¶ SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA CXLIIinſtituturus eſt: humanæ naturæ bonū ac libertatem arbitrij nimis extollit atqꝫ defendit:& eandem inſtituēs: quæ prima uirginis cura primūqꝫ ſtudium eſſe debeat exponit: aſtruitqꝫ uirgine quæ conſiliū amplexata ē: multo magis ſeruare debere præceptū& animū optimis rebus occupare. Docet quoqꝫ minima præcepta non eſſe negligenda:& omnia ſine murmuratione cōplenda: uirtutes præterea uitiaqꝫ diſcernere. Monet deinceps adulanti non debere credere: nec quenꝗ adulatione decipere: moderata ſeruare ieiunia: de dignitate natilium non gloriari: raroqꝫ in publicum ꝓcedere. Inſtruit eam poſt hoc de cōgruo orationis tēpore& modo lectionis ſcripturarū:& qualis debeat eſſe ornatus in ſponſa chriſti. Erudit deniqꝫ ipſam ad cautelam in diſcernendis cogitationibus: Exhortaturqꝫ poſtremo illam ad omnē laborem ferendū: cauſamex cōſideratione inſtabilitatis humanæ& futuri iudicij aduentu æternitatiſqꝫ cōtemplatione aſſignans. Epl̓a. CXLII.Iſummo ingenio pariqꝫ frætus ſcientia: officium ſcribendi facile me implere&poſſe crederem: tamē tam arduum hoc opus ingredi: ſine magno difficultatistimore non poſſem. Scribendum tn̄ eſt ad Demetriadē uirginem chriſti: uirginem nobilem: uirginem diuitem:& qd̓ his maius ē: ardore fidei nobilitatem diuitiaſqꝫ calcantem. Qua utiqꝫ ꝓ tam inſignis admiratione uirtutis: ut laudare omnibus facile: ita docere difficile eſt. Cui enim oratio deeſſe poſſit in eius laude celebrāda: quæſummo loco nata: in ſūmis oꝑibus delitijſqꝫ nutrita: tantis: tāqꝫ uarijs huius uitæ blādimētis uelut tenaciſſimis quibuſdam irretita uinculis ſubito eruperit: cūctaqꝫ ſimul corporis bona cum uirtute mutauerit: quæ florem adhuc ipſum ineuntis ætatis: quodamfidei gladio: id eſt uoluntate ſucciderit:& crucifigens cum chriſto carnem ſuam uiuā:ſanctamqꝫ hoſtiam ſacrauerit deo: ac nobiliſſimi ſanguinis poſteritatem uirginitatisamore contempſerit? Prona autem& facilis dicendi uia eſt: quæ ipſa ubertate materiæ curſum orationis accendit. Sed nobis alio magis itinere pergendum eſt: quibus ꝓpoſitum eſt: inſtitutionem uirginis: non laudem ſcribere: nec tam paratas iam uirtuteſeius exprimere: qͣ parandas: magiſqꝫ reliquā ordinare uitam: ꝗͣ ornare præteritā. Eſtautem difficillimum cum eius perſona facere in qua cupiditas tanta diſcendi eſt: tantuſqꝫ perfectiōis ardor: ut ei quælibet ꝑfecta doctrina par eſſe uix poſſit. Meminit em̄recteqꝫ meminit quas mundi opes gloriamqꝫ reſpuerit: quibus uoluptatibus renunciauerit: quas deniqꝫ contempſerit uitæ præſentis illecebras. Et ideo contenta non eſtcōmuni hoc mediocriqꝫ genere uiuendi: Et ꝙ facile ipſa multorum ſocietate uileſcat:nouum aliquid& inuſitatum requirit: præcipuū ac ſingulare quoddam flagitat nō minus conuerſationē ſuam ꝗͣ conuerſionem uult eſſe mirabilem. In ſæculo nobilis: apuddeum cupit eſſe nobilior: tam precioſa requirit in moribus: ꝗͣ contempſit in rebꝰ. Hūcitaqꝫ tam deuotæ mentis ardorem: hanc tātæ perfectionis ſitim: qd̓ unꝗͣ ſatiabit flumēingenij? Quæ uis aliquando orationis: quæ copia tm̄ exprimere uerbis poterit: quātūparata eſt uirgo rebus implere? Nobis uero donanda eſt uenia: qui ad ornādum domini tabernaculum: ſcd̓m uires noſtras munus offerimꝰ. Nec ueremur ne temere ſcribendo ad tantæ nobilitatis uirginem: ultro nos morſibus tradamus inuidiæ. Scribimem̄ petente ſancta matre eius: īmo iubente idqꝫ a nobis tranſmarinis miro cum deſiderio animi flagitante: quæ facile oſtendit: quo ſtudio: quātaqꝫ cura in filia germen cæleſte plātauerit: dum illud tam ſollicite cupit ab alijs irrigari. Remoti ergo a temeritate:& ab ambitiōe liberi: ꝓpoſito inſudemus operi: nec de mediocritate diffidamꝰ inCa. 2.Exordium cōmendationisboni naturehumanegenij qd̓ credimꝰ:& fide matris& merito uirginis adiuuari. Quotiēs mihi de inſtitu ꝯtione morum:& ſanctæ uitæ conuerſatione: dicēdū eſt: ſoleo primo humanæ naturæuim qualitatemqꝫ monſtrare:& ꝗd effici poſſit oſtendere: ac iam inde audiētis animūad ſpecies incitare uirtutum: ne nihil ꝓſit ad ea uocari: quæ forte ſibi impoſſibilia eſſepræſenſerit. Nunꝗͣ enim uirtutum uiam ualemus ingredi: niſi ſpe ducamur comite. Siquidem appetendi omnis conatꝰ perit: conſequendi deſperatione. Quē ego exhortationis ordinem cum in alijs quoqꝫ opuſculis tenuerim: tum hic maxime obſeruadūputo: ubi eo plenius naturæ bonum declarari debet: quo inſtituēda eſt uita ꝑfectior:
