EPISTOLA CXXX non conſulendi uoluntate: ſed timore moriendi: magiſqꝫ fugiendi obſit exemplo: ꝗͣ uiuendi proſit officio: nulla ratione faciendum eſt. Deniqꝫ ſanctus Dauid ne ſe committeret periculis prœliorum:& fortaſſis extingueretur: ſicut ibi dictum eſt: lu­cerna iſrael: a ſuis hoc petentibus ſumpſit: non ipſe præſumpſit: Alioquin multos imi­tatores feciſſet ignauiæ: eum crederēt hoc feciſſe non conſideratione utilitatis alio­O rum: ſed ſuæ perturbatione formidinis. Occurrit aliqͣnto alia quæſtio quam contem nere non debemus. Si enim hæc utilitas negligenda eſt: ut aliqui miniſtri propte­rea fugiant imminente aliqua uaſtitate: ut ſeruentur qui miniſtrent eis quos poſt illam cladem reſiduos potuerint inuenire: Quid fiet ubi omnes uidentur interituri: niſi aliꝗ fugiant? Quid ſi enim hactenus ſæuiat illa pernices: ut ſolos miniſtros eccleſiæ perſe­quatur? Quid dicam: an relinquenda eſt a miniſtris fugientibꝰ eccleſia: ne a morienti­bus miſerabilius relinquatur? Sed ſi laici non queruntur ad mortem: poſſūt occultare quoquo modo ep̄os& clericos ſuos: ſicut ille adiuerit in cuius poteſtate ſunt omnia: qui poteſt& non fugientem per mirabilem conſeruare potētiam. Sed ideo quærimꝰ quid nos facere debeamus: ne in omnibꝰ fugiendo diuina miracula temptare dn̄m iu dicemur. Non quidē talis eſt iſta tempeſtas: qn̄ laicoꝝ& clericoꝝ eſt cōmune pericu­lum: ſicut in naui una cōmune periculū eſt mercatoꝝ atqꝫ nautaꝝ. Veꝝ abſit ut tan tipēdenda ſit hæc nauis nr̄a ut debeāt nautæ:& maxime gubernator ꝑiclitantē de­ſerere: etiā ſi in ſcaphā trāſiliēdo ul̓ etiā natādo poſſit effugere. Quibꝰ em̄ metuimꝰ ne nr̄a deſertōe pereat: tꝑalē mortē quæ qn̄qꝫ uētura ē: ſed æterna quæ p̄t ſi cauea­tur uenire:& p̄t ſi caueat̉ etiā uenire metuimꝰ. in cōmuni aūt periculo uitæ huiꝰ cur exiſtimamꝰ ubicūqꝫ fuerit hoſtilis incurſus: oēs clericos& etiā om̄es laicos eſſe mo rituros ut ſimul finiāt hanc uitā cui ſunt clerici neceſſarij? Aut cur ſperemꝰ ſicut lai­cos aliquos ſic etiā clericos remāſuros: A quibꝰ em̄ neceſſariū miniſterium ualeat exhi beri: Quāqͣ hos inter dei miniſtros inde ſit diſceptatio qui eoꝝ maneāt ne fuga omniū & eoꝝ fugiāt ne morte omniū deſerat̉ eccleſia. Tale quippe certamē erit inter eos P ubi utriqꝫ ferueāt charitate& utriqꝫ placeāt charitati. Quæ diſceptatio ſi aliter po tuerit terminari: quātum mihi uidet̉: maneāt& fugiāt ſorte legēdi ſunt. Qui em̄ di xerint ſe potiꝰ fugere debere: aut timidi uidebunt̉: ꝗa īminens malū ſuſtinere nolue­runt: aut arrogātes quia ſe magis ſeruādi eſſent neceſſarios eccleſiæ iudicarūt. Dein­de fortaſſis hi meliores ſunt: eligāt pro fratribꝰ aīas ponere:& hi ſeruabunt̉ fugiēdo quoꝝ eſt minꝰ utilis uita: quia minor cōſulendi& gubernādi peritia. Qui tn̄ ſi pie ſapi unt contradicēt eis quos uidēt& uiuere potiꝰ oportere& magis mori malle ꝗͣ fugere: Ideo ſicut ſcriptū eſt: Contradictiōes ſedat ſortitio:& inter potētes definit. Melius Prouer. 18. em̄ deꝰ in huiuſcemodi ambagibꝰ ꝗͣ hoīes iudicāt: ſiue dignet̉ ad paſſionis fructū uoca re meliores& ꝑcere infirmis: ſiue iſtos facere ad mala ꝑferenda fortiores:& huic uitæ ſubtrahere: quoꝝ p̄t& dei eccl̓ia& tm̄ qͣntū illoꝝ uita ꝓdeſſe. Res ꝗdē fiet minus uſitata ſi fiat iſta ſortitio. Sed ſi facta fuerit ꝗs rep̄hēdere audebit? Quis niſi ī­peritꝰ aut auidꝰ cōgrua prædicatiōe laudabit? Qd̓ ſi placet facere: cuiꝰ facti oc­currit exēplū: nulliꝰ fuga faciat ut eccl̓iæ mīſteriū maxīe ī tātis ꝑicul̓ neceſſariū ac debi deſit. Nemo excipiat ꝑſonā ſuā: ut ſi aliqͣ gr̄a uidet̉ excellere: ideo ſe dicat uita& ob hoc fuga digniore. Quiſꝗs em̄ hoc putat: nimiū ſibi placet. Quiſꝗs aūt etiā hoc dicit Q oībꝰ diſplicet. Sunt ſane arbitrāt̉ ep̄os& clericos fugiētes in talibꝰ periculis ſed manētes facere ut plebes decipiant̉: cum ideo fugiunt ꝗa manere ſuos præpoſitos cernūt. Sed facile eſt hanc reſponſionē uel inuidiā declinare: alloquēdo eaſdem ple bes atqꝫ dicēdo: uos decipiat de loco iſto non fugiemꝰ. Non em̄ propter nos ſed propter uos potius hic manemꝰ: ne uobis miniſtremus quicquid ſaluti ueſtræ quæ in chriſto eſt nouimus neceſſariū. Si ergo fugere uolueritis:& nos ab iſtis quibꝰ tene­mur uinculis ſoluiſtis. Quod tunc puto eſſe dicendū: quando uere uidet̉ utile eſſe ad loca tutiora migrare. Quo audito ſi ul̓ om̄es uel aliqui dixerint: in illius poteſtate ſumꝰ: cuius irā nullus quocūqꝫ uadit: euadit: cuiꝰ miſericordiā ubicūqꝫ ſit p̄t inuenire: nuſqͣ uult ire: ſiue certis neceſſitatibꝰ impeditus: ſiue laborare nolēs: ad incerta ſuffugia­