Vm dictū ſit in p̄cedētibꝰ de falſitatequā ꝯmittūt aliqui ī foro iudiciali p̄th̓ ſubici de falſitate quā aliqͥ faciūt circa lr̄as dn̄i pape. qͣ.ſ. pena ſunt puniēdi ſcd̓mcan̄. alia de hac materia relinquan iuriſꝑitisSciendū itaqꝫ ſcd̓ꝫ can. pena taliū ē multiplex. Nā ille qͥ ꝑ ſe vel ꝑ aliū falſitatē exercꝫip̄o iure cū oībꝰ fautoribꝰ et defēſoribꝰ ſuisē anathematis vincl̓o innodatꝰ. Idē ē de hisqui ſciēter vtunt̉ falſis literis apl̓icis. ſꝫ tal̓infra. xx. dies a tꝑe ꝯgnitōnis pena euitat excōmunicatōis. h̓ dico d̓ vtētibꝰ n̄ de falſantibus. vt ex. e. ad falſarioꝝ. Quid ergo ſiqͥs ꝑxxx. dies lr̄as tenuit ex quo falſas lr̄as nouitet poſtea ꝓduxit in iudicio et cū redarguerede falſitate incōtinēti deſtruxit l̓ renūtiauit℟º ꝓculdubio excōicatus ē. ſꝫ tn̄ ſi occultuꝫē eū eccleſia n̄ vitabit. Currūt ergo eidē. xx.dies a tꝑe ꝯſcīe occulte quo ad deū. ſꝫ qͦ adeccleſiā a tꝑe ꝯſcīe publicate. ad qd̓ acceditillud exͣ. de ſimo. ſic nobis. et c. tua nos in fi.et ex. d̓ ſen. ex. a nobis. ij. Qd̓ aūt dixi ꝙ īfraxx. dies vitat̉ pena. vt exͣ. e. dura. intellexitgof. de literis quas quis ꝑ aliū īpetrant. Nāſi ꝑ ſeip̄m vel ſi ꝯſcius fuit vel debuit eſſe ſtatim pena incurrit̉. vt exͣ. e. ad falſarioꝝ Defalſario aūt dn̄i pape diſtingue. vtꝝ de falſitate dubite vel certū ſit. ſi dubite tūc ē falſarius capiēdus et in carcere mittēdus et ſuꝑpena ē ſummꝰ pōtifex ꝯſulēdus. vt di. xix. inmemoria. ſic ītellige illud ex. e. ſuꝑ eo. et exͣ.de reſcrip. c. ij. Si aūt ꝓ certo ſcire ꝙ eſſet falſariꝰ n̄ ꝑ ſuſpitōꝫ ſed ꝑ rei euidentiā ſi clericꝰſit degrādādus ē et ptāti ſeculari tradēdꝰ ſecundū ꝯſtitutos legitimas puniēdus. ꝑ quaꝫet layci ꝯuicti legitime puniunt̉. vt ex. e. adfalſarioꝝ. Clerici ec ip̄o iure ī h̓ caſu officijset bn̄ficijs ꝑpetuo ſunt priuati. vt ibidē. et hͦintelligit̉ de illo qͥ ꝑ ſe vl̓ ꝑ aliū falſauit. Sꝫſiqͥs ſciēter vti literis ab alio falſatis n̄ ē ip̄oiure priuatꝰ ſi clericꝰ ſit. ſꝫ officio et bn̄ficioſpoliādus.i. ſuſpēdendꝰ ſubaudi et nihiloīꝰexcōicatus quouſqꝫ digne ſatiſfecerit. Laicꝰec ꝑ eande ſentētia excōmunicatōis ip̄o iureillatā ſatiſfacere cogit̉ ꝯpetēter. et ītelligaſī vtroqꝫ ad arbitriū pape. qꝛ nec ꝑ aliū reſtitui poterit nec abſolui. ſic intelligas exͣ. e. adfalſarioꝝ.§. qui v̓o ī prin. et c. dura.§. pl. ar.ex. de p̄ben. graue.§. vl. vl̓ p̄t dici ꝙ ꝙͣuis papa abſolutōꝫ ſibi retinuerit n̄ tn̄ ſatiſfactōemcū dicat in iſtis et in illis.ſ. clericis et laycismaliciā grauiꝰ ꝙͣ negligentiā puniendā. Qd̓aūt dixi de pena īponenda ī vtentibꝰ lr̄is abalio falſatis et de malicia gͣuius ꝙͣ negligentia puniēdā etiā de his qui falſas literas impetrāt ſtatuit̉ obſeruandū. vt exͣ. e. ad falſarioꝝ. De hac materia reqͥre infra li. vij. ti. ij.caſu v̓o. xxiiij. Si quis aūt clericꝰ lr̄as regisfalſauerit caracterizat̉ in facie. prīo a ſuis ordinibꝰ degradatꝰ ꝓuintiā abiurab̓. et ſic abire ꝑmittit̉. vt ex. e. ad audiētiā. et idē intelligo de falſario cuiuſlibꝫ prīcipis ſecularis. qꝛde ſil̓ibꝰ idē ē iudiciū ex. de trāſla. inter corporalia.§. j. et de reſcrip. īter cetera. et d̓ ſta.mo. ſuꝑ quodā. Falſariꝰ v̓o ep̄i depo et monaſterio detrudit̉ vt di. l. ſi ep̄s. ſcd̓m dam̄.vel dic ꝙ ē ab officio et bn̄ficio ſuſpēdēdusvel ſuſpēſus nūciandus ſic̄ et falſariꝰ capituli donec indulgentiā ſedis apl̓ice merea. vtexͣ. d̓ teſti. tā literis.§. vl. l̓ meliꝰ dictū dam.intelligit̉ qn̄ in modū accuſatōis ꝯuincit̉ criminaliter accuſatꝰ. qn̄ aūt qͥs ī modū inquiſitionis ē ꝯuictꝰ. hꝫ locū qd̓ dixi vt innuit illadecretalis tā literis. Vel qn̄ falſariꝰ ciuiliterꝯuenit̉ ad hoc vt bn̄ficio ecclīaſtico priuet̉qd̓ hꝫ locū etiā ī falſario delegati vl̓ quouisalio. vt exͣ. de reſcrip. olim ex lr̄is ī fi. et de offi. dele. cū olim ingr̄. cū ergo ab obtēto remouea multofortiꝰ ab obtinēdo repelli. vt ex.d̓ exceſ. p̄lato. īter dilectos.§. p̄tea. ſꝫ et q̄ ſitpena falſe carte ex dicto vel tacito legit. ex.de reſcrip. ſuꝑ literisDe duobꝰ vltimis p̄ceptis quibꝰ ꝓhibe ꝯcupiſcentia alienaꝝ vx. et reꝝ ti. xliij.Onſequēter ꝯſiderandū ē de. ix. et x. p̄cepto ſil̓. qꝛ ſil̓ ponunt̉ exo. xx. ſic. n̄ d̓ſiderabis vxorē ꝓximi tui. n̄ ſeruū. nōancillā. n̄ bouē. n̄ aſinū. neqꝫ oīa q̄ illiꝰ ſūt etdeū. v. ſic. n̄ ꝯcupiſces vxorē ꝓximi tui. n̄ domuni. n̄ agꝝ. n̄ ſeruū. n̄ ancillam. non aſinū.et vniuerſa q̄ illius ſunt. Ad hoꝝ aūt euidētiam pn̄t q̄ri pl̓a.ſ. vtꝝ hec duo p̄cepta q̄.ſ. ſūtde n̄ ꝯcupiſcendo malū ſint p̄cepta legis naturalis ℟º ꝙ ſic. qꝛ ſic̄ ī corde nr̄o ē ſcriptūꝙ malū n̄ ē faciendū ita etiā ꝙ malū n̄ ē ꝯcupiſcendū Nec obſtat iᵈ ad Ro. vij. ꝯcupīamneſciebā niſi lex diceret n̄ ꝯcupiſces. qꝛ apl̓sloquit̉ in ꝑſona eoꝝ ī qͥbus lex natural̓ eratin tm̄ obſcurata ꝙ neſciebāt vtꝝ ꝯcupīa eſſetpctm̄. et ꝙͣtū ad hos dicit glo. neſciebā peccatū eſſe. in aliquibꝰ aūt n̄ erat ita obtenebrata quin bn̄ ſciret eſſe peccatū ſꝫ n̄ tā graue. etꝙͣtū ad hos dicit glo. vl̓ tā graue Vtꝝ euāgeliū ſuꝑabūdet a lege ſcd̓ꝫ illud lex cohibꝫmanū n̄ animū. euāgeliū ec̄ animū h̓ em̄ n̄ vicū in his p̄ceptis animꝰ cohibeat̉. ℟º ꝙ lexꝓhibet cordis actū. ne iudei rudes et carnales putaret ip̄m eſſe ꝯceſſum. et tn̄ ſuꝑabūdateuāgeliū ī duobꝰ. prīo ī generalitate ꝓhibedi. 42 M. v. ꝓhibe actꝰ cordis inordīatꝰ ſecundū vim iraſcibilē et ꝯcupiſcibilē. Scd̓o īexp̄ſſione. qꝛ ī lege n̄ ꝓhibet niſi īordinatō affectiōis cū d̓r n̄ ꝯcupiſces. In euāgelio v̓o ꝓhibẻ intētio cogitatōis t. v. Si videris muli. ad ꝯcupi. ⁊cͣ. i. ſi oculū habeas intētōis inmuliere cogitādo vt ꝯcupiſcas eā iā mechatus es ⁊cͣ. ſcd̓ꝫ alex. an. ī 3º li. Vtꝝ ī his duobus p̄ceptis ꝓhibeat̉ ꝯcupiſcētia gn̓alis.Rn̄dꝫ alex. an. in 3º ꝙ ſcd̓ꝫ formā p̄cepti ꝓhibẻ ꝯcupīa generalis. om̄e em̄ ꝯcupitū ē exͣ.Aut ergo ē ꝯmunicās nobiſcū aūt n̄. ſi ſic. ītelligit̉ ꝑ vxorē ſcd̓ꝫ in ꝯd̓ decalogi ꝑ ſinodochea ꝑte totū. ſi n̄. ītelligit̉ ꝑ rē ꝓxi Vtꝝ h̓ ꝓhibeat̉ īterior actꝰ ꝯcupiſcētie in prīo motuaūt in delectatōe l̓ in ꝯſenſu. Rn̄dꝫ alex. an.in 3º li. ꝙ tripl̓r p̄t ꝯcupīa ſumi. vno mō p̄t dici appetitꝰ vegetabilis. et talis ꝯcupīa ꝓutē mordīata ē a fomite mouēte.i. a corruptiōe