De interro. act.te euꝫ mouēte vt rōnabili auctoritate fulcita eo caſu loquente in aut. de nup.§. vſufru. coll̓. iiii. ⁊ d̓ iudi.§. oēs.col. vi. Cōſiderādo circūſtantias traditas. jͣ. de penis. l.aut facta. in prin. ⁊ sͣ. de his ꝗ no. infa. l. quid ergo.§.pena grauior. cū ſua materia. Seꝗt̉ in tex. oꝫ: expone.i.dꝫ vt ſic neceſſitatē excludat. ſimile. jͣ. d̓ iureiur. l. i. in pͥn.⁊ rō eſt: ꝗa iſtud expedit̉ mō iudicis offō nō inſtāte ꝑtevt ſtatiꝫ dicā. Ad hoc. ar. sͣ. de offi. p̄ſi. l. ꝯgruit. ⁊ quodno. in. d.§. pena grauior. in gl. ⁊ ꝑ doc. modernos. naꝫqd̓ ꝓprio motu alicuius relinquit̉ illud ab oī neceſſitate excludit̉. ar. sͣ. de orig. iur. l. ii.§. penul. ⁊. jͣ. de varijs ⁊exͣor. cog. l. i.§. ꝓinde. ⁊. C. de pe. bo. ſub. l. i. li. x. ⁊ de iudi. l. nō ꝗcꝗd. in pͥn. cū ſi. Seꝗt̉ interrogatōes: ſubaudiad litē ordinandā ⁊ decidendā: lꝫ ꝑs ex ſe nō poſſet facere interrogationē iſtā. vt. sͣ. e. l. i. Rō ꝗa iſtud nō ē bn̄ficiū iniquū: ſed equū ⁊ rōnabile igit̉ ampliādū. vt. l. fi.sͣ. de ꝯſti. prin. ⁊ ꝗa ad eius offm̄ ſpectat lites ꝑimere ⁊dirimere. vt. l. ꝗdā. jͣ. ſi cer. peta. ⁊ de aqua plu. arcē. l. ii. īprin. cū ſi. in fi. l. ⁊ ꝯpellere poterit īterrogatum iuris remedijs rn̄dere. vt. jͣ. de ven. inſpi. l. i.§. ex hoc reſcripto.inſti. de ſatiſda. tu.§. pe. alias in ꝯtumacia pena debitacoercebit̉. vt. sͣ. e. l. de etate.§. ꝗ tacuit. ⁊.§. nihil. ¶ Redeo ad quartū ⁊ ex pͥma lec. colligas no. ꝙ ſi in caſibusſpālibus p̄miſſis ſubijcit̉ regula ⁊ cl̓a gn̄alis ꝙ ip̄i comprehendant̉. vt. l. ſi ſeruꝰ.§. inꝗt. l. in fi. sͣ. ad. l. acquili.¶ Ex ſcd̓a no. ēt ꝙ cl̓a gn̓alis ſpālia nō comprehendit.vt. sͣ. ex ꝗ. ca. ma. l. ſed ⁊ ſi per p̄torē.§. deniqꝫ. jͣ. de ꝟb.ob. l. doli cl̓a. ⁊. l. ſtipulationes ꝯmodiſſime. ⁊ de penis.l. ſanctio legū. ⁊ de reg. iur. l. in toto cum ſi. ¶ Tertiono. pͥncipal̓r ꝙ iudex in qͣcūqꝫ ꝑte iudicij ēt pꝰ ꝯcluſionem in cā ex officio ſuo nobili ⁊ pͥncipali mere in ꝑſonaeius reſidēte pōt facere interrogatōes ⁊ poſitōes. vt. d.c. cū Io. ⁊ in cle. ſepe. de ꝟ. ſi. ¶ Redeo ad ꝗntū lꝫ glo.cōiter ⁊ doc. nō faciant aliqua ꝯͣria ad. l. iſtam. Tn̄ egoformabo plura ꝯͣria pulcherrima ac neceſſaria ſicut feciſuꝑ rubrica. ¶ Et pͥmo op. d̓ pͥmis noͣbilibꝰ sͣ. collectisquoꝝ vnuꝫ alteri ꝯͣdicit vt pꝫ. vn̄ ob. C. de no. Codicecōpo.§. ꝗbus ibi reſecatis. ⁊ de veteri iure enuclean. l. tāta in pͥn. ⁊ in.§. inꝗt. l. sͣ. ad. l. acꝗl. alle. in pͥn. glo. Sol.in.§. inꝗt lex. clauſula gn̓alis apponit̉ doctrine gr̄a: vtſic ꝯprehēdat ēt ſpālia. vt. l. doli cl̓a. ⁊ alijs ſuꝑioribus.ll. que alle. In ſcd̓o notabili ibi clauſula gn̓alis poniturad cautelā: ⁊ iō ſpālia nō ꝯprehēdit. Rō ꝗa doctrina dꝫeſſe valde gn̓alis: ⁊ oīa ꝯp̄hendere vbicūqꝫ poſita: vt nihil ſcientie habeat̉ incognitū. vt. sͣ. in. i. ꝯſti. ff. ⁊ cū ꝑ eātradat̉ ꝑfecte pͥncipiū mediū atqꝫ finis. vt ea. ꝯſti.§. quibus. alias doctrina ⁊ ſcīa eſſet incerta. qd̓ eſſe non dꝫ. vt.d.§. ꝗbus. ibi ceteras ⁊cͣ. at vbi ſit aliꝗd ad cautelam dꝫreferri ſolū ad neceſſaria de ꝗbus alias ꝓuiſum nō eſt.al̓s talis ꝓuiſio eſt ſuꝑflua. ar. sͣ. de ꝓcu. l. nō cogenduꝫ.§. fi. ⁊. jͣ. vt le. no. ca. l. hͨ ſtipulatio.§. domus cū ſi. Sedhuic ſolutōi op. d̓. l. teſtā. C. de teſta. ⁊. l. ſi pupilli.§. i. sͣ.d̓ neg. ge. ⁊. l. ꝗ mutuā.§. i. jͣ. man. ⁊ de reg. iu. l. nō ſolꝫ.⁊. l. que dubitatōis. So. abūdans cautela nō nocet necviciat diſpoſitionē vt ibi no. tn̄ eius effectus porrigiturvltra ꝙͣ natura patiat̉ ipſius. vt hic. rō pꝫ ꝗa ſpēs derogat generi ⁊ d̓ illa eximit̉. vt. d. l. ſanctio. ⁊. l. in toto. Adpredicta facit. jͣ. de au. ⁊ argen. le. l. pediculis.§. labeo.¶ Item ob. p̄dictis ꝙ clauſula gn̓alis ēt ad ſpecificatan̄ porrigit̉: ⁊ cū eoꝝ effectu ꝯcurrit. vt. l. citra.§. ꝗ marito. jͣ. de ānu. le. So. vt ibi dixi. q̄ materia nō eſt pͥncipaliſhꝰ. l. ⁊ iō ipſam omitto cā breuitatis. Sed de ea bn̄ notaui in gl. jͣ. de fun. inſtru. l. q̄ſitū.§. pe. ⁊ de re. du. l. i. ⁊pleniꝰ ꝑ Dy. exͣ de regu. iu. c. in gn̓ali. li. vi. ⁊ plene poſtDy. ⁊ Pe. qui aliꝗd tāgit. C. de le. l. cum qō.§. fi. ⁊. l. ſiſeruꝰ.§. inꝗt. l. ad le. aquil. no. jͣ. de ꝟb. ob. l. doli clauſula. vbi ſolutōes tradite ſunt. ¶ Op. de. l. ſed ⁊ ſi ꝑ pretoreꝫ.§. deniqꝫ. sͣ. ex qui. cau. ma. vbi dat̉ doctrina ⁊ tn̄clauſula gn̓alis nō extendit̉ ad ſpāliter expreſſa. Sꝫ rn̄deas ꝙ ibi legiſlator hoc exp̄ſſe ꝓhibet: alias ſecus vtsͣ. demonſtro. ¶ Op. ꝯͣ. l. ꝗa vr̄ ꝙͣ iudex nō poſſit ex officio ſuo interrogatōes facere: niſi ad poſtulationē partis ⁊ inſtantiā. vt. jͣ. de dā. infec. l. iii.§. hoc aūt iudiciuꝫ.So. hic in medio offō reſidēte in ꝑſona ſoliꝰ iudicis. ibiin reſidente in poſtulatōe ꝑtis ⁊ inſtātia. vt. sͣ. eo. l. i.§.poſtulare. Preterea ibi quo ad penā iudicis cōtumaciirrogandā vt ibi pꝫ in lr̄a: hic quo ad ordinē iudiciariūexplicandū ⁊ ꝟitatē ipſam indagandā ꝑ ipſum qd̓ pͥncipaliter ad offm̄ eius ſpectat. vt. l. ii. C. de eden. ⁊ de iura. calū. l. i. ⁊ in aut. de here. ⁊ fal.§. ſi vero abſūt. coll̓. i.¶ Denuo inſto ꝯͣ. l. iſtā. ꝗa ꝑ eā iudex ſupplet defectupartis de facto qd̓ nō pōt: ſed ſolū de iure. vt. C. vt q̄ deſunt aduo. l. i. So. mar. dictā op. ꝯcedebat de plano. ar.l. ii. in fi. sͣ. de ferijs. ⁊ sͣ. de pe. he. l. fi. ⁊. l. ſi irruptiōe.§.fi. fini. regū. qd̓ eſt falſum vt in. l. ꝯͣria. ⁊ de offi. preſi. l. illicitas.§. veritas. ⁊ ad. l. nr̄am rn̄dit vt no. ibidē. ⁊. d.§.ꝟitas.ſ. ꝙ in eis erat notū iudici tanꝙͣ iudici nō tanꝙͣuato. q̄ rn̄ſio eſt bona ad. d. l. ii. in fi. ⁊. l. ſi irruptione. infi. ⁊ ad. l. fi. de pe. here. Et iō rn̄de vt ibi no. videlicet ꝙibi ꝯuentus īplorat officium iudicis ꝑ modū exceptōisqd̓ potuit vt. e. ti. l. plane. Sed ad ꝯͣrium p̄t rn̄deri ꝙ iudex hoc facit hic ex equitate rōnabili munita. vt dixi ī expoſitōe littere ⁊ ſic legitime. ⁊ facit. C. d̓ adul. l. gracch⁊. jͣ. de ꝯcu. l. in cōcubinatu. ⁊ in.§. oīs aūt iudex in aut.d̓ iudi. coll̓. vi. ibi ſecus. vel dic ꝙ iudex non pōt ſupplere de facto aſſerendo vt in ꝯͣrijs. ſed ponendo ⁊ interregando vt hic ⁊ opponēdo. vt. l. aufidius. de leg. iii. vbide hac materia ſic diſtinxi: ꝗa aut iudex vult ſupplere d̓iure ⁊ pōt aſſerendo. vt. d. l. i. C. vt q̄ deſunt aduo. ēt opponendo. vt. l. ꝓxi. de his q̄ in teſta. delen. ⁊. d. l. aufidius. Aut vult ſupplere de facto: ⁊ tunc aut eſt ſibi notuꝫtanꝙͣ iudici ⁊ pōt. vt. d. l. ii. sͣ. de ferijs. ⁊. l. ſi irruptione§. fi. sͣ. fi. regū. aut eſt ſibi notū tanꝙͣ priuato: ⁊ tūc autvult ſupplere de facto aſſerēdo: ⁊ nō p̄t vt. d. l. illicitas.§. veritas. de offi. p̄ſi. Aut ponēdo interrogādo ⁊ opponēdo: ⁊ pōt ẜm formā huius. l. vt hic. ⁊. d. l. aufidiꝰ.Alij vero ſic diſtinguūt: aut queris de imꝑatore aut papa q̄ nō ſubeſt legi: ſed p̄eſt: ⁊ ille pōt ſupplere de factovt. ff. de leg. l. pͥnceps. ⁊ de cōſti. pͥn. l. i. in pͥn. Qd̓ nō placet mihi īmo tenendū eſt qd̓. l. dicit in ſimili materia. C.de p̄ci. impe. offe. l. quotiēs. ⁊. l. reſcripta. Niſi imꝑatorvel papa hoc faceret legē ꝯdendo: ꝗa tūc poſſet d̓ oriiuris. l. ii.§. nouiſſime. ⁊ inſti. de iure naturali.§. ſed qd̓pͥncipi. Vel diffinitiuā ſnīam ꝓferendo ẜm formā. l. fi.C. de legi. Aut q̄ris de iudice inferiori qui ſubeſt legi:⁊ tūc aut factū eſt ſibi notū tanꝙͣ iudici per ꝓbationescoram ſe factas in iudicio: ⁊ pōt de illo ſupplere: vt ſepius ſupra dixi. ar. C. de tranſac. l. age: ⁊ de appel. l. ampliorē. in fi. l. Aut factum nō eſt ſibi notū tanꝙͣ iudici: ⁊tunc aut factū vere eſt notorium: ⁊ p̄t de illo ſupplere ⁊ẜm illud iudicare. ar. l. ea ꝗdeꝫ. C. d̓ accu. ⁊ sͣ. ꝗ ſatiſda.co. l. ſi ꝟo.§. i. ⁊ no. C. d̓ ap. l. ciues. Aut ſcm̄ n̄ ē notoriū⁊ tūc aut tale ſcm̄ reſpicit aptitudinē vl̓ īaptitudinē iudicij ⁊ pōt de illo ſupplere vt in. l. exigendi. in fi. C. deꝓcu. Idem ſi reſpiciat iudicis honeſtatē. l. quos ꝓhibet.C. de poſtu. Idem ſi reſpiciat publicam vtilitatē. vt in.l. filiuſfa.§. miles. ⁊.§. veterani. ff. de ꝓcu. Aut tale factū nō reſpicit p̄dicta vel ſimilia: ⁊ tunc refert: ꝗa aut iudex vult ſupplere de illo facto aſſerendo: ⁊ tunc nō pōtꝗa iudicare dꝫ ẜm leges a ꝗbus hꝫ offm̄ iudicādi. vt. d..§. oēs. ⁊ de defen. ciui.§. iuſiurā. ⁊ de ſen. ⁊ interlo. om.iudi. l. nemo. ⁊ de iudi. rem nō nouam. in pͥn. nō vt pͥuata: ſed tanꝙͣ publica ꝑſona. Et leges dicunt ꝙ ẜm allegata ⁊ ꝓbata dꝫ ꝓcedere ⁊ iudicare. vt. d.§. veritas. ergo ⁊cͣ. Nec ob.§. ex equis. in aut. iuſiuran. qd̓ preſta. abhis. ꝗa ſolue vt ibi. Preterea cum de illo facto ſibi nōcōſtat nec appareāt ſibi tanꝙͣ iudici. ſed tanꝙͣ priuato.illud non uidetur eſſe quo ad officium competens ſibitanꝙͣ iudici. vt. l. i. C. de contrahen. emp. argu. jͣ. de teſta. tuto. l. duo ſunt ticij. Et ideo tanꝙͣ iudex debet al