De iureiurando.ex predictis ꝙ in quibuſdaꝫ ꝯueniunt ⁊ in quibuſdaꝫ differunt. ⁊ inquibuſdā ſe habēt vt excedētia et exceſſa ⁊ ad hoc. C. de tranſactꝭ.jͣ. minoreꝫ. ¶ Andre. tamē dicit ꝙ iuramentū nō eſt maioris auctoritatis qͣꝫ res iudicata nec ob. l. ſta. qꝛ dicit auctoritatē ſumi multis modis vno modo reſpectu effectus ſicut dicit̉ ꝙ illi qui ſuntmaioris auctoritatis habēt maioreꝫ poteſtateꝫ in electione. vt. jͣ. dealbo ſcribendo. l. i. ⁊ de annuis le. l. quintus.§. i. Quādoqꝫ diciturauctoritas qꝛ nō requirit̉ tanta ſolemnitas in vno actu ſicut in alio⁊ ideo dicitur hr̄e maioreꝫ auctoritateꝫ ⁊ ideo maioreꝫ auctoritatem habēt nominati qͣꝫ innominati. sͣ. d̓ pactis. l. iuriſgentiū in pͥn.⁊ iſto reſpectu dicit̉ iuramentū habere maioreꝫ auctoritateꝫ qͣꝫ ſenientia qꝛ in eo nō requirit̉ tanta ſolēnitas quāta in ſeniētia. ¶ Itēquero an ſit indiſtincte veruꝫ qd̓ dicit glo. ꝙ quodlibet iuramētuꝫtollat naturaleꝫ obligatiōeꝫ ſicut tranſactio ⁊ pactuꝫ dic ꝙ de iuramento ꝯuentionali ⁊ iudiciali eſt veruꝫ. vt. jͣ. e. l. fi. ſed in neceſſario quod defert iudex ſolus ſine cōſenſu partiuꝫ in defectu ꝓbationuꝫ videt̉ ꝙ ſit ideꝫ in hoc etiaꝫ partes tacite vident̉ conſentirelicet coacte. vi. sͣ. quod me ca. l. ſi mulier.§. ſi metu ⁊. l. metum.§. ⁊ſiquis. ⁊. C. quod me. ca. l. ij. ⁊ qꝛ appellare poterūt ſi eis diſplicebatC. ſi ſepius in inte. reſti. pe. l. i. ¶ Gul. de cu. hic tenet cōtrariuꝫqꝛ ialis cōſenſus tacitus in nō appellando tollit naturaleꝫ obligationē. vt. jͣ. de ver. ob. l. inter ſtipulanteꝫ.§. ſi ſticuꝫ ſicut etiā patet inſententia vt. d. l. Iul. j. de cōdi. inde. vbi de hoc plene. ⁊ sͣ. ꝙ quiſqꝫiur̄. l. iij.§. fi. hoc etiaꝫ ſequit̉ Ia. bu. hac ratione qꝛ ſentētia lata pretextu ſacramenti neceſſarij retractatur quod nō eſſet ſi eſſet ſublata naturalis obligatio. vt. jͣ. e. l. admonēdi. ¶ Iteꝫ quia iudex deferrens ſacramētum. non agit vt tollat naturalem obligationem ⁊actus non oꝑatur vltra volūtatem agentis ſiue intentionē. vt. sͣ. ti.prox. l. nō omnis intelligi ergo dꝫ gl. d̓ ſacramēto voluntario veliudiciali nō de neceſſario iuramentū etiā habetur pro veritate. vt. jͣ.c. l. ſed ⁊ ſi poſſeſſori.§. item ſi iurauero. ⁊. l. eum qui.§. ſi mulier.¶ Item habet̉ loco litꝭ ꝯte. vt. jͣ. e. l. nam poſtea.§. ſi is qui temporali. ⁊ sͣ. de iudicijs. l. ſed ⁊ ſi reſtituat̉.§. ex quibus. ¶ Iteꝫ habꝫvim pacti. vt. jͣ. e. l. ſi duo.§. ſiquis item loco ſolutionis. vt. jͣ. e. l. iuſiuranduꝫ etiā loco ⁊ vide in brocardis Azonis de ſacramentis. iij.rubricela minus eſt ſacramentū qͣꝫ probatio. Item loco probatōisbēt̉. jͣ. e. l. ſꝫ ⁊ ſi poſſeſſori.§. fi. C. de n̄ nu. pe. l. ī ꝯͣctibꝰ.§. illo ⁊ d̓ iur̄deli. l vltīa.§. in ꝯputatiōe. ¶ Itē obtinꝫ viꝫ nouatōis ⁊ d̓lega. vt.jͣ. e. l. q iuraſſe.§. fi. ⁊ no. C. e. l. gnaͣliter in principio in glo. sͣ. preſtā.¶ In glo. i. ibi ſpecies oppoſita. sͣ. iureiur. ibi.§. ſi damnct̉ ẜꝫ vnūintellectū ibi ſed nō ꝯtra ſacramentū a minore preſtituꝫ ſecus ſi abalio eo differente. vt. jͣ. e. l. naꝫ poſtea.§. ſi minor. Ni.¶ Iſtud pͥn. ſatis patet ſꝫ obIt pretor. nare videiur. sͣ. de inero. acti.l. ſi ſiue ſꝫ ibi p̄ſumit̉ interrogatio p̄ceſſiſſe vt ibi no.Quacūqꝫ ratione iuret̉ prodeſt iuramentuꝫ iuranti.ſacramentuꝫ tamē matris nō nocet nec ꝓdeſt filio. quominus veritas inquirat̉ hoc dicit. Et pro hoc ꝙ veritati debeat̉ locꝰ facitjͣ. de probatꝭ. l. citra. ⁊. C. de editucia. lib. l. vnica. ¶ Querit glo. quenotabilis eſt an in cā criminali deferri poſſit ſacramentuꝫ. ad hocvide quod ſatis no. ⁊ dixi. C. e. l. in bonefidei ſed quātuꝫ ad p̄ſensdic ẜm Ia. de ra. andre. Ia. butri. ⁊ alios modernos aut agitur d̓iuramento p̄ſtando ad purgationē ꝑꝑ infamiā precedentē ⁊ tuncindiſtincte tale ſacramentū poteſt p̄ſtari. vt. C. de pe. iudi. qui male iudicauit in aūt. nouo iure. de abolitꝭ. l. falacit̓. ⁊ de his q̄ adeccl.ꝯfu. l. fi.§. ſicuti. ⁊ noͣ. ⁊ dixi. jͣ. e. l. iuſiu.§. n̄ ſemꝑ ⁊ exͣ de purgatione cāonica ꝑ totū ⁊ ibi ꝑ cāoniſtas. ⁊ ſpeculatoreꝫ. eodē ti. ¶ Autagit̉ de eo preſtādo quo ad probatiōꝫ. iunc aut agit̉ ex crimine ciuiliter ⁊ deferri poteſt ſicut in ciuili per hunc.§. cōcor. ſi vero agit̉crimialit̓ ad penā pecūiariā fiſco inferēdā aūt ad corporalē reo inponēdam. pͥmo cāutam publico ꝙ p̓uato pōt iuramētū deferriꝑiſtū.§. ibi ſine penali. ⁊ qꝛ eadē ratio ſubeſt reſpōdeo hoc. jͣ. l. eū ꝗ.§.in popularibus ⁊ de iniurijs. l. lex coruelia.§. hac. l. ⁊ ad ſil. l. gaius.¶ Secūdo caſu cum agit̉ de pena corporali reo imponēda. tūcẜm quoſda ſi eſt crimen ſuꝑ quo poſſet tranſigi ſiue priuatuꝫ ſiuepublicum pōt etiam iuramentū deferri qꝛ iuramentū ⁊ tranſactioequiparātur. vt. sͣ. l. ꝓxi. ſꝫ hoc non videt̉ verum qꝛ tranſactio nonpiudicat niſi tranſigenti. vt ſupra de pactis. l. iuriſgentiū.§. ſi paciſcar. nō aūt rei publice vt ibi. ⁊ dixi plene. C. de tranſac. l. tranſigere. Iuramētū aūt ſi deferret̉ p̄iudicaret quoad omnia. vt infra. e.l. eum qui.§. in popularibus. Et ideo Andre. dicit ꝙ vbi ex crimine imponi dꝫ pena corporalis nullo modo dꝫ deferri ſacramciū.nam reo nō qꝛ veriſimile ē ꝙ modis omnibus redimeret ſanguinem ſuum ēt de iurando vt infra de bonis eoꝝ qui mortē ſibi co.l. i. ¶ Item nec actori dꝫ fieri eadem ratōe qꝛ ⁊ ipſe tenet̉ ſimilitudine ſupplicij ſi nō ꝓbat. vt. C. de accuſa. l. fi. ⁊ qꝛ videret̉ quodāmodo ieſtis in re ꝓpria ꝯͣ. l. idonei. ⁊. l. nullus. jͣ. de teſti. ⁊. C. e. l. omnibus in re ꝓpria. nulli ergo hoc caſu defert̉ vt tollat̉ actio malignandi. ¶ Item ēt quādo in criminali pōt deferri quod ē quādoqꝫ vt ſupra dixi. Iudex nō ita de facili dꝫ decurrere ad ſacramentū ſicut in ciuili. vt. C. de ꝓbatio. l. fi. ⁊ ita dꝫ intelligi ⁊ determinari glo. que eſt hic ẜm Andre. quod veꝝ credo ⁊ vidi cōiterſeruari. ¶ Ia. aūt bu. dicit ꝙ ſuꝑ caſu priuato pōt deferri ſicut ⁊tranſactio fieri ꝑ p̄allega. l. trāſigere. In publico crimine dicit autloꝗmur de ſacramento iudiciali aut de neceſſario. Si de neceſſario ꝙ iudex defert ꝓ inopia ꝓbationū tūc dicit nō poſſe deferriNam ſi defereret̉ actori fieret ꝯͣ diciam. l. fi. C. de ꝓba. que dicitreum nō ꝯdemnandū niſi ex euidētiſſimis ꝓbatōibus. ſi defereret̉ reo fieret ꝯͣ dictam. l. tranſigere. ⁊ ꝯͣ.§. ſi paciſcar. Ipſe tamenſentit ꝙ reo poſſit deferri qꝛ cum abſolui debeat reo nō ꝓbante.vt. d. l. fi. C. de ꝓbatio. multomagis eo iurante ſe nō eſſe culpabilem. ⁊ ſic iuramentū ſuccedit loco cuiuſdā purgatōis. vt. C. d̓ hisqui ad eccle. confu. l. fi.§. ſicubi. ⁊ ꝑ hoc nō obſt. l. tranſigere. qꝛ ibividet̉ fateri crimen tranſigere. hic negat iurādo. ¶ Item nō ob§. ſi paciſcar. qꝛ hic nihil ſit ꝯͣ vtilitatem publicā. immo in fauorēpublice vtilitatis p̄dicta credo poſſe ꝓcedere vbi de crimine nihil eſſet omnino ꝓbatum. ſꝫ ſi eēt ſemiplene ꝓbatū ꝑ vnum teſteꝫvel ꝑ famā vel erunt ſufficientia indicia ꝯͣ reum ex ꝗbus poſſet ꝓcedi ꝯͣ reum ad torturā. tunc crederē eum torquendū ⁊ nō deferēdum ſacramentū. vt ꝑ toiū ti. de qōnibus. C. ⁊. ff. ⁊. e. ti. l. maritus.vbi de hoc. ¶ Si aūt loquamur de iuramento iudiciali qd̓ defert̉ a parie ꝑti in iudicio ⁊ iudice approbāte. tunc dicit econtra.ſ.ꝙ reus poſſit deferre actori quaſi videat̉ crimen fateri ſubꝯditōne ſi actor iurauerit eum delictum ꝯmiſiſſe. vt infra. e. l. ſiquis cuꝫdebitore. ⁊ nulle ſunt ꝑtes iudicis in ꝯfitentē. vt ſupra ad. l. acꝗli. l.ꝓinde. ⁊. C. de ꝯfeſſis. l. vnica. actor aūt nō pōt reo deferre. quiaeſſet contra. l. irāſigere ⁊.§. ſi paciſcar. Ia. bu. de hoc. infra. e. l. admonendi. ¶ Alij diſtinguunt aut qd non eſt mota coram iudiceſuꝑ crimine aut eſt mota ſꝫ nōdum mota pōt deferri ſacramentum ⁊ p̄iudicat ille ſolum ꝗ defert. qꝛ nō poterit ꝯͣ ſacramentū venire. vt infra de adulte. l. ſi maritus.§. ſi negauerit. Si autē de crmine mota erat lis coram iudice ⁊ tunc nō ē locus iuramēto. im. fmo ſi actor deſiſteret nō impetrata abolitōe incideret in turpillianum. C. de aboli. l. ij. ⁊ ad turpil. ꝑ totum ꝑ reum ēt nō pōt deferri actori ꝑ. l. fi. C. de ꝓbatio. ⁊ qꝛ fatuus eēt reus qui ſe ꝯmitteret ſacramēto accuſatoris. qꝛ quodāmodo eēt iudex ⁊ teſtis in cā ſua ꝯͣp̄allegatā. l. idonei. ⁊. l. omnibus. ſꝫ reſponderi poſſet qꝛ non ꝓprievenit vt teſtis. ⁊ ideo ꝗbuſdā videt̉ ⁊ forte non male ꝙ ſi reus ſitita fatuus ꝙ vellei ſtare ſacramēto actoris. ⁊ iudex ꝯſentiat ꝙ extali ſacramēto poſſet reus ꝯdemnari. quaſi videat̉ vt dixi ꝯfitericrimen ſub ꝯditōe ſi accuſator iurauerit. vt. d. l. ſiquis cum debitore. ⁊. l. ſi duo patroni.§. idem̄ dicemus. ⁊.§. marcelus. ⁊ ex tali ſpōtanea ꝯfeſſione bn̄ poterit reus ꝯdēnari. jͣ. de cuſto. reo. l. ſi confeſſus. ſupra de his qui no. infami. l. quoniā. ⁊ no. infra de queſtio. l.i.§. diuus. ⁊. C. de penis. l. qui ſententiā. quādoqꝫ lex defert̉ ſacramentū purgatōis reo. vt. d.§. ſicubi. ⁊. C. de fide inſtru. l. fi. de pena iudicis. aūt. nouo iure ⁊ extra de purgatōe vulgari ꝑ totum.Sed in illis idem fecit nō homo. ideo parum accedunt ad ꝓpoſitum ad.§. in popular̄. in eum qui infra. e. qui multum videt̉ ob.reſpōdet̉ ꝙ loquit̉ in ciuilibus nō in criminalibus. de hoc ēt no. inSpeculo de iuramēti delatōe. ⁊ alias ēt opinionem notaui in. d. l.in bonefidei. C. e. quas videre poteris. ibi etiam dixi de cauſa matrimoniali. vide extra. e. c. mulieri. ⁊ conuerſionis monachatōnis⁊ in eis vtrū locū habeat delatio ſacramenti ⁊ dic vt ibi dixi. ⁊ no.etiaꝫ vt dixi. C. de tranſactꝭ. l. fi. ¶ In cā matrimoniali diſtingūtquidam an deferat̉ impugnanti matrimoniū. ⁊ non valet qꝛ quosdeus cōiunxit homo nō ſeparet ⁊ per hoc inſti. de nup. ⁊ de patriapoteſtate in principio. ¶ Si vero deſerrat̉ defendenti matrimoniuꝫ tunc teneat. qꝛ ſolo cōſeuſu cōtrahitur matrimoniū. jͣ. de re. iud 4