De iureiurando. ex predictis in quibuſdaꝫ ꝯueniunt in quibuſdaꝫ differunt. in quibuſdā ſe habēt vt excedētia et exceſſa ad hoc. C. de tranſactꝭ. . minoreꝫ. Andre. tamē dicit iuramentū eſt maioris au­ctoritatis qͣꝫ res iudicata nec ob. l. ſta. qꝛ dicit auctoritatē ſumi mul tis modis vno modo reſpectu effectus ſicut dicit̉ illi qui ſunt maioris auctoritatis habēt maioreꝫ poteſtateꝫ in electione. vt.. de albo ſcribendo. l. i. de annuis le. l. quintus.§. i. Quādoqꝫ dicitur auctoritas qꝛ requirit̉ tanta ſolemnitas in vno actu ſicut in alio ideo dicitur hr̄e maioreꝫ auctoritateꝫ ideo maioreꝫ auctorita­tem habēt nominati qͣꝫ innominati.. pactis. l. iuriſgentiū in pͥn. iſto reſpectu dicit̉ iuramentū habere maioreꝫ auctoritateꝫ qͣꝫ ſen­ientia qꝛ in eo requirit̉ tanta ſolēnitas quāta in ſeniētia. Itē quero an ſit indiſtincte veruꝫ qd̓ dicit glo. quodlibet iuramētuꝫ tollat naturaleꝫ obligatiōeꝫ ſicut tranſactio pactuꝫ dic de iu­ramento ꝯuentionali iudiciali eſt veruꝫ. vt.. e. l. fi. ſed in neceſſa­rio quod defert iudex ſolus ſine cōſenſu partiuꝫ in defectu ꝓba­tionuꝫ videt̉ ſit ideꝫ in hoc etiaꝫ partes tacite vident̉ conſentire licet coacte. vi.. quod me ca. l. ſi mulier.§. ſi metu. l. metum.§. ſiquis.. C. quod me. ca. l. ij. qꝛ appellare poterūt ſi eis diſplicebat C. ſi ſepius in inte. reſti. pe. l. i. Gul. de cu. hic tenet cōtrariuꝫ qꝛ ialis cōſenſus tacitus in appellando tollit naturaleꝫ obliga tionē. vt.. de ver. ob. l. inter ſtipulanteꝫ.§. ſi ſticuꝫ ſicut etiā patet in ſententia vt. d. l. Iul. j. de cōdi. inde. vbi de hoc plene.. quiſqꝫ iur̄. l. iij.§. fi. hoc etiaꝫ ſequit̉ Ia. bu. hac ratione qꝛ ſentētia lata pre textu ſacramenti neceſſarij retractatur quod eſſet ſi eſſet ſubla­ta naturalis obligatio. vt.. e. l. admonēdi. Iteꝫ quia iudex de­ferrens ſacramētum. non agit vt tollat naturalem obligationem actus non oꝑatur vltra volūtatem agentis ſiue intentionē. vt.. ti. prox. l. omnis intelligi ergo dꝫ gl. ſacramēto voluntario vel iudiciali de neceſſario iuramentū etiā habetur pro veritate. vt.. c. l. ſed ſi poſſeſſori.§. item ſi iurauero.. l. eum qui.§. ſi mulier. Item habet̉ loco litꝭ ꝯte. vt.. e. l. nam poſtea.§. ſi is qui tempo rali.. de iudicijs. l. ſed ſi reſtituat̉.§. ex quibus. Iteꝫ habꝫ vim pacti. vt.. e. l. ſi duo.§. ſiquis item loco ſolutionis. vt.. e. l. iuſ­iuranduꝫ etiā loco vide in brocardis Azonis de ſacramentis. iij. rubricela minus eſt ſacramentū qͣꝫ probatio. Item loco probatōis bēt̉.. e. l. ſꝫ ſi poſſeſſori.§. fi. C. de nu. pe. l. ī ꝯͣctibꝰ.§. illo iur̄ deli. l vltīa.§. in ꝯputatiōe. Itē obtinꝫ viꝫ nouatōis d̓lega. vt. . e. l. q iuraſſe.§. fi. no. C. e. l. gnaͣliter in principio in glo.. preſtā. In glo. i. ibi ſpecies oppoſita.. iureiur. ibi.§. ſi damnct̉ ẜꝫ vnū intellectū ibi ſed ꝯtra ſacramentū a minore preſtituꝫ ſecus ſi ab alio eo differente. vt.. e. l. naꝫ poſtea.§. ſi minor. Ni. Iſtud pͥn. ſatis patet ſꝫ ob­It pretor. nare videiur.. de inero. acti. l. ſi ſiue ſꝫ ibi p̄ſumit̉ interrogatio p̄ceſſiſſe vt ibi no. Quacūqꝫ ratione iuret̉ prodeſt iuramentuꝫ iuranti. ſacramentuꝫ tamē matris nocet nec ꝓdeſt filio. quominus ve ritas inquirat̉ hoc dicit. Et pro hoc veritati debeat̉ locꝰ facit . de probatꝭ. l. citra.. C. de editucia. lib. l. vnica. Querit glo. que notabilis eſt an in criminali deferri poſſit ſacramentuꝫ. ad hoc vide quod ſatis no. dixi. C. e. l. in bonefidei ſed quātuꝫ ad p̄ſens dic ẜm Ia. de ra. andre. Ia. butri. alios modernos aut agitur iuramento p̄ſtando ad purgationē ꝑꝑ infamiā precedentē tunc indiſtincte tale ſacramentū poteſt p̄ſtari. vt. C. de pe. iudi. qui ma­le iudicauit in aūt. nouo iure. de abolitꝭ. l. falacit̓. de his adeccl. ꝯfu. l. fi.§. ſicuti. noͣ. dixi.. e. l. iuſiu.§. ſemꝑ exͣ de purgatio ne cāonica totū ibi cāoniſtas. ſpeculatoreꝫ. eodē ti. Aut agit̉ de eo preſtādo quo ad probatiōꝫ. iunc aut agit̉ ex crimine ci­uiliter deferri poteſt ſicut in ciuili per hunc.§. cōcor. ſi vero agit̉ crimialit̓ ad penā pecūiariā fiſco inferēdā aūt ad corporalē reo in­ponēdam. pͥmo cāutam publico p̓uato pōt iuramētū deferriꝑ iſtū.§. ibi ſine penali. qꝛ eadē ratio ſubeſt reſpōdeo hoc.. l..§. in popularibus de iniurijs. l. lex coruelia.§. hac. l. ad ſil. l. gaius. Secūdo caſu cum agit̉ de pena corporali reo imponēda. tūc ẜm quoſda ſi eſt crimen ſuꝑ quo poſſet tranſigi ſiue priuatuꝫ ſiue publicum pōt etiam iuramentū deferri qꝛ iuramentū tranſactio equiparātur. vt.. l. ꝓxi. ſꝫ hoc non videt̉ verum qꝛ tranſactio non piudicat niſi tranſigenti. vt ſupra de pactis. l. iuriſgentiū.§. ſi paci­ſcar. aūt rei publice vt ibi. dixi plene. C. de tranſac. l. tranſige re. Iuramētū aūt ſi deferret̉ p̄iudicaret quoad omnia. vt infra. e. l. eum qui.§. in popularibus. Et ideo Andre. dicit vbi ex crimi ne imponi dꝫ pena corporalis nullo modo dꝫ deferri ſacramciū. nam reo qꝛ veriſimile ē modis omnibus redimeret ſangui nem ſuum ēt de iurando vt infra de bonis eoꝝ qui mortē ſibi co. l. i. Item nec actori dꝫ fieri eadem ratōe qꝛ ipſe tenet̉ ſimilitu dine ſupplicij ſi ꝓbat. vt. C. de accuſa. l. fi. qꝛ videret̉ quodā­modo ieſtis in re ꝓpria ꝯͣ. l. idonei.. l. nullus.. de teſti.. C. e. l. om nibus in re ꝓpria. nulli ergo hoc caſu defert̉ vt tollat̉ actio mali gnandi. Item ēt quādo in criminali pōt deferri quod ē quā­doqꝫ vt ſupra dixi. Iudex ita de facili dꝫ decurrere ad ſacra­mentū ſicut in ciuili. vt. C. de ꝓbatio. l. fi. ita dꝫ intelligi deter­minari glo. que eſt hic ẜm Andre. quod veꝝ credo vidi cōiter ſeruari. Ia. aūt bu. dicit ſuꝑ caſu priuato pōt deferri ſicut tranſactio fieri p̄allega. l. trāſigere. In publico crimine dicit aut loꝗmur de ſacramento iudiciali aut de neceſſario. Si de neceſſa rio iudex defert inopia ꝓbationū tūc dicit poſſe deferri Nam ſi defereret̉ actori fieret ꝯͣ diciam. l. fi. C. de ꝓba. que dicit reum ꝯdemnandū niſi ex euidētiſſimis ꝓbatōibus. ſi defere­ret̉ reo fieret ꝯͣ dictam. l. tranſigere. ꝯͣ.§. ſi paciſcar. Ipſe tamen ſentit reo poſſit deferri qꝛ cum abſolui debeat reo ꝓbante. vt. d. l. fi. C. de ꝓbatio. multomagis eo iurante ſe eſſe culpabi lem. ſic iuramentū ſuccedit loco cuiuſdā purgatōis. vt. C. his qui ad eccle. confu. l. fi.§. ſicubi. hoc obſt. l. tranſigere. qꝛ ibi videt̉ fateri crimen tranſigere. hic negat iurādo. Item ob­§. ſi paciſcar. qꝛ hic nihil ſit ꝯͣ vtilitatem publicā. immo in fauorē publice vtilitatis p̄dicta credo poſſe ꝓcedere vbi de crimine ni­hil eſſet omnino ꝓbatum. ſꝫ ſi eēt ſemiplene ꝓbatū vnum teſteꝫ vel famā vel erunt ſufficientia indicia ꝯͣ reum ex ꝗbus poſſet cedi ꝯͣ reum ad torturā. tunc crederē eum torquendū deferē dum ſacramentū. vt toiū ti. de qōnibus. C.. ff.. e. ti. l. maritus. vbi de hoc. Si aūt loquamur de iuramento iudiciali qd̓ de­fert̉ a parie ꝑti in iudicio iudice approbāte. tunc dicit econtra.ſ. reus poſſit deferre actori quaſi videat̉ crimen fateri ſubꝯditō ne ſi actor iurauerit eum delictum ꝯmiſiſſe. vt infra. e. l. ſiquis cuꝫ debitore. nulle ſunt ꝑtes iudicis in ꝯfitentē. vt ſupra ad. l. acꝗli. l. ꝓinde.. C. de ꝯfeſſis. l. vnica. actor aūt pōt reo deferre. quia eſſet contra. l. irāſigere.§. ſi paciſcar. Ia. bu. de hoc. infra. e. l. ad monendi. Alij diſtinguunt aut qd non eſt mota coram iudice ſuꝑ crimine aut eſt mota ſꝫ nōdum mota pōt deferri ſacramen­tum p̄iudicat ille ſolum defert. qꝛ poterit ꝯͣ ſacramentū ve nire. vt infra de adulte. l. ſi maritus.§. ſi negauerit. Si autē de cr mine mota erat lis coram iudice tunc ē locus iuramēto. im. f mo ſi actor deſiſteret impetrata abolitōe incideret in turpillia num. C. de aboli. l. ij. ad turpil. totum reum ēt pōt defer ri actori. l. fi. C. de ꝓbatio. qꝛ fatuus eēt reus qui ſe ꝯmitteret ſa cramēto accuſatoris. qꝛ quodāmodo eēt iudex teſtis in ſua ꝯͣ p̄allegatā. l. idonei.. l. omnibus. ſꝫ reſponderi poſſet qꝛ non ꝓprie venit vt teſtis. ideo ꝗbuſdā videt̉ forte non male ſi reus ſit ita fatuus vellei ſtare ſacramēto actoris. iudex ꝯſentiat ex tali ſacramēto poſſet reus ꝯdemnari. quaſi videat̉ vt dixi ꝯfiteri crimen ſub ꝯditōe ſi accuſator iurauerit. vt. d. l. ſiquis cum debito re.. l. ſi duo patroni.§. idem̄ dicemus..§. marcelus. ex tali ſpō tanea ꝯfeſſione bn̄ poterit reus ꝯdēnari.. de cuſto. reo. l. ſi confeſ ſus. ſupra de his qui no. infami. l. quoniā. no. infra de queſtio. l. i.§. diuus.. C. de penis. l. qui ſententiā. quādoqꝫ lex defert̉ ſacra mentū purgatōis reo. vt. d.§. ſicubi.. C. de fide inſtru. l. fi. de pe­na iudicis. aūt. nouo iure extra de purgatōe vulgari totum. Sed in illis idem fecit homo. ideo parum accedunt ad ꝓpo­ſitum ad.§. in popular̄. in eum qui infra. e. qui multum videt̉ ob. reſpōdet̉ loquit̉ in ciuilibus in criminalibus. de hoc ēt no. in Speculo de iuramēti delatōe. alias ēt opinionem notaui in. d. l. in bonefidei. C. e. quas videre poteris. ibi etiam dixi de cauſa ma trimoniali. vide extra. e. c. mulieri. conuerſionis monachatōnis in eis vtrū locū habeat delatio ſacramenti dic vt ibi dixi. no. etiaꝫ vt dixi. C. de tranſactꝭ. l. fi. In matrimoniali diſtingūt quidam an deferat̉ impugnanti matrimoniū. non valet qꝛ quos deus cōiunxit homo ſeparet per hoc inſti. de nup. de patria poteſtate in principio. Si vero deſerrat̉ defendenti matrimo­niuꝫ tunc teneat. qꝛ ſolo cōſeuſu cōtrahitur matrimoniū.. de re. iu­d 4