Seite
EPISTOLA III erga me beniuolētiſſimū ſoluas atqꝫ exuas: ac de me mihi magis ꝗͣ ulli alteri credas: ſi mihi dilectionis uicem rependis. Tanta eſt em̄ chriſtianaꝝ ꝓfunditas litteraꝝ: ut ī eis quotidie ꝓficerem: ſi eas ſolas ab ineunte puericia uſqꝫ ad decrepitā ſenectutē maxi­mo ocio: ſūmo ſtudio: meliore ingenio conarer addiſcere: Nō quo ad ea quæ neceſſa­ria ſunt ſaluti: tanta in eis ꝑueniatur difficultate: ſed cum quiſqꝫ ibi fidem tenuerit: ſine­qua pie recteqꝫ non uiuit̉: tā multa: tamqꝫ multiplicibꝰ myſterioꝝ umbraculis opaca intelligenda ꝓficientibus reſtant: tantaqꝫ nō ſolū in uerbis quibus iſta dicta ſunt: ueꝝ etiam in rebus quæ intelligēdæ ſūt latet altitudo ſapiētiæ: ut annoſiſſimis: acutiſſimis: flagrātiſſimis cupiditate diſcēdi hoc cōtingat. Qd̓ eadē ſcriptura quodā loco habet: G Cū conſummauerit homo: tūc incipit. Sed quid hinc plura? Veniendū potius eſt ad rem quā requiris: Vbi primū te ſcire uolo: non hoc habere chriſtianā doctrinam ꝙ ita ſit deus infuſus carni qua ex uirgine naſceret̉: ut curam gubernādæ uniuerſitatis: uel deſeruerit uel amiſerit: uel ad illud corpuſculū quaſi contractam materiā collectamqꝫ tranſtulerit. Hominū iſte ſenſus eſt: nihil niſi corpora ualētiū cogitare: ſiue iſta craſſi­ora ſicut ſunt humor atqꝫ humus: ſiue ſubtiliora: ſicut aeris& lucis: ſed tamen corpo­ra quoꝝ nullum poteſt eſſe ubiqꝫ totū: qm̄ per īnumerabiles partes aliud alibi abeat: neceſſe eſt: Et quātumcunqꝫ ſit corpus ſeu quātulūcūqꝫ corpuſculū loci occupet ſpa­cium: eūdemqꝫ locum ſic impleat: ut in nulla eius parte ſit totū: ac ꝑ hoc denſari ac ra­reſcere: contrahi& dilatari: ī minutias deteri:& grādeſcere in molē: non niſi corpoꝝ eſt. Lōge aliud ē animæ natura ꝗͣ corporis: quāto magis dei: qui creator eſt& animæ & corporis. Non ſic deus dicit̉ implere mūdū: uelut aqua: uelut aer: uelut ipſa lux: ut minore ſui parte: minorē mundi impleat partē:& maiore maiorem. Nouit ubiqꝫ totꝰ eſſe:& nullo contineri loco. Nouit uenire nō recedēdo ubi erat. Nouit abire nō deſe P rendo quo uenerat. Mirat̉ hoc mens humana:& quia nō capit fortaſſe nec credit: Se ipſam primitꝰ migrata miretur: ſeipſam paululū ſi pōt attollat a corpore:& ab eis rebꝰ quas ſolet ſentire ꝑ corpꝰ:& uideat ipſa ꝗd ſit quæ utitur corpore. Sed forte non pōt: Magni quippe eſt ingenij: ut ait quidam: ſeuocare mētē a ſenſibus:& cogitationem a cōſuetudine abducere. Ipſos ergo corporis ſenſus: aliquāto inſuetius& uigilātiꝰ ꝑſcru tetur. Sūt certe quinqꝫ partiti corporis ſenſus: ꝗ nec ſine corpore: nec ſine anima eſſe poſſunt: quia neqꝫ ſentire eſt niſi uiuētis: qd̓ ab anima eſt corpori: neqꝫ ſine corporeis inſtrumētis:& quaſi uaſis atqꝫ organis uidemꝰ: audimꝰ: cæteriſqꝫ tribꝰ utimur ſenſibꝰ, Intendat hæc anima rationalis:& ſenſus corꝑis: non ſenſibus corporis: ſed ipſa mente atqꝫ rōne cōſideret. Certe ſentire homo nō poteſt niſi uiuat: uiuit autē in carne: anteq̄ morte utrūqꝫ dirimat̉. Quō igit̉ aīa quæ ſūt extra carnē ſuā ſentit: quæ nō niſi ī carne ſua uiuit? An nō ab eiꝰ carne lōgiſſime abſunt ſidera ī cælo? An nō in cælo uidet ſolēs An ſentire non eſt uidere: cū ſit in quinqꝫ ſenſibus cæteris excellentior uiſus? An& in cælo uiuit: quia& in cælo ſentit:& ſenſus non poteſt eſſe ubi uita nō eſt? Anſentit:& ubi non uiuit: quia cum in ſua tm̄ carne uiuat: ſentit etiam in his locis quæ præter eius carnem continent ea quæ tangit aſpectu? Vides ne ꝗͣ ſit hoc latebroſum in ſenſu tam conſpicuo ꝗ uiſus dicit̉? Attende& auditū: Nā& ipſe ſe foras quodāmodo diffundit a carne. Vnde em̄ dicimus: Foris ſonat: niſi ibi ſentiamus ubi ſonat? Ergo& illic extra carnē noſtram uiuimꝰ. An ſentire poſſumꝰ:& ubi nō uiuimꝰ: cum ſenſus ſine uita eſſe non poſſit? Cæteri tres ſenſus: apud ſeipſos ſentiunt: ꝗͣuis de olfactu utrūqꝫ poſſit du­bitari. De guſtu autem atqꝫ tactu: nulla cōtrouerſia eſt: ꝙ ea quæ guſtamus& tāgimꝰ: non alibi ꝗͣ in carne noſtra ſentimus. Proinde iſti tres ſenſus: ab hac conſideratione ſe moueant̉. Viſus audituſqꝫ afferunt mirabilē quæſtionē. Aut quomodo anima ſentiat ubi nō uiuit: aut quomodo uiuat ubi nō eſt. Neqꝫ enim niſi in carne ſua eſt. Sentit aūt etiā præter carnem ſuā. Ibi quippe ſentit ubi uidet: quia& uidere ſentire eſt. Ibi ſentit ubi audit: quia& audire ſentire eſt. Aut ergo& ibi uiuit: ac ꝑ hoc etiam& ibi eſt: aut ſentit& ubi non uiuit: aut uiuit& ubi nō eſt. Hæc om̄ia mira ſunt: nihil horū affirma­ri ſine quadā uelut abſurditate poteſt. Et de ſenſu loquimur morticino. Quid igitur I eſt ipſa aīa: præter corꝑis ſenſū: id eſt in mente qua iſta cōſiderat? Neqꝫ em̄ ſenſu cor­