De lercintando.¶ Actus inutilisUi per ſalute m. gcedens non inpedit reintegratōem vtilis ſequētis. hoc dicit.¶ Glo. opponit de. l. remutii. sͣ. e. ⁊ ſoluū vno modo. tu dic ẜm Iaco. de bel. ꝙ ibi nō erat ſuſceptū ab initio hic ſic.⁊ eſt rō qꝛ hic deferens penituit ſeu penituiſſe p̄ſumit̉ antequā eſſꝫiuſceptum hic nō. nec lꝫ ei penitere poſtquā ſuſceptū eſt lꝫ non ſitlegiptime iuratuꝫ. ¶ Iteꝫ op. gl. ⁊ nō ſoluit de. l. iiij. jͣ. ꝗ ⁊ a ꝗ ma.lib. nō fiant ſo. ẜm Ia. de bel. quia hic loquit̉ de nup. in quibus ſolet haberi magna affectio cōtrahendi vel ibi ſenatus ⁊ iudex ꝑmiſſit ancilā prouenire ad libertateꝫ ꝑꝑ primas nuptias tantū quia deprimis tantuꝫ cogitabatur qꝛ nuptie fiunt vt ſint vnite. vt. jͣ. de ritunup. l. i. ſed hic defcrens iuramētuꝫ cogitaſſe videt̉ de effectu ipſiꝰiuramenti tantuꝫ vel dic ꝙ ibi prime nuptie valuerunt de iure hicprimuꝫ iuramentuꝫ nihil valuit. ar. jͣ. de condi. ⁊ de. l. hec conditioIa. ¶ Uel dic ẜm Ia. buic. ꝙ ibi primū matrimoniuꝫ inutile reddit poſt cōtrahenduꝫ vilius ⁊ ideo de ẜo nō intelligit̉ cogitatumhic primuꝫ iurameniū nō reddit ẜm vilius ergo ⁊c̄. vel hic de iure iam queſito quod nō reddit̉ per actum p̄cedentē inutile cuꝫ nihil cōpetat iure meo ſecus ſi eſſeꝫ miniſter iuris alieni. C. de accuſatꝭ. l. iiij. ⁊ quomodo ⁊ quādo iudex. l. ſi vt proponis in contrarioacquirebatur de iure acquirendo mediante actu aliquo Ia. bu.¶ Uel dic aliud eſt querere an diſpoſitio ſimpliciter facta videatur relata ad primuzactuꝫ ⁊ ex primo impleatur ⁊ dic ꝙ ſic. vt. jͣ. d̓ver. ſi. l. boues.§. hoc ſermone ⁊ ibi de hoc ſatis no. ⁊ de ver. obl. eum qui talis nō expectatur ſecūdus actus. Aliud eſt querere anita videatur relata ad primū vt eo nō legiptimo facio poſſit iterūex ẜo impleri. hic pōt colligi diſtinctio predicta Ia. butri. vt ſi primuꝫ nō reddit ſecūdū vilius poſſit impleri per iecundum ſi veroreddit ſecundum debilius. tunc aūt ꝓpter taleꝫ debilitateꝫ ſecūdiceſſat ratio diſponent̓ ⁊ nō poteſt. ẜo fieri vt. d. l. hec conditio decō. ⁊ de. quod ſic declaro vbi manumitto ancilaꝫ vt ſit vxor meaveriſſimile eſt ꝙ velim ꝙ ante me alicui alij nubat vnde ſi alij nubat ceſſat cā diſpoſitiōis. vbi no. nō ꝓpter me ſed ꝑꝑ mulierē tūcloquitur. d. l. hec ꝯditio. ¶ Ex ex p̄dictis colligi pōt determinatio queſtionis quā formāt Di. ⁊ alij doctores ſi cui erat conceſſapoteſtas elligendi officialeꝫ ⁊ ellegit ſed electio nō valuit an poſſit iterum eligere hec eniꝫ lex exp̄ſſe facit ꝙ ſic de iſta queſtiōe no.⁊ plene dixi ẜm Gi. ⁊ alios doctores. jͣ. de le. i. l. inique incipit ẜmelectꝭ. ⁊ de opt̓. le. l. ij. ⁊. l. apud aufidiū. ⁊ dixi. sͣ. etiaꝫ ſiquis in iusvo. nō ierit. l. i. in fi. ⁊ pleniſſimeⁱ de ver. ob. l. eum qui certarū.§. cūpure. ¶ Opinio Di. fuit ꝙ ſi electio ipſo iure nō tenuit iterū poſſit elligere. ¶ Adre. ⁊ Gul. hic vident̉ indiſtincte ſentire ꝙ amplius non poſſit eligere ⁊ dicunt̉ differentiā eſſe viruꝫ quis exerceat actuꝫ ſibi de iure cōi cōpetentē tunc ſi illud quod facit in. primo actu ſit inurliduꝫ ⁊ inutile poteſt iterato illud facere ita ꝙ ſitvalidum ⁊ ita loquitur hic cū cōcor. ¶ Si vero ſibi cōpetat iureſpeciali vel tanqͣꝫ miniſtro alterius vel delegato tūc vno actu valido vel inualido tollitur ius ſuum ⁊ amplius nihil facere habꝫ. jͣ.de iudic. l. iudex. C. quomō ⁊ quādo iudex. l. ſi ut proponis ⁊ quiafacilius tollitur ius ſpeciale ꝙͣ cōe in aūt. de nō alie.§. militia. ſedſus elligendi officiales vt plurimuꝫ nō cōpetit a iure cōi ſed ſpāliergo ⁊c̄. ⁊ per hoc bene exita de electꝭ. c. ſi cōpromiſſus. li. vi. ⁊ inaūt. de ſanc. epiſc.§. ſiquis aut oratorij domum. G. ⁊ Andre. ⁊ vide ad hanc materiā qd̓ publice no. ꝑ Inno. exͣ de offi. dele. c. in litteris. ⁊ qd̓ dixi. jͣ. de cōdi. inde. l. cū indebitū.§. i.Uſiurādū et ad pecunias.¶ In omni cā poteſt iurari. ⁊ qui dubitat pōt perere tempus ad deliberanduꝫ ⁊ vide qd̓ dixi. sͣ. e. l. iij.§. quacūqꝫ actionē. ¶ Et de ſecūdo an debeat dari tēpus ad deliberanduꝫ petēti vide qd̓ notaui ⁊ dixi. sͣ. de interrog. aci. l. qui interrogatus Ia. bu. dicit an detur tēpus ad deliberandū cōmitti arbitrio iudicis qui arbitrabit̉ dari ſi petatur ſuper actu remoto ⁊ d̓longinquo qꝛ in hoc pōt veriſimiliter dubitari ar. jͣ. de acqui. poſ.l. ꝑegre. C. de veteri iur̄. enucl. l. ij.§. ſꝫ qꝛ diuīe. ⁊ qui teſta. fa. poſ.l. hac conſultiſſima.§. ac cum humana ſi v̓o acius eſt de ꝓximoin quo videat̉ calumnioſe peti tēpus ad deliberanduꝫ ⁊ nō dabitniſi forte eſſet actus implicitus. vt vna lōga rō tūc eniꝫ daret vel ſiſucceſſiſſei in locū alterius qꝛ ⁊ tunc habꝫ iuſtā ignorantic ceuſcinvi. jͣ. de re. iur. l. qui in alterius ⁊ hoc in ſacramento veritatis ſecusdicit in ſacramento credulitatis quia iuſte poteſt ſtatiꝫ moueri adcredendum vel non credendū. l. ii. C. de iura. calumme. de hoc vide quod ibi no. Iaco. bu. cōiter cām vidi in iudicio ſeruari quodetiam in ſacramento credulitatis puta in reſpondēdo poſitōibus⁊ interrogatōibus ⁊ ſimilibus det̉ tempus ad deliberandum niſiappareat de calumnia ꝑ. d. l. qui interrogatus. ⁊ qꝛ ſibi p̄iudicatreſponſio de credulitate. ac ſi eſſet de veritate. ut. d. l. ii. de iura. calum. ſi de facto alieno interroget̉ det̉ deliberatio qꝛ ibi ē tolletabilis ignorantia. jͣ. ꝓ ſuo. l. fi.¶ Glo. non firmat pedem cui equiparcturDe fenſol. ſe defenſor. virum tutori vel ꝓcuraiori.¶ Guilieimus de cu. dicit ꝙ equiꝑatur procuratori. vt. sͣ. quodcuiuſcūqꝫ vniuerſita. l. item eoꝝ.§. acior. ⁊.§. ſe. Iaco. bu. dicit ꝙſi eſt adminiſtrator publicus vel ſindicus habens mandatuꝫ abvniuerſitate ꝙ equiꝑatur officialibus vniuerſitatis iutori. Si vero habeat mandaiū ab alijs. vt. l. i.§. i. ⁊. l. fi.§. defenſores. infra demune. ⁊ ho. tunc equiꝑatur ꝓcuratori de hoc vide ſupra. e. l. iuſiutandū. quod ex conuentōe.§. ꝓcurator. vbi de hoc plene notaui ⁊dixi. Iaco. de are. dicit in ſindico requiri ſpāle mādatū ſicut hic.exigit̉ in defenſore quod innuit littera ſi ſuꝑ hoc ⁊cͣ. ¶ Alii intelligunt hunc.§. in ſimplici defenſore. ¶ Querit Guil. de cuncoſi defenſorſauſdedit iudicatum ſolui que tria ꝯtinet. vt infra iudicatum ſolui. l. iudicatū ſolui. petit̉ ꝙ faciat venire principalē ad iurandum de calum. qꝛ ip̄e defenſor iurare non pōt. C. de iuramēto calumnie. l. ii.§. ſinantem. ⁊ aūt. principales. Ille nō vult venire. nunquid ꝯmitteret̉ ſtipulatio iudicatū ſolui ob tem nō defenſam. ꝗdam dicunt ꝙ non ꝑ iſtum.§. ſed iſte.§. nihil facit qꝛ hic cābene poterit decidi ſine iuramēto de quo hic loquit̉ ſed non ſineſacramento calum. vnde dicit ſtipulatōem ꝯmitti ꝑ. l. ſi reus. jͣ. iudi. ſol. Guili.¶ Non compellit̉ ꝓcurator vel defenprocurator ſor iurare ſed ſufficit iudicitm ſubire. hocdicit. ¶ Oppo. de. l. non ſolum in principio. sͣ. de ꝓcura. So. ꝑea que ibi no. qui hic iuramentū totius litis deciſionum ibinon.ſed iuramentū per quod reſpondet̉ poſitōibus. ¶ Querit. gui.de ſuza. ſi habeat ſpāle mandatum ad iurandū in animam de mini an ſufficiat. ⁊ allegai. C. de vindic. lib. l. nec muliereꝫ. quod no.qꝛ ibi nō fuit manumiſſio ꝑ ꝓcuratorem ꝯͣrium deici minat. ⁊ dehoc dixi. sͣ. e. l. iuſiuran. qd̓ ex ꝯuētōne.§. ꝓcurator.¶ Deferens iuramentū dꝫ dequi iuſiurandum. calumnia iurure ſaliū ſi nō ex gatur ⁊ in parentibus ac patronis. hoc dicii. ¶ Et caue qꝛ hic glo.colligit tria ⁊ in quolibet male dicit. primo enim colligit ꝙ ſacramentum calumnie pōt tacite remliti. lꝫ noti exp̄ſſe. circa quod aduerte ꝙ duplex eſt ſacrameniū calumnie. vnum quod p̄ſtat̉ protota lite ſtatim conteſta. de quo loquit̉ titulus de iuramento calumnie. ⁊ illud de iure ciuili nec tacite nec expreſſe pōt remitti cūinuentum ſit ob vtilitatem publicā. vi. C. de iura. calum. l. ii.§. ſedqꝛ verum. vbi de hoc plene no. ⁊ dixi. ¶ De iure canonico iacite pōt remitti. vt exita de iuramento calum. c. i. li. vi. ⁊ omiſſuꝫ inqualibet ꝑtelitis p̄ſtari. vt ibi dicit̉. eſt ⁊ aliud ſacramentum quodnon p̄ſtat̉ ꝓ ioīa lite ſed in caſibus ſpālibus in quibus ieneat̉ ꝗsiurare ꝙ illud quod petit fieri non petit animo calum. ⁊ de tali ſacramento calumnie loquit̉ iſte.§. ⁊ ſupra ad exhiben. l. iheſcur̄. ⁊ſi mulier ven. no. calum. cā in poſ. efſe dicet̉ cum multis ſimilibꝰ.⁊ iſte pōt remitti exp̄ſſe ⁊ iacite. vt hic cum concor. ⁊ remutit̉ cuaꝫparentibus ⁊ patronis vt ſequit̉. ⁊ canoniſte appellant iſtud ſacramentum malicie. vt extra de iuramēto calumnie. c. ii. in fi. lib. vi.¶ Scd̓o dicit glo. no. ꝙ olim ſepius iurabat̉ ꝙ hodie couigit̉qꝛ ſemel tantum iurat̉. ſed in hoc male dicunt glo. qꝛ verum ⁊̓ ꝙillud ſacramentū quod ꝓ iota lite p̄ſtat̉. p̄ſtat̉ ſolum ſemel. vi. C.de iura. calum. l. i. ⁊ aūt. ibi poſita. ⁊ ibi plene dixi. Sꝫ iſtud ſacramētum calum. quod nō p̄ſtat̉ ꝓ tota lite ⁊ appellat̉ ita p̄ſtaī hodie ſicut olim. ¶ Tertio nō glo. ꝙ ſacramētum calum. remiuit̉parentibus ⁊ patronis quod falſum ē ſi intelligat̉ de ſacramentocalum. quod p̄ſtat̉ ꝓ totalite. qꝛ illud nulli remittit̉. vi. d.§. ſed qꝛveremur. ſed ſacrameniū ſpāle calum. ſeu malicie bene remittuureis. vt hic dicit̉.