Seite
SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA LI acutorum: quoniam parum attendunt quātum uideāt imagines corporum: quæ fiūt in ſpiritu: nec omnino ſunt corpora. Cum uero eas cogūt̉ intueri: ſi recte aduerterint atqꝫ cōpererint: nō eas eſſe corporeas: ſed corpoꝝ ſimillimas: rationem tamen de his non continuo ualent reddere: quibus cauſis& quemadmodum fiāt: qua deniqꝫ natu­ra ſua ſubſiſtant: uel in quo ſubiecto ſint: utrum ita in animo fiant ut in membrana ex atramento litteræ: ubi utraqꝫ ſubſtantia eſt& membrana ſcilicet& atramentum: an ſi cut ſigillum in cæra: ul̓ figura quælibet cui cæra ſubiectum eſt illa in ſubiecto: an utro­qꝫ modo fiant iſta in ſpiritu noſtro: aliquando ſic: aliquando autem ſic. Mouent em̄ nō ſolum ea: quæ abſunt a ſenſibus corporis:& in noſtra reperiuntur memoria: uel quæ noſipſi ut libitum eſt: facimus: diſponimꝰ: augemus: minuimꝰ: ſitu: habitu: motu innu­merabilibus qualitatibus formiſqꝫ uariamus: Talia ſunt fortaſſis etiam illa quibus de­ludimur dormientes: quando non diuinitus admonemur: niſi ꝙ hæc uolentes agi­mus: illa præter arbitrium patimur. Nō ſolum hæc mouent: quæ in animo de ipſo ani­ I mo fieri non abſurde quis putat: ꝗͣuis& hoc cauſis occultioribus quibus agit̉ ut iſtud Zacharie.i. potius ꝗͣ illud in conſpectu animi ueniat: ſed etiam quod ait propheta: Et dixit mihi angelus qui loquebatur in me. Neqꝫ enim forinſecus uoces ad aures corporeas pro­phetæ ueniſſe credendum eſt: cum dicit: loquebatur in me: non ad me: utrum uoces erant de ſpiritu factæ corporalibus: ſimiles quales agimus cum apud nos taciti multa memoriter: plærunqꝫ etiam cantando tranſcurrimus: ſed tamen editæ ab angelo ſibi Matth̓..1. ſuggerente:& quod in euangelio ſcriptum eſt: Ecce angelus dei apparuit illi in ſom­Gen̄. 18. nis dicēs: Quomodo em̄ apparuerit: uel corpus angelicū oculis clauſis? Abraæ quip­pe uigilanti ſic apparuerunt: ut eos cum pedes lauit eis contrectando ſentiret: uel ſpi­ritus ſpiritum dormientis in ſpecie aliqua ſimili corpori: ſicut noſipſi nobis uidemur. Tali figura etiam per loca moueri ſomniales: lōge aliter ꝗͣ mēbra ī ſtratis iacentia mo­nent hæc:& ideo mira ſunt: quia occultiorem habent rationē ꝗͣ uideri uel reddi ab ho mine homini poſſit. Nam iſtæ cauſæ ſunt admirationis: cū ul̓ ratio cuiuſqꝫ rei latet: uel eadem res uſitata non eſt: ꝙ aut ſingularis: aut rara eſt. Ex illa ergo cauſa latentis ratio­nis: ego dixi in epiſtola: quā te legiſſe cōmemoras: cū eis reſponderem qui negāt eſſe crededum: ꝙ chriſtum uirgo peꝑerit: uirgo permanſerit. Si ratio quæritur: nō erit mi­rabile: hoc em̄ dictū eſt: non ꝙ ratione res careat: ſed ꝙ eos lateat: quibꝰ hoc deus uo­luit eſſe mirabile. Ex alia uero admirationis cauſa: quæ ideo eſt quia inſolitum aliquid Lucꝭ..7. occurrit: ſcriptum eſt de domino: ꝙ miratus ſit Cēturionis fidē: Neqꝫ em̄ eum rei nul­lius ratio potuit latere: ſed admiratio ꝓ laude poſita eſt eius cuius par in populo he­bræo non apparuerat. Vnde ipſa admiratio ſatis expoſita eſt: cum dominus ait: Amē dico uobis: non inueni tantam fidem in iſrael. Qd̓ autem adieci in eadem epiſtola: Si MV exemplum poſcitur: nō erit ſingulare: fruſtra tibi uiſus es uelut exempla inueniſſe de uermiculo qui ī pomo naſcitur:& aranea quæ filum textrinæ ſuæ corpore uelut inte gro parit. Dicunt̉ em̄ aliqua argute cuiuſdā ſimilitudinis gr̄a: alia remotiꝰ: alia cōgruē­tius: ſed ſolus chriſtus natꝰ eſt ex uirgine: unde iā intelligis quātū æſtimo cur hoc eſſe dixerim ſine exemplo. Habēt itaqꝫ oīa cauſas ſuas atqꝫ rationes rectas& inculpabiles: quæ deꝰ uel uſitata uel inuſitata operatur. Sed hæ cauſæ atqꝫ rationes cum latet: mira­mur quæ fiunt: cū autē patent: cōſequēter ea uel cōueniēter fieri dicimꝰ: nec mirādū eſſe: quia facta ſunt: quæ ratio exigebat ut fierent: Aut ſi miramur non inopinata ſtu­pendo: ſed excellentia laudando miramur. Quo genere admiratiōis Cēturio ille lau­datꝰ eſt: Nec ideo reprehēdēda eſt ſententia qua dictū eſt: Si ratio quærit̉ nō erit mi­rabile: qm̄ eſt aliud genus admirationis etiā cum ratio manifeſta eſt admiranti. Neq Iacobi.1. enim ꝓpterea culpatur ſentētia qua dictum eſt: Deꝰ neminē temptat: quoniā ē aliud Deutꝭ..13. genus temptatiōis: ꝓpter qd̓ recte itidem dictum eſt: Temptat uos dn̄s deus ueſter. Nec quiſꝙͣ exiſtimet ideo merito poſſe dici corporeis oculis a filio patrem uideri: an N non potius ſicut a patre filium: quia illi qui hoc putant cum in reddenda ratiōe defece rint: poſſunt& ipſi dicere: ſi ratio quærit non erit mirabile: hoc enim dictum eſt: nō ꝗa non eſt ratio: ſed quia latet. Illius autē non miraculi: ſed erroris demōſtrare debet nul