Et quomō intelligat̉ verbuꝫ ⁊c̄. in protocollis tabellionū. Et quis tenet̉ to tam cōfeſſionē reciꝑe vel totā re puere de pena deiuriāis. deuꝫ vel principe. e. l.§. ſi iuramentū veritatis remittit̉ parēti vel pa trono alias.. eo. l. quotiens. Quod ad domuꝫ egregiaū ꝑſona­rum mittat̉ pro iuramento recipiendo.. eo. l. ad ꝑſonas. que di­cantur egregie ꝑſone cuius expenſis mittatur. Et an aduerſariꝰ debeat eſſe preſens cum iuramētuꝫ p̄ſtatur calūnie remittit̉ patro parenti. j. e. l. ſiquis patronus. Et an filio vel liberio remitiat̉ de iuramento extraiudiciali cōuentione partiū.. e. l. iuſiurandum. qd̓ ex ꝯuentione. Et an valeat pactuꝫ ſuper expenſis intereſſe ſtetur ſacramēto emptoris. an̄ taxari poſſit iudicem. an actio oriatur ex ſacramento extra iudiciū p̄ſtito. actio qn̄ ꝓcuratori poſſit deferre ſacramētum quādo. e. l.§. procurator. Et quid prodeſt cautio de rato preſtita. per ꝓcuratorem qui detulit ſacra­mentuꝫ de ſacramento filij ſerui quādo ꝓſunt noceant dn̄o.. e. l. ſeruꝰ. ll. ſequentibus. De iuramento pupilli infantis.. e. l. qui iuraſſe an procurator debeat habere ſpāle mandatū ad iurā dum. Qd̓ interogationibꝰ captioſis ſit reſpondendū. e. l. §. ſi pater. Et an in criminalibus fiant poſitiones. iuſiurā. equi­paratur nouatōi delegatio ſolōni iudicio. e. l.§. fi. iuramētū vniꝰ rei alieri prodeſt nocet.. e. l. duobus de iuramēto fideiuſſo­ris an proſit principali vel ecōtra. e. l.§. quod reus. Quod iura­mentuꝫ obſcuruꝫ debeat declarari. e. l.§. ſi ea qui. vbicūqꝫ deciſum in primo iudicio eſt ventillandū in ẜo obſtat exceptio iur. iur. rei iudicate. e. l.§. exceptꝭ. Iurans ſuper rapina videt̉ ſuꝑ furto iuraſſe. e. l.§. ſiquis iurauerit. Et qualiter genꝰ infert ſuas ſpēs iurans ſuper facto videt̉ ſuꝑ omnibus actionibus ex eo deſcen­dentibus iuraſſe. e. l.§. colonus. iuramentū ſuper rebus amotis tollit rei vendicationē. e. l.§. iurauit. Ultimū ſacramētuꝫ ſeruā­dum eſt eadē. l.§. fi. qꝛ̄ valet iuramentū cōtra iuramentuꝫ. non ſentētia cōtra ſeniētiam. Ubi iurat in actꝭ. l. acquil. ceſſat pena dupli.. e. l. qui. qui in vno grauat̉ in alio releuat̉ ſatis plene. Et an actio ſubrogata ſapit naturā eius cui ſubrogat̉ iuramē tum tollit exceptōneꝫ iuramenti poſtea apparente vel ſuperue­niente. e. l.§. ſi iurauero. Et an tollit exceptōnem interitus an va leat ſtipulatio ſuper domine mortuo. an mulier iurat ſuꝑ dote ex­preſſa quantitate de pn̄ti aut de p̄terito. e. l.§. ſi mulier de effectu iuramenti in actionibꝰ popularibꝰ. e. l.§. in popularibus. quādo preiudicet rei publice quādo pulcra vtilis diſtinctio an debito ꝯtinuato iterato iteret̉ pena ſi deferente patrono libertꝰ iu rat ſe eſſe liberum habet̉ pro veritate quo ad oꝑas quo ad ſucceſſiōes. non ſit ecōtra. e. l.§. liberatus. Iurans vſuſf. ſibi deberi preſtare tenetur cautionē fructuariā. e. l.§. fi. De iuramē to neceſſario qd̓ defert̉ in defectu probationis plene.. e. l. admo­nendi pupillus pōt remittere iuramentuꝫ.. e. l. iuſiur. Qui iurauit ſolemniter iterū iurare poteſt.. e. l. qui ſaluteꝫ. Et an electio officialis inualida impediat aliā fieri per eligentē. Iuſ­iuranduꝫ in omni pecuniaria pōt preſtari dubiāti dat̉ tēpus ad deliberandū.. e. l. iuſiuran. ad pecunias. Defenſor muni­cipalis pōt deferre iuſiurāduꝫ. e. l.§. defenſor. eniꝫ eꝗꝑatur tutori vel procuratori ſi petat̉ veniat principalis ex iuſta ve­niat an cōmutat̉ ſtipulatio iudicatū ſolui pupillo defert̉ iuſiu­ran. e. l.§. pupillo. Procurator vel defenſor cogit̉ iurate ſed ſufficit iudiciū ſuſciꝑe. e. l.§. ꝓcur. Deferens iuſiurandum de calumnia iurare debet. e. l.§. qui iuſiurandū. Quod remittitur parentibus patronis ꝯtra filios libertos quod intellige vt hic no. dixi. Et an ſacramētū calūnie remitti poſſit tacite vel ex­preſſe. Si de qualitate iuramenti inter partes dubitat̉ arbitrio iu­dicis declaratur. e. l.§. ſi de qualitate. Quando deferri poſ­ſit iuſiuran. e. l.§. ait pretor. Et plures in quibus repellitur actoris petitio denegat̉ ſibi iuriſdictio. Et an ante libelli oblationē de­ferri poſſit ſacra. defectu iuramenti. e. l.§. fi. Et an p̄ſtito iu­ramento reum abſolui debet ſimpliciter vel ſolum ab obſerua­tione iudicij. Quod tutor poteſt deferre ſacramentum vel pa cem facere in cauſa pupilli infra eadem. l. tutor prodigus. Non pōt differre ius iuran. e. l.§. ꝓdigus. Qui cogi tur iudicium ſuſcipere nec iurare. e. l.§. fi. Iuramenti exceptio obſtat uiſi ſuꝑ eo ſuper quo iuratum eſt infra. e. l. ſi actor. deferēs iuramentū nolens de calumnia iurare audit̉ infra. e. l. ſi non fuerit. Et ſi facis quod debes ego facio quod debeo. ꝗs debeat obtinere. Quod manifeſte turpitudinis eſt non iura­re nec referre infra. e. l. manifeſte. an̄ hodie ſit correcta. iuramētū pōt in modū ꝯditōis in ꝯditōem deduci ꝯuentōe impleta parat exceptōem infra. e. l. ſiquis cum debitore. Iuramentū equipat̉ acceptilatōi ē exceptōi infra. e. l. iuliurandū a debitore. tollit mo ram penam ex mora ꝯmittenda. Iuramentū pōt remitti abſenti ignoranti infra. c. l. labeo. Et quis poſſit iuramentū remitte re ſi creditor ꝓrogauit debitori terminū iuramenti an̄ debitor ſit ꝑiurius. Et an ciuitas poſſit remittere ſtatutū iuratum pupilli iurantis ſuper facto ꝓdeſt fideiuſſori ſuo ſi ſuꝑ iure.. ea. l. fi. Et ideo p̄ſumit̉ iurare ſuꝑ toto. Et iuramentū tollit natu­talem obligatōem. an̄ in dubio vīdeat̉ reus abſolutus qꝛ actor reprobauit vel ſimpliciter an iuramentū fideiuſſoris proſit prin cipali. e. l.§. fi. Et an̄ iuramentū ꝓcuratoris vel defenſoris ꝓ­ſit domino. Et an ſenientia lata fideiuſſore ꝓſit principali. Iura­Aximum remedium. penrtuꝫ eſ in maximū remediū introductū ad dicimēdas lites hoc dicit. habet̉ ad hebreos capitulo. vi. ideo ex ceptio iuramenti ꝓceſſum impedit qꝛ iuramentū dicit̉ res finita. . l. ꝓxi. extra de litis ꝯte. c. exceptōem. quod dicit littera ex uentōe loquit̉ de volūtario. ſubicit de autē. iudicis pōt intelli gi de iudiciali de neceſſario. ſic iſta loquit̉ de qualibet ꝑte ru­brice. vide infra. e. l. ꝓxi. Item ob.. ti. i. l. videamus.§. defer­re. vt ibi notatur. Se ſummat Us iurandum. gicit ſpem dic.ſ mi­litudinem. nam cum tranſactōe hꝫ ſimilitudinem vt infra dicet̉. collige declara gl. viam diſtinctō nis qꝛ interdū querit̉ de effectu excipiēdi quādoqꝫ de effectu agē di quādoqꝫ de naturali obligatōe tollenda quandoqꝫ de effectu obligatōis declarande. quādoqꝫ de effectu reſoluende. primo ca ſu cum querit̉ de effectu excipiendi ꝯueniunt iuſiurandū tranſa­ctio ſententia. qꝛ ex quolibet eorum excipit̉ impedit talis exce­ptio ꝓceſſum dicit̉ exceptio litis ſemel deciſe finite. vt infra condi. indebi. l. eleganter.§. ſiquis poſt. extra de litis ꝯte. c. exce­ptiōis. li. vi. vbi de hoc. in alijs legibus hic ad hoc in gl. allega tis. Quantū ad ſecundū.ſ. cum agit̉ de effectu agendi ꝯueni unt ius iuran. ſenientia. qꝛ ex eis orit̉ actio in factum de ſententia pꝫ. C. e. l. actori. ibi de hoc plene. infra. e. l. nam poſtea.§. i. ibi in glo. bene Roffre. de actōe in factum que orit̉ ex iuramēto. Sed tranſactio in hoc differt ab eis qꝛ ex ea non orit̉ actio uiſi fit ſtipulatōne vel alio inſtrumento veſtita. vi. C. de tranſactio. l. ſiue apud acta. Quantū ad tertium.ſ. ad naturalē obligatōeꝫ tol­lendam ꝯueniunt iuramentū tranſactio qꝛ tollunt naturalē obli­gatōem. vt infra de ſolu. l. ſticum.§. naturalis. ꝓpter ꝯſenſum qui in eis adeſt in ſententia. ſecus eſt vt.. de condi. indebitꝭ. l. iulianus. Sed an iuramentū neceſſariū tollat obligatōem naturalē in­fra ſubiciam. Quantū ad quartū.ſ. effectum declarāde obli­gatōis ꝯueniunt iuramentū tranſactio ſentētia qꝛ quodlibet eo rum declarat̉ effectus obligatōis ſuꝑ eo ſuꝑ quo iurat̉ fortius ta men quādoqꝫ declarat̉ ſentētia iuramentū. vt infra de iure pa­tro. l. iurauero. Quantū ad quintū.ſ. ad effectū reſolutōnis qꝛ ſententia reſoluit̉ remedio appellatōis alia duo. ſed remediū reſtitutōis retractat̉ ſententia trāſactio. iuramentū. Item falſa inſtrumenta vel poſtea reꝑta quomō quodlibet retracta­retur recurre ad. l. admonendi.. e. ti. de re iudi. l. imꝑatores.. l. ſub ſpecie. C. Si vero vnum ſequat̉ poſt aliud an tollat̉ p̄cedēs. dic ſententia ꝯͣ ſententiā valet. vt. C. ſenten. reſcin. non poſſe l. i. quādo ꝓuo. eſt neceſ. l. i. ibi de hoc plene. Sacramentuꝫ non poſt ſacramentū ſic. vt.. e. l. duobus.§. fi.. l. nam poſtea.§. ſi damnet̉. Item differunt ſententia tranſactio vt colligitur . de inoffi. teſta. l. cum veterani.. l. ſi ſuſpecta.§. quāuis. ſic patet