46 EPISTOLA CC ſpiritalis iſraelita.& de iſto noīe ſic apl̓s loquit̉: Non em̄ omnes ex iſrael hi ſunt Ro. 9. iſrael: neqꝫ ſunt ſemē Abraā oēs filij: ſed in Iſaac uocabit̉ tibi ſemē: hoc eſt hi filij carnis hi filij dei: ſed filij ꝓmiſſionis deputant̉ in ſemine. Nōne mirabilia magna ſunt iſta ꝓfundūqꝫ myſterium: ut multi ex iſrael nati ſint iſrael:& multi non ſint filij ſint ſemen Abraæ? Quomodo em̄ non ſunt: quomodo ſunt: niſi quia ſunt filij ꝓmiſſi­onis ad chriſti gratiam ꝑtinentes: ſed filij carnis nomen īnane geſtantes: ac hoc nec illi ſunt iſrael ſicut ſumus nos: nec nos ſumus iſrael ſicut ſūt illi. Nos enim ſumus ſcd̓m D ſpiritalē regenerationē: illi ſcd̓m carnalem generationem. Intuēdum eſt quippe ac diſcernendum: alium eſſe iſrael qui ꝓpter carnem nomē accepit: alium uero ꝓpter ſpiritū rem quæ illo nomīe ſignificat̉ obtinuit. Nūꝗͣ em̄ ex Agar ancilla Saræ nati funt iſraelitæ. Nonne Hiſmael ex illa natus eſt:& iſraelitarum gentem ſuo ſemine pro­pagauit? De Sara nāqꝫ uenit iſrael per Iſaac: qui ex ꝓmiſſione natus eſt Abraæ: Tn̄ ſcd̓m ꝓpaginem carnis ſe ita res habeat: uenitur ad intellectum ſpiritalem:& inueni­untur ad Saram non ꝑtinere carnales iſraelitæ: qui ex illa carnis originem ducūt:& ꝑ­tinere ad eam potius chriſtiani qui ſcd̓m hiſmael filij ſunt carnis: ſed ſcd̓m Iſaac filij ſunt promiſſionis: non ad ipſius Iſaac carnale ſemen: ſed ad ſpiritale myſterium ꝑtinē­tes. Ita ꝗppe ad Galatas apoſtolus loquit̉: Dicite mihi ſub lege eſſe uolētes: Legē Gal̓..5. audiſtis? Scriptum ē enim Abraam duos filios habuit: unum de ancilla:& unum de libera. Sed ille quidem qui de ancilla: ſcd̓m carnem natus eſt: qui autem de libera re­promiſſionem quæ ſunt in allegoria. Hæc enim ſunt duo teſtimēta: Vnum quidem a monte ſina in ſeruitutem generans qd̓ eſt Agar. Sina enim mons eſt in arabia qui con iunctus eſt huic quæ nunc eſt hieruſalem:& ſeruit cum filijs ſuis. Quæ autem ſurſum eſt hieruſalem libera eſt quæ eſt mater noſtra. Scriptum ē em̄: Lætare ſterilis quæ Eſa. 55 paris: erumpe& clama quæ non parturis: quia multi filij deſertæ magis ꝗͣ eius quæ ha­bet uirum. Nos autem fratres ſcd̓m Iſaac ꝓmiſſionis filij ſumus: Sed ſicut tūc qui ſcd̓m carnem natus fuerat: perſequebatur eum qui ſcd̓m ſpiritum: ita& nūc. Sed quid dicit ſcriptura: Eijce ancillam& filium eius: em̄ hæres erit filius ancillæ filio liberæ: qua libertate chriſtus nos liberauit. Ecce ſcd̓m iſtam ſpiritalē atqꝫ apoſtolicam intel­ligentiam nos potius ꝑtinemꝰ ad liberam Saram: qui ex illa nullam carnis ꝓpaginem trahimus. ludæi autem qui ex illa carnis ꝓpaginem trahunt: ad Agar potius ancillam E ꝑtinere monſtratur: de qua carnis ꝓpagationē non trahūt. In nepotibꝰ etiā Abraæ & Saræ: id eſt filijs Iſaac& Rebeccæ: illis geminis: Eſau& lacob poſtea uocatꝰ ē iſrl̓: hocipſum magnum& ꝓfundū myſterium reperitur: De quo idem apoſtolꝰ loquēs: cum per Iſaac ꝓmiſſionis filios cōmemoraſſet ad chriſti gratiam pertinētes: ſolū Bo. 9. aūt illa inquit: ſed& Rebecca ex uno concubitu habens Iſaac patris noſtri. Nondum em̄ natis: nec qui egerint aliquid boni aut mali: ut ſcd̓m electionem ꝓpoſitum dei ma­neret: ex operibus: ſed ex uocante dictū eſt ei: quia maior ſeruiet minori: ſicut ſcri­ptum eſt: lacob dilexi: Eſau autem odio habui. Hæc certe doctrina apoſtolica atqꝫ ca Malachie.i. tholica ſatis euidēter indicat nobis ſcd̓m originē carnis ad Sarā iudæos: id eſt iſraeli­tas pertinere: Scd̓m autem myſterium ſpiritꝰ ad Saram chriſtianos: ad Agar iudæos. Item ſcd̓m originem carnis ad Eſau qui dictus eſt etiam Edom: gētem idumeorum: Ad Iacob autem qui dictus eſt etiam iſrael: gentē iudæorum. Porro ſcd̓m myſterium ſpiritus ad Eſau iudæos: ad iſrael pertinere chriſtianos. Ita quippe impletur quod ſcri­ptum eſt: Maior ſeruiet minori: id eſt prior natus populꝰ iudæorum: poſteriori nato populo chriſtianorum. Ecce quēadmodum ſumus iſrael adoptiōe diuina: huma­na cognatiōe gloriātes: nec in manifeſto: ſed in occulto: nec littera ſed ſpiritu: nec car­F nis: ſed cordis circūciſione iudæi. Quæ cum ita ſe habeant: nec tamen debemus con ſuetudinem ſermonis humani inepta loquacitate confundere:& in rebus diſcernēdis frequentata uocabula perturbata ſignificatione miſcere: ut eos qui chriſtiani ſunt:& appellatione uſitatiſſima chriſtiani uocanitur: inuſitato uocabulo aliquis affectet appel lare iudæos: ul̓ cum ſit ipſe uoceturqꝫ chriſtianus: iſraelita potius nomine delectetur: Q4