Seite
De luttturando. mranſactio. l. ſub p̄texto. ⁊. l. ſiue apud acta. ⁊ sͣ. e. l. nam poſtea. d.§. ſi minor. Si autem reus eēt ꝯdemnatus p̄textu iuramenti delati actori tunc reus ꝑ modū exceptōis ꝓponit. vt ſupra ex qui. cauſis ma. l. necnō.§. quod eis vbi de hoc de excep. l. exceptiones ⁊ sͣ. d̓ iudicijs. l. pretor.§. marcellus Gul. Iteꝫ quero qꝛ hic dicitur nouis reꝑtis inſtrumentis quod in alijs probationibus ⁊ videtur ꝙ idem qꝛ verbuꝫ inſtrumentoruꝫ large ſumptuꝫ continet omnia quibus cauſa inſtruit̉. jͣ. de fide inſtru. l. i. e de ver. ob. ſi. l. notionem §. inſtrumentoruꝫ ⁊ pro hoc etiā. C. de fide inſtru. l. in exercendis. ⁊ quia ſi retractatur per voceꝫ mortuā multo fortius ꝑ vnaꝫ vt in aūt. de fide inſtru.§. ſed ⁊ ſiquis. ⁊ pro hoc facit glo. que eſt. sͣ. de rei venl officiuꝫ in prin. In cōtrariuꝫ videt̉ ꝙ debeat intelligi ſoluꝫ in inſtrumētis in ſtricta ſignificatione qꝛ hic dicitur in littera quibus vſurus eſt ita ꝙ non obſtat hoc. Iteꝫ quia ſunt alique cauſe in quibus ꝓbatur ſoluꝫ ꝑ ſcripturā ⁊ non ꝑ ieſtes. C. ſi mi­nor ſe. ma. dixi. l. iij. vbi plures caſus notant̉ ⁊ dixi Andre. Gu. d̓ cu. dicunt aūt eſt talis cā. in qua probatio ſemiplena erat facta ꝑ ſcripturaꝫ ⁊ tunc ꝑ ſcripturaꝫ ſit retractatio aut per teſtes vel alias probationes ⁊ tunc ꝑ teſtes ⁊ alias probationes retractat̉ arg. C. de non nu. pecu. l. generaliter ⁊ de reg. iur̄. l. nihil tam naturale ſed contra hanc ſo. multū eſt qꝛ ſic admitteretur ad ꝓducenduꝫ teſtes poſt didicitateſtificata qd̓ eſſe non dꝫ. C. de probatꝭ. aūt. ac qui ſe mel ſed poteſt dici ꝙ hic admitterent̉ ad reprobationeꝫ aliorū te­ſtium quod eſſe poteſt vt ibi dixi ⁊. C. de teſtibus. l. ſi qui teſtium ⁊ quia iſta eſt noua inſtantia. C. de tem. app. l. per hanc. bene tamen cōcedo ꝙ ſi cauſa eſſet talis que exigeret probationē ſoluꝫ ꝑ ſcri­pturaꝫ ꝙ tunc teſtes non admitterēt̉. vt. d. l. generaliter ⁊. C. de iu re emphi. l. ij. ⁊ de ſacro ſan. eccle. l. iubemus.§. ſane. el. ij. Item quero qꝛ hec. l. loquitur in reo abſoluto nunꝗd ideꝫ ſit in actore ob tinente ⁊ videt̉ ꝙ nō quia lex voluit attendere moduꝫ probandi. Nam probatō acioris eſt affirmatiua ⁊ rei negatiua. C. de proba. l. actor tu dic cōtra ex hac littera que dicit ſolent enim iudices iu­dicare ẜm eum qui iurauit nec diſtinguit actoreꝫ a reo. Iteꝫ iā bene poteſt ꝓbare reus ſolutioneꝫ per iuſtrumentū ſicut actor de­bitum ar. C. e. l. i. ſed. contra hoc multuꝫ videtur ꝙ debitū ſolutum ex cauſa iudicati nō repetitur. vt. jͣ. mādati. l. fideiuſſor.§. in omni­bus ⁊. C. de cōdi. inde. ſed cōditio ſine cauſa ſit vt ibi dixi ⁊ plene C. de iur. ⁊ fa. ig. l. i. Item quero aniudex de neceſſitate teneat̉ hoc ſacramentuꝫ deferre videt̉ ꝙ ſic peienti. C. e. l. iur̄iurā. vbi eſt verbuꝫ opportet quod ē neceſſitatiuū in cōtrariū eſt hec. l. que di­cit ſolent eniꝫ iudices qd̓ eſt verbū facultatis cōis opinio eſt ꝙ te­neatur cōcurrentibus probationibꝰ ⁊ circūſtantijs de quibus lo­quitur hec. l. ⁊ pro hoc. sͣ. de offi. preſi. l. ſepe. ⁊. jͣ. de damp. infe. l. iij. §. eſt aūt. ⁊ quod no. extra. e. c. fi. Item quero nunꝗd hec. l. lo­cum habeat ſi ex relatione partis iuratuꝫ ſit videtur ꝙ ſic qꝛ quo­dāmodo neceſſurio iurat. vt. jͣ. e. l. manifeſte ⁊. l. iuſiuranduꝫ.§. ait pretor. Guilielmus contra coacia voluntas eſt vt. sͣ. quod me ius ca. l. ſimili ⁊.§. ſi metu vnde cū poſſit iurare ſi velit imputet ſi­bi ſi retulit vt. jͣ. in fine huiꝰ. l. ibi ꝙ ſi alias ⁊cͣ. Itē querit Guid̓. de ſuza. nanꝗd hec. l. locuꝫ habeat ſi tuior ſemiplene probauit in cā puplli ꝙ ſibi deferat̉ ſacramentuꝫ ipſe diſtinguit qꝛ aui cauſa que agitur eſt de geſtis cum pupillo auctoritate ipſius tutoris. tunc qꝛ ſcire debei veritatē. ar. C. de iura. calū. l. ij.§. quod obſeruari defe­ratur ſibi ⁊ iurare teneatur nā ⁊ ipſe tutor poteſt deferre. vt. jͣ. e. l. tu ior ſi vero agatur ex contractu vel facto predeceſſoris pupilli tūc pōt veritateꝫ ignorare nō cogitur anceps ſubire periuriuꝫ vt. jͣ. e. l. prox. videamus. ⁊ reruꝫ ammo. l. marcellus ⁊ ideꝫ dicit in herede defuncti ⁊ eo qꝛ agit ex iure ceſſo ꝙ iurare non cogantur inuiti ꝑ dictas leges. C. e. Item quero an nulla facta probatione de­ſerri poſſit iuramentū videt̉ ꝙ ſic. C. eo. l. generaliter ⁊ ibi dicitur ꝙ in prin. medio ⁊ fi. poteſt deferri Ia. contra qꝛ iſtud ſacramentū defert̉ inopia probationū. vi. C. e. l. in bone fidei ⁊. l. generaliter lo quitur de voluntatio vel iudiciali ſed contra hoc inſtatur qꝛ ino­pia dicitur vbi etiaꝫ nihil eſt vt sͣ. de dolo. l. nāis. Sed hic ꝙ inopia ſumitur duobus modis vno mō qn̄ aliquid adeſt licet mo dicum. vt. jͣ. de ba. ca. mune. l. cura.§. inopes ⁊ ita ſumitur hic. Alio modo quando nihil habet. vt. d. l. nam is ⁊. C. de mu. ⁊ bo. l. fi. li. x. ⁊ dixi in alphabeto dictione inopia ⁊ hoc modo nō ſu mitur hic nec. d. l. in bone fidei. C. e. ⁊ vide qd̓ dixi. sͣ. vltima opi­tione. Item inducit Ia. bu. hanc. l. in ar. ꝙ ſi data eſt mihi di latio ad producēdos teſtes feci. jͣ. dilatōnē aliquos citari ⁊ pigno tari tn̄ nō potui. jͣ. dilat. eos facere iurare nec deponere ꝑꝑ eoꝝ ꝯtu maciā vn̄ peto aliā dilatiōeꝫ mihi debere ꝯcedi pro iſtis teſtibus ē etiaꝫ pro alijs quos nō feci citari. ipſe dicit ꝙ pro citatis ⁊ in qui bus feci quod potui debeat mihi dari dilatio pro alijs nō niſi do cereꝫ eos inuēiſſe de nouo ſicut hic dr̄ de inſtrumentis de nouo repertis quia in alijs videor negligens fuiſſe in prima dilatione ⁊ ita obtinui de facto. ⁊ ꝓ hoc bene facit extra de electio. c. vt cir­ca.§. i. li. vi. ⁊ tetigi in. d. aūt. at qui ſemel. C. de ꝓbatio. ⁊ de teſti. l. ſi quādo in fi. Ultimo ne circa dilatōeꝫ huius. l. remaneat ali quid indiſcuſſum aduertendū eſt ꝙ aliqui doctores ſubtilizantes alias lecturas tradiderunt circa hanc. l. ꝗdam eniꝫ aſcribūt odo. Sed non inueni in ſcriptis ſuis. Sed Ia. de ra. talem lecturā po ſuit. Quidam in teſtamento reliquit mihi legatum iudex in defe ctum ꝓbationum qꝛ teſtamentū nō apparebat iure mentum mihi detulit ⁊ ego iuraui legatum mihi deberi vel econtra detulit he­redi ⁊ ipſe iurauit mihi non deberi. poſtea apparet teſtamentū ex quo apparet illud quod iuratum eſt nō eſſe verum certe retracta bitur tale iuramentū qꝛ teſtamentū nouiter eſt reꝑtum ⁊ iſte eſt ca ſus qui habet̉. C. e. l. fi. Et tunc exponemus ꝯſtitutōibus principū ſ.quas habemus ⁊ fit mentio in. d. l. vltima. ⁊. C. e. ⁊ ẜm hoc iſta l. nō notat differentiam inter iuramentū neceſſariuꝫ ⁊ alia iuramē ta. ſed notat cām ſingularem contra regulam in quo omne iura­mentū ſiue ſit neceſſariū ſiue voluntariū ſiue iudiciale..ſ. dicto cāu d. l. vlti. C. e. Sed iſta lectura non poteſt ꝓcedere ⁊ ꝯmuniter reprobat̉. pͥmo ꝓpter finem huius legis que expreſſe facit differē tiam inter iuramentum volūtate ꝑtium p̄ſtitum ⁊ neceſſarium a iudice p̄ſtitum. Item qꝛ iſta lex non potuit diuinare de dicta. l. vl tima. vt. C. de teſta. l. iubemus que fuit diu poſt iſtam ⁊ que ē no­ua lex Iuſtiniani. Item qꝛ in illa. l. nō fit mentio de aliqua ab­ſolutōe rei nec de ſacramento delato ꝑ iudicem. immo delatum fuit ibi ꝑ heredes legatario concedēdo tamen ꝙ lex iſſa ponit ca ſum ſpecialem contra regulam. ⁊ hoc notat dictio interdum.ſ. ꝙ in caſu ſpeciali.ſ. nouis reꝑtis inſtrumentis retractat̉ iuramentuꝫ ⁊ ſententia. alias regulariter nō. Alii voluerunt hanc. l. intelli gere ſolum in cauſis publicis. vt in eis reſidat̉. ſecus in priuatis. Sed ⁊ iſta lectura falſa eſt. qꝛ lex iſta indiſtincte loquit̉. ⁊ qꝛ idem eſt in priuatis ⁊ publicis. vt. C. e. l. generaliter. ⁊ de ſententijs ad­uerſus fiſcum latis. l. prima lib. x. Alij dixerunt aut deficio do lo improbādo aduerſarii. ⁊ loquat̉. l. iſta alias non. quod non plꝫ. ar. C. de tranſactio. l. ſub p̄textu. ⁊ infra vltimo ver. huius. l. In glo. quas nō habemus in fi. ſimile ſupra ex ꝗbus cau. ma. l. ab hoſtibus.§. ſed quod ſimpliciter. In gl. prima nouiter re perta nō nouiter fabricata. qꝛ cum eſſent falſa ibi fuit facia. Et ſic ne iuramentū a ꝑte ꝑti delatum. Ibi ſola ſentētia ſine iuramento Ibi in odium ꝓ iuramētis ⁊ hec vera lectura ⁊ ꝯmuniter appro bata. Iaco. Ibi ſiquis libertatis.ſ. ꝙ ieſtis non debeat interroga ri nec teſtificari vltra capitula. de quo dixi. sͣ. e. l. ſi duo.§. idem iu lianus in glo.ſ. deſtinatōe. Ibi in ſolutōe ꝯͣriorum in glo. que inci pit.ſ. inopia. ⁊ qꝛ in dubio nō eſt recedendū a verbis ⁊ littera di­cit ꝙ fuit abſolutus in eadem glo.ſ. inopia. Ibi ad purgatōnem iſtud defert̉ ſolum in caſibus ſpālibus alege expreſſis ⁊ notatis in.§. ſicubi ſtatim allegato. Ibi maxime iſtud maxime habundat. qꝛ in re magna nō deferat̉ ⁊ que dicatur modica vel magna. dic vt dixi. C. e. l. in bonefidei. Ibi iudicem p̄ſumptōnem. immo ſemiplenam ꝓbatōem. In glo. ibi circōuenta. immo quia eſt quod imputet̉ ꝑti. que ſponte detulit vt ſupra dixi. Ibi iudex cum ꝯuenit̉. ⁊ tunc nō eſt ꝙ ꝑtis imputet̉ qꝛ ea inuita defert̉ a iu­dice. ⁊ vide infra ti. ꝓxi. l. videamus.§. iurare in fi. ſed eadem rō ē in iudiciali qꝛ ibi etiam circūuenit̉ religio iudicis ſicut in neceſſa­rio qꝛ iudex defert. ⁊ ideo redde aliam ratōem quam dixi qꝛ in ne ceſſario eſt ſola auctoritas iudicis. in voluntario iudiciali eſt con­ſenſus ꝑtium contra quem ꝑtes venire nō debent. vi. sͣ. de nego. ge lpomponius. c Species donationis Uriſiurandi. ꝓreminereuramenum. ⁊ ideo hoc pupillar̄. remittere non poteſt hoc dicit textus ⁊ glo.