Transkription / Epistolae [294

SANCTI AVGVSTINI EPISTOLA CII habet: quia omnia iudicat:& a nemine iudicatur. Illi ergo ſeditiones& ꝑturbatiōes in eccleſia faciebant: qui uidebantur eſſe in eccleſia qd̓ non erant. Hoc docet cognoſce1. Corꝭ. 14. re domini eſſe mandatum: quia non eſt ſeditionis deus: ſed pacis. Si quis autem ignorat ignorabit̉: id eſt improbabitur. Nō em̄ deus: ſi ad ſcientiā referas: ignorat eos qui/ Q bus dicturus eſt: Non noui uos: ſed eoꝝ improbatio hoc uerbo inſinuata eſt. Cū autē Matth̓. 5. dn̄s dicat: Beati mundo corde qm̄ ipſi deū uidebūt: eaqꝫ uiſio nobis in fine ſūmū præmium ꝓmittatur: omnino eſt metuendū ſi nunc ad liquidum quæ de dei creatura cre dimus cōſpicere nō ualemus: ne inde ſit dictum: Qui ignorat ignorabitur: quia em̄ ī ſa 1. Corꝭ. 1. pientia dei non cognouit mundus per ſapientiam deum: placuit deo ꝑ ſtulticiā prædi cationis ſaluos facere credentes. Hæc ſtulticia prædicationis ac ſtulticia dei quæ ſapientior eſt hominibꝰ: multos contrahit ad ſalutem: ut non ſolū qui nōdū certa ualēt intelligentia cōſpicere naturā dei quā fide tenēt: uerūetiam qui nōdū in ipſa anima ſua ita corporeā ſubſtātiam a corꝑis generalitate diſcernūt quēadmodum certi ſunt ſe ui uere noſſe uelle: Ideo ſint alieni a ſalute quā ſtulticia illa prædicationis fidelibꝰ cōfert. Nā ſi ꝓpter eos ſolos chriſtꝰ mortuꝰ eſt ꝗ certa intelligētia poſſunt iſta diſcernere: pene fruſtra in eccleſia laboramus: Si autem qd̓ ueritas habet infirmi populi credentiū ad medicū currūt ſanandi per chriſtū:& hūc crucifixū:& ubi abundauit peccatū ſuꝑabundet gratia: miris fit modis ꝑ altitudinem diuinam ſapiētiæ& ſcientiæ dei:& ꝑ inſcrutabilia iudicia eius: ut& nōnulli a corporibus incorporea diſcernentes: cū ſibi ex hoc magni uident̉:& irrident ſtulticiā prædicationis: qua ſalui fiūt credentes: ab unica uia longe exirent: quæ ad uitam æternam ſola ꝑducit:& multi in cruce iuſti gloriātes:& ab eadem uia recedētes etiam qui iſta quæ ſubtiliſſime diſſerunt̉ ignorāt: quia non perit unus ex illis ꝓ ꝗbus mortuus eſt: ad eādē ueritatē ꝑueniūt: ueritatem: cha ritatem: id eſt ad ſtabilem certam plenāqꝫ fœlicitatem: ubi manētibꝰ: uidētibus: amā tibus ſint cuncta ꝑſpicua. Proinde in unum deū patrē:& filiū:& ſpiritūſantū: firma pi R etate credamus. Ita ut nec filius credat̉ eſſe qui pater ē: nec pater qui filius eſt: nec pater nec filius qui utriuſqꝫ ſpūs eſt. Nihil putetur in hac trinitate tēporibus locis ue diſtare: ſed hæc tria æqualia eſſe& coæterna:& oīno eſſe una natura: nō a patre aliam: & a filio aliam:& a ſpirituſancto aliam cōditam eſſe creaturā: ſed om̄ia& ſingula quæ creata ſunt uel creant̉ trinitate creante ſubſiſtere: nec quēqͣ liberari a patre ſine filio& ſpirituſancto: aut a filio ſine patre& ſpirituſancto: aut a ſpirituſancto ſine patre& filioſed a patre& filio& ſpirituſancto: uno uero uereqꝫ immortali: id eſt omnimodo incōmutabili ſolo deo. Multa aūt etiam ſeparatim in ſcripturis de ſingulis dici ut inſinuet̉ ꝗͣuis inſeꝑabilis trinitas tamē trinitas: ut quēadmodum ſimul dici nō poſſunt cū ſonis corporalibus cōmemorātur: ꝗͣuis ſimul ſint inſeꝑabiliter: Ita& quibuſdā ſcripturarum locis:& ꝑ quaſdam creaturas ſigillatim uiciſſimqꝫ mōſtrentur. Sicut pater in uoce qua ſonuit: Tu es filius meus:& filiꝰ in homīe quē ſuſcepit ex uirgine:& ſpūſſanctus in columbæ ſpecie corporali. Hæc ſeparatim quidem: ſed nullo modo ſeparata tria illa demonſtrāt. Ad hoc utcunqꝫ intelligendū aſſumimꝰ memoriā: intelligentiā: uolūtatem. o Ꝙͣuis em̄ hæc ſuis ſeꝑatiſqꝫ tēporibus ſigillatim ſingula enunciemꝰ: nihil tamen horū ſine alijs duobus agimus ut dicamus. Nec ideo putanda ſunt hæc tria trinitati ſic cōpa rata: ut omni ex parte cōueniant. Cui em̄ ſimilitudini in diſputando cōuenientia tāta cōceditur: ut ei rei cui adhibenda eſt om̄i ex parte coaptetur: uel quādo ex creatura ad creatorem aliꝗd ſimile aſſumitur? Primo ergo īuenitur ſimilitudo diſſimilis: ꝙ tria hæc memoria: intelligētia: uoluntas animæ inſunt: non eadem tria eſt anima. Illa uero trinitas non ineſt: ſed ipſa deus eſt: Ideo ipſa mirabilis ſimplicitas cōmendatur: ꝗa non ibi aliud ē eſſe: aliud intelligere: uel ſi quid de dei natura dicitur: Anima uero quia eſt etiam dum non intelligit: aliud eſt quidem eſſe: aliud eſt qd̓ intelligit. Deinde quis au deat dicere patrē non intelligere ꝑ ſeipſum: ſed ꝑ filium: ſicut memoria nō intelligit ꝑ ſeipſam: ſed ꝑ intellectum: uel potius anima ipſa cui hæc inſunt ꝑ intellectū tātūmodo intelligit: ſicut per memoriam tantūmodo meminit:& ꝑ uolūtatem tantūmodo uult: Ad hoc ergo adhibetur iſta ſimilitudo: ut quoquo modo intelligat̉ quēadmodū hoꝝ